Γερμανία – περιφερειακές εκλογές: Αγώνας επιβίωσης για τον Μερτς

Στις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, λόγω και των κακών ποσοστών των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, γεγονός που δημιουργεί και εσωκομματική αμφισβήτηση για το πρόσωπό του, εξετάζουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.

Οπως τονίζουν ο γερμανός καγκελάριος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη εσωκομματική αμφισβήτηση, λίγο πριν από τις δύο περιφερειακές εκλογές της Κυριακής (20/09), με στελέχη του CDU να προειδοποιούν ότι δύο ακόμη κακά εκλογικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να επισπεύσουν την αποχώρησή του από την καγκελαρία.

Ο Μερτς αποφάσισε να μην μεταβεί την επόμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και να συγκαλέσει έκτακτη κομματική συνεδρίαση το βράδυ της Κυριακής, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις συνέπειες των αναμενόμενων απωλειών του CDU στο Βερολίνο και στο βορειοανατολικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.

Μόλις δύο εβδομάδες μετά τη μεγάλη νίκη της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Ανχαλτ, όπου η CDU κατέγραψε το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία της, ενισχύεται στο εσωτερικό του κόμματος η άποψη ότι ο Μερτς πρέπει να αποχωρήσει για να ανακοπεί η εκλογική φθορά.

Μια αλλαγή καγκελαρίου μόλις 16 μήνες μετά την έναρξη της τετραετούς θητείας του θα προκαλούσε αναταράξεις στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην Ουκρανία, καθώς η κυβέρνηση Μερτς έχει σταθεί σταθερά στο πλευρό του Κιέβου και αποτελεί τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό πάροχο στρατιωτικής βοήθειας προς τη χώρα.

Μια περίοδος πολιτικής μετάβασης στο Βερολίνο θα συνέπιπτε επίσης με τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, που θα διεξαχθούν λίγους μήνες αργότερα, στο τέλος της δεκαετούς προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν, αλλά και με τις διαπραγματεύσεις των κυβερνήσεων της ΕΕ για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ενωσης.

Ο Μερτς μέχρι στιγμής παραμένει αμετακίνητος και δεν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι προτίθεται να εγκαταλείψει το αξίωμά του. Ωστόσο, στέλεχος του CDU δήλωσε στους Financial Times ότι υπάρχει πλέον «ευρεία συναίνεση» πως ένα κακό αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το οποίο θα οδηγούσε την CDU εκτός του τοπικού κοινοβουλίου, «θα άλλαζε εντελώς τη δυναμική».

Η αποτυχία να ξεπεράσει το CDU το όριο του 5% για την είσοδό της στη Βουλή του κρατιδίου θα αποτελούσε ιστορικό χαμηλό για το κόμμα του Κόνραντ Αντενάουερ, σύμφωνα με στελέχη του. Ενα τέτοιο αποτέλεσμα θα ήταν ιδιαίτερα επώδυνο για τον Μερτς, καθώς το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία είναι η ιδιαίτερη πατρίδα της πρώην καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, επί χρόνια πολιτικής αντιπάλου του, η οποία εξακολουθεί να απολαμβάνει πολύ μεγαλύτερη δημοτικότητα από τον διάδοχό της.

Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, που αποτελούσε τμήμα της κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας, είναι το τρίτο μικρότερο κρατίδιο της χώρας, με περίπου 1,5 εκατ. κατοίκους. Η ιστορία του πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα έχει αφήσει ιδιαίτερες πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις που συνδέονται με τις ανατροπές της επανένωσης της Γερμανίας. Πρόσφατες αναλύσεις έχουν συνδέσει επίσης την εκλογική άνοδο της AfD στην περιοχή με τη διατηρούμενη επιφυλακτικότητα απέναντι στη Ρωσία και τις οικονομικές συνέπειες της διακοπής των φθηνών ρωσικών ενεργειακών προμηθειών.

Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, το CDU καταγράφεται κάτω από το 7% στις δημοσκοπήσεις, κοντά στο όριο του 5% για την είσοδο στο περιφερειακό κοινοβούλιο. Η εκλογική αναμέτρηση εξελίσσεται κυρίως μεταξύ της AfD, που κινείται γύρω στο 37%, και των κυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών (SPD), που βρίσκονται στο 35%.

Το πολιτικό κλίμα είναι «πυρετώδες», σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Αντρέας Μπους. Η Γερμανία είχε συνηθίσει τα εσωτερικά προβλήματα των Σοσιαλδημοκρατών, καθώς η κεντροαριστερά κατέγραφε σταδιακή εκλογική υποχώρηση τα τελευταία χρόνια. Τώρα, όμως, η κρίση αγγίζει και το CDU, το οποίο «ήταν κάποτε το κόμμα της σταθερότητας και της κοινής λογικής».

«Δεν είναι εντυπωσιακό, όταν 1,5 εκατ. κάτοικοι μπορούν να καθορίσουν την τύχη του καγκελαρίου σε μια χώρα με περισσότερους από 80 εκατομμύρια;» διερωτήθηκε.

Παρά την αυξανόμενη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό του CDU, η αντικατάσταση καγκελαρίου πριν από τη λήξη της θητείας του είναι σπάνια και πολιτικά δύσκολη. Το γερμανικό Σύνταγμα επιτρέπει την αλλαγή καγκελαρίου χωρίς τη διεξαγωγή νέων εκλογών, υπό την προϋπόθεση ότι ο νέος καγκελάριος μπορεί να εξασφαλίσει την υφιστάμενη πλειοψηφία στην Bundestag.

Εάν ο Μερτς αρνηθεί να παραιτηθεί, οι βουλευτές μπορούν να κινήσουν τη διαδικασία της λεγόμενης εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας, ώστε να τον αντικαταστήσουν. Η διαδικασία, ωστόσο, έχει πετύχει μόλις μία φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας.

Ο ίδιος ο Μερτς δεν έχει δείξει καμία διάθεση να εγκαταλείψει τη θέση του. «Είμαστε εκλεγμένη κυβέρνηση», δήλωσε την Τρίτη (15/09). «Εχω εκλεγεί για τέσσερα χρόνια».

Ορισμένοι ευρωπαίοι διπλωμάτες, ανήσυχοι για την πιθανή αιφνίδια αποχώρηση ενός ηγέτη που θεωρούν έναν από τους πιο σταθερούς συμμάχους της Ουκρανίας στην Ευρώπη, έσπασαν μάλιστα την παραδοσιακή διπλωματική τους αυτοσυγκράτηση και προέτρεψαν ανώτερα στελέχη του CDU να μην απομακρύνουν τον καγκελάριο, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει άμεσα τις σχετικές συζητήσεις. «Το μήνυμα ήταν: “Αυτό θα ήταν ένας θρίαμβος για τον Πούτιν”», ανέφερε η ίδια πηγή.

Κεντρικό ερώτημα πλέον είναι αν υπάρχει κάποιος αξιόπιστος διάδοχος που θα ήταν διατεθειμένος να κινηθεί εναντίον του Μερτς. Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκεται ο 51χρονος Χέντρικ Βουστ, πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, ο οποίος εδώ και χρόνια θεωρείται πιθανός μελλοντικός υποψήφιος για την καγκελαρία.

Δύο στελέχη της CDU, ωστόσο, αμφισβήτησαν ότι ο Βουστ θα έκανε μια τέτοια κίνηση πριν από τις εκλογές στο δικό του κρατίδιο, τον Απρίλιο. Την Τετάρτη, μάλιστα, υπέγραψε μαζί με τους επτά άλλους πρωθυπουργούς κρατιδίων του CDU επιστολή με την οποία καλούν το κόμμα να τερματίσει τη «συζήτηση για τα πρόσωπα» και δηλώνουν τη στήριξή τους στον σημερινό καγκελάριο.

Οι οκτώ πρωθυπουργοί κρατιδίων έχουν προσκληθεί από τον Μερτς στην έκτακτη κομματική συνεδρίαση της Κυριακής, όπου ο καγκελάριος αναμένεται να αντιμετωπίσει τους επικριτές του και να ζητήσει τη στήριξή τους.

Ενα ακόμη όνομα που έχει ακουστεί για την καγκελαρία είναι εκείνο του 59χρονου πρωθυπουργού της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ, επικεφαλής του CSU, του βαυαρικού αδελφού κόμματος της CDU. Και εκείνος, ωστόσο, έχει εκφράσει πρόσφατα τη στήριξή του στον Μερτς.

Τόσο ο Βουστ όσο και ο Ζέντερ θα χρειάζονταν ευρεία υποστήριξη στην Bundestag — κάτι καθόλου εύκολο, δεδομένου ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει οριακή πλειοψηφία μόλις 12 εδρών.

Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Μερτς μπορεί να παραμείνει στη θέση του ακριβώς επειδή δεν υπάρχει σαφής εναλλακτική λύση και επειδή η αντικατάστασή του θα εγκυμονούσε κινδύνους πολιτικής αποσταθεροποίησης.

«Ο Μερτς έχει γίνει αντιδημοφιλής», δήλωσε ο Χόλγκερ Σμίντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg. «Ωστόσο, οποιαδήποτε προσπάθεια αντικατάστασής του θα ήταν κίνηση υψηλού ρίσκου, καθώς ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει μόλις μια μικρή πλειοψηφία».

Ακόμη και αν ο Μερτς παραμείνει στην καγκελαρία, θα είναι «τόσο απορροφημένος και περιορισμένος από την εσωτερική πολιτική ώστε δεν θα μπορεί να προσφέρει ευρωπαϊκή ηγεσία», προειδοποίησαν ο Τζέρεμι Κλιφ και η Γιάνα Πούγκλεριν του European Council on Foreign Relations. «Μια Γερμανία διχασμένη από εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις δεν μπορεί να αποτελέσει την άγκυρα που χρειάζεται η Ευρώπη».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google