Γρίπη, Covid-19 και RSV: Οι νέες συστάσεις εμβολιασμού του ΕΟΔΥ

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) δημοσίευσε τις συστάσεις εμβολιασμού για την περίοδο 2026-2027, υπενθυμίζοντας ότι ο εμβολιασμός παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης κατά της σοβαρής νόσησης και των επιπλοκών από κοινές αναπνευστικές λοιμώξεις. Οι συστάσεις αφορούν τη γρίπη, την Covid-19 και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), με έμφαση στις ομάδες αυξημένου κινδύνου.

Γρίπη: Προτεραιότητα στις ευπαθείς ομάδες και στους επαγγελματίες υγείας

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, οι συστάσεις για τον αντιγριπικό εμβολιασμό την περίοδο 2026-2027 περιλαμβάνουν κατά προτεραιότητα συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο νόσησης και σοβαρών επιπλοκών, όπως περιγράφονται στην πρόσφατη εγκύκλιο «Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη 2026-2027 – Αντιγριπικός Εμβολιασμός».

Το προσωπικό υπηρεσιών υγείας βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο να προσβληθεί από λοιμώξεις κατά την εργασία και να τις μεταδώσει σε συναδέλφους, ασθενείς και οικογένεια. Η ανοσοποίησή του προστατεύει όχι μόνο τους εμβολιασμένους, αλλά λειτουργεί και ως φραγμός κατά της μετάδοσης της γρίπης, ιδιαίτερα σε άτομα με αντένδειξη εμβολιασμού (π.χ. βρέφη κάτω των 6 μηνών, αλλεργικά άτομα) ή με χαμηλή ανοσιακή απόκριση. Ιδιαίτερα το προσωπικό των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, των Μονάδων Αυξημένης Φροντίδας, των Μονάδων Ειδικών Λοιμώξεων, των Μονάδων Μεταμοσχεύσεων, των Αιματολογικών και Ογκολογικών Κλινικών και των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών θεωρείται επιβεβλημένο να είναι στο σύνολό του εμβολιασμένο.

Κάθε αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών από τον επαγγελματία υγείας που τον διενεργεί. Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα την ίδια ημέρα, σε διαφορετικό ανατομικό σημείο, με το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού.

Covid-19: Επικαιροποιημένο εμβόλιο με στόχευση στην παραλλαγή XFG

Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών συστήνει, για την περίοδο 2026-2027, τον εμβολιασμό έναντι της Covid-19 με το επικαιροποιημένο εμβόλιο για άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσου λόγω ηλικίας, υποκείμενου νοσήματος ή άλλης κατάστασης. Συγκεκριμένα, ο εμβολιασμός συνιστάται για:

• Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.

• Άτομα ηλικίας 6 μηνών έως 59 ετών με υποκείμενα νοσήματα ή καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσου.

• Άτομα με ανοσοκαταστολή.

• Έγκυες γυναίκες με υποκείμενα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσου.

• Επαγγελματίες υγείας.

Στα άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, καθώς και στα άτομα με ανοσοκαταστολή, συνίσταται η χορήγηση μίας επιπλέον δόσης του επικαιροποιημένου εμβολίου, με μεσοδιάστημα έξι μηνών από τον προηγούμενο εμβολιασμό.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) συνέστησε την επικαιροποίηση των εμβολίων κατά της Covid-19 ώστε να στοχεύουν την παραλλαγή XFG, με σκοπό τη διατήρηση της βέλτιστης προστασίας έναντι των κυκλοφορούντων στελεχών του SARS-CoV-2. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα emvolio.gov.gr, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να προγραμματίζουν τα ραντεβού τους, εναλλακτικά μέσω τοπικού φαρμακείου ή ΚΕΠ.

RSV: Προστασία ηλικιωμένων, εγκύων και βρεφών

Για την προστασία έναντι του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV), συνιστάται χορήγηση μίας δόσης εμβολίου στις ακόλουθες ομάδες αυξημένου κινδύνου:

• Άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω.

• Άτομα ηλικίας 60 έως 74 ετών με έναν ή περισσότερους επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα.

• Έγκυες γυναίκες (εμβόλιο RSVpreF, Abrysvo), ηλικίας 18 ετών και άνω, μεταξύ 32 και 36+6 εβδομάδων κύησης, με αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού μεταξύ 1 Νοεμβρίου και 31 Μαρτίου.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, τα εγκεκριμένα εμβόλια έναντι του RSV προσφέρουν ανοσία διάρκειας τριών ετών. Επιπλέον, συνιστάται η παθητική ανοσοποίηση νεογνών, βρεφών και παιδιών έως 2 ετών με το μονοκλωνικό αντίσωμα μακράς δράσης Nirsevimab, κατά την περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του RSV, από την αρχή Νοεμβρίου έως το τέλος Μαρτίου, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2026.

Η πρόληψη ξεκινά έγκαιρα

Ο έγκαιρος εμβολιασμός αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας απέναντι στις αναπνευστικές λοιμώξεις, ιδιαίτερα για τα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και επιπλοκών. Η τήρηση των συστάσεων της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τη γρίπη, την Covid-19 και τον RSV, αλλά και για άλλα σοβαρά νοσήματα, όπως η πνευμονιοκοκκική νόσος, συμβάλλει στην προστασία τόσο της ατομικής όσο και της δημόσιας υγείας.