Διαβουλεύσεις Ιράκ – ΗΠΑ για εξαίρεση των ιρακινών αεροδρομίων από το αμερικανικό εμπάργκο

Σε διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται η κυβέρνηση του Ιράκ, επιδιώκοντας την εξαίρεση των αεροδρομίων της χώρας από την πρόσφατη απαγόρευση πτήσεων που επιβλήθηκε στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες.

Η πλήρης εφαρμογή των νέων αμερικανικών κυρώσεων από όλα τα ιρακινά αεροδρόμια αυτή την εβδομάδα έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις μετακινήσεις χιλιάδων προσκυνητών, φοιτητών και ασθενών μεταξύ των δύο γειτονικών κρατών.

Το αεροπορικό μπλόκο επηρεάζει καθοριστικά κομβικά σημεία όπως το αεροδρόμιο της Νατζάφ, της ιερότερης πόλης του σιιτικού Ισλάμ, που παραδοσιακά υποδέχεται τον κύριο όγκο των Ιρανών πιστών.

Σε σχετική ανακοίνωση, το γραφείο του Ιρακινού πρωθυπουργού ξεκαθάρισε τις προθέσεις της Βαγδάτης: «Η ιρακινή κυβέρνηση διεξάγει απευθείας συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά για να εξαιρεθούν από τα μέτρα ορισμένα αεροδρόμια».

Βασικός στόχος αυτής της διπλωματικής προσπάθειας είναι η επανέναρξη των πτήσεων για ανθρωπιστικούς λόγους, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι τουρίστες, οι Ιρακινοί φοιτητές που σπουδάζουν στο Ιράν, καθώς και ασθενείς που αναζητούν εξειδικευμένη ιατρική περίθαλψη.

Την ύπαρξη ανοιχτού διαύλου επικοινωνίας επιβεβαιώνει και η Τεχεράνη. Μιλώντας στο πρακτορείο Isna, ο πρέσβης του Ιράν στο Ιράκ, Μοχαμάντ Καζέμ αλ Σαντέγ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επίλυσης, δηλώνοντας πως «μια απόφαση θα ληφθεί προσεχώς».

Ο αντίκτυπος της απαγόρευσης είναι τεράστιος, καθώς, σύμφωνα με στοιχεία του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, διακινούνταν καθημερινά 12.000 έως 13.000 επιβάτες μέσω 25 πτήσεων προς τη Νατζάφ και 15 προς τη Βαγδάτη.

Η ξαφνική διακοπή όλων των ιρανικών πτήσεων από και προς τη Νατζάφ το βράδυ της περασμένης Πέμπτης (24/9) άφησε πολλούς Ιρακινούς κυριολεκτικά εγκλωβισμένους. Δεδομένου ότι οι ιρακινές αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αναστείλει τα δρομολόγιά τους από τον περασμένο Φεβρουάριο λόγω του πολέμου, η μόνη εναλλακτική για επιστροφή είναι ένα εξαντλητικό 12ωρο οδικό ταξίδι.

Ενδεικτική του χάους είναι η μαρτυρία του Άσαντ Τζαμπάρ, ενός Ιρακινού υποψήφιου διδάκτορα που παραμένει αποκλεισμένος στην ιερή πόλη Κομ του Ιράν, ο οποίος ανέφερε για τα διαθέσιμα ταξί και λεωφορεία ότι «είναι ήδη κλεισμένα και οι τιμές αυξάνονται».

Η κρίση πυροδοτήθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν η Ουάσιγκτον επέβαλε αυστηρές κυρώσεις στην ιρανική πολιτική αεροπορία, προειδοποιώντας με ένταξη στη «μαύρη λίστα» όποια ξένη εταιρεία συνδράμει την Τεχεράνη.

Το τελεσίγραφο επισημοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα (21/9) από τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος έδωσε διορία μόλις δύο ημερών σε αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες για να εναρμονιστούν με το νέο καθεστώς. Η γεωπολιτική αυτή εξέλιξη δοκιμάζει τις παραδοσιακά στενές σχέσεις Ιράκ και Ιράν, οι οποίες εδράζονται σε πολυετείς θρησκευτικούς (λόγω της κοινής σιιτικής πλειοψηφίας), πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς.