Γρίπη: Έρχεται πρόωρο κύμα και νέα μετάλλαξη του ιού

Μια νέα γενετική παραλλαγή του ιού, η σαφής διαφοροποίηση των εγχώριων δεικτών από τα ευρωπαϊκά δεδομένα και οι απότομες διακυμάνσεις στη θετικότητα διαμορφώνουν ένα ασυνήθιστο και απρόβλεπτο σκηνικό για τη φετινή περίοδο της γρίπης.

Ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η επιδημική δραστηριότητα καταγράφει πρόωρη άνοδο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι σε ένα διεθνοποιημένο περιβάλλον τα παθογόνα μετακινούνται ταχύτατα, καθιστώντας τον έγκαιρο αντιγριπικό εμβολιασμό επιτακτική ανάγκη.

Το στέλεχος G155E στο μικροσκόπιο των επιστημόνων

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η πλειονότητα των περιστατικών αποδίδεται στον υπότυπο H1N1, ωστόσο το επιστημονικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη μετάλλαξη G155E. Πρόκειται για μια τροποποίηση στην αιμοσυγκολλητίνη, την επιφανειακή πρωτεΐνη μέσω της οποίας ο ιός προσδένεται στα κύτταρα και αναγνωρίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν υποδεικνύουν αυξημένη λοιμογόνο δύναμη, καταγράφεται προβληματισμός σχετικά με τα επίπεδα προστασίας. Όπως επισημαίνεται σε σχετικές αναφορές, η προηγούμενη επαφή με τον H1N1 μέσω νόσησης ή εμβολιασμού ενδέχεται να προσφέρει μόνο μερική κάλυψη έναντι του νέου στελέχους.

Η ανησυχία εστιάζεται κυρίως στους νεότερους πληθυσμούς και στα παιδιά, καθώς η έλλειψη ανοσιακής μνήμης απέναντι σε παρόμοια μεταλλαγμένα στελέχη αυξάνει την πιθανότητα εντονότερης συμπτωματολογίας.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα και τα αντιφατικά επιδημιολογικά σήματα

Σε αντίθεση με τη γενική εικόνα της Ευρώπης, όπου το ECDC καταγράφει χαμηλή δραστηριότητα για την εποχή, στην Ελλάδα η περίοδος της γρίπης έκανε πρεμιέρα περίπου δύο εβδομάδες νωρίτερα από το αναμενόμενο.

Η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από αντιφατικές ενδείξεις στα επιδημιολογικά δεδομένα. Παρότι η θετικότητα στην κοινότητα υπερέβη πρόσκαιρα το επιδημικό όριο του 10% και στη συνέχεια υποχώρησε, οι εισαγωγές στα νοσοκομεία σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε λίγες ημέρες, φτάνοντας από τις 27 στις 52. Η διακύμανση αυτή επιβεβαιώνει ότι η πορεία του ιού δεν μπορεί να αξιολογηθεί αξιόπιστα από μεμονωμένες μετρήσεις, καθώς ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους και οι μεταβολές του καιρού επηρεάζουν διαρκώς τη μετάδοση.

Οι κρίσιμες εβδομάδες και η σημασία του άμεσου εμβολιασμού

Το επόμενο διάστημα των τριών εβδομάδων θεωρείται καθοριστικό για να διαπιστωθεί εάν η πρώιμη αυτή δραστηριότητα θα αποκλιμακωθεί ή εάν θα οδηγήσει σε ένα γενικευμένο κύμα.

Μπροστά σε αυτή την αβεβαιότητα, οι ειδικοί συνιστούν να μην καθυστερήσει ο αντιγριπικός εμβολιασμός, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες και τα άτομα άνω των 65 ετών.

Παρά τον διεθνή στόχο που ορίζει την εμβολιαστική κάλυψη των ηλικιωμένων στο 75%, τα επίσημα στοιχεία στην Ευρώπη δείχνουν ότι το ποσοστό παραμένει καθηλωμένο κάτω από το 50%, γεγονός που καθιστά την άμεση προστασία του πληθυσμού ακόμη πιο αναγκαία.