Γερμανία: Ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πλαστικών αποβλήτων στον κόσμο με 810.000 τόνους

Η Γερμανία ήταν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πλαστικών αποβλήτων στον κόσμο το 2025 και έστειλε περισσότερους από 810.000 τόνους στο εξωτερικό, σύμφωνα με ανάλυση εμπορικών δεδομένων, ανέφερε ο Guardian.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ακολούθησε στη δεύτερη θέση, σύμφωνα με την ανάλυση των Watershed Investigations και του Basel Action Network.

Εξήγαγε περισσότερους από 675.000 τόνους, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και οκτώ χρόνια και αρκετό για να γεμίσει περίπου 127.000 εμπορευματοκιβώτια.

Μεγάλο μέρος των αποβλήτων στάλθηκε στην Τουρκία, ακολουθούμενη από τη Μαλαισία, με την Ινδονησία επίσης έναν τακτικό προορισμό.

Οι έρευνες έχουν επανειλημμένα συνδέσει τη βιομηχανία ανακύκλωσης πλαστικών σε αυτές τις χώρες με περιβαλλοντικές ζημιές, παράνομη απόρριψη και καύση, καθώς και καταχρήσεις στην εργασία.

Ο Σεντάτ Γκούντογντου, τούρκος θαλάσσιος βιολόγος που ερευνά τη ρύπανση από πλαστικά, δήλωσε στον Guardian: «Οι τουρκικές ακτές της Μεσογείου είναι οι πιο μολυσμένες ακτές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο λόγω των πλαστικών αποβλήτων από τα εργοστάσια ανακύκλωσης.

Υπάρχουν τεράστιες ποσότητες μικροπλαστικών – μερικές φορές οι άνθρωποι δεν μπορούν καν να μπουν στη θάλασσα εξαιτίας όλων των αποβλήτων».

Μεγαλύτερες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, εξάγουν λιγότερα πλαστικά απόβλητα εν μέρει επειδή περισσότερα διαχειρίζονται εγχώρια, μέσω υγειονομικής ταφής, αποτέφρωσης ή ανακύκλωσης, και δεν υπόκεινται στις ίδιες πιέσεις για στόχους ανακύκλωσης με την Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι εξαγωγές μπορούν να συνυπολογιστούν στα επίσημα ποσοστά ανακύκλωσης.

Οι ΗΠΑ εξήγαγαν 385.000 τόνους το 2025, καθιστώντας τες τον πέμπτο μεγαλύτερο εξαγωγέα στον κόσμο, ενώ το 2024 η Κίνα ήταν ο 18ος μεγαλύτερος εξαγωγέας.

Η ΕΕ συμφώνησε να απαγορεύσει τις εξαγωγές πλαστικών αποβλήτων σε χώρες εκτός της ομάδας των πλούσιων χωρών του ΟΟΣΑ έως τον Νοέμβριο του 2026, ωστόσο τα μισά εξακολουθούν να αποστέλλονται σε αυτούς τους προορισμούς.

Μεγάλο μέρος του υπολοίπου πηγαίνει στην Τουρκία, η οποία είναι πλέον ο μεγαλύτερος παραλήπτης ευρωπαϊκών πλαστικών αποβλήτων.

Με την πλησιέστερη απαγόρευση, υπάρχουν ανησυχίες ότι όλες οι εξαγωγές θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν σε αναπτυσσόμενες χώρες του ΟΟΣΑ, όπως η Τουρκία, καθώς και σε μέρη της ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες δεν έχουν την ικανότητα να διαχειριστούν μεγαλύτερους όγκους.

Στην Τουρκία, η υποδομή αποβλήτων είναι ήδη υπερφορτωμένη.

Ο Γκιουντόγντου είπε στον Guardian: «Η χώρα παράγει 3,3 εκατομμύρια τόνους πλαστικών αποβλήτων εγχώρια, που είναι περισσότερο από το διπλάσιο, της ικανότητάς μας να ανακυκλώνουμε».

Η Σάρα Μαθιέ, ευρωβουλευτής των Πρασίνων, χαρακτήρισε την επικείμενη απαγόρευση των εξαγωγών ως «ορόσημο», λέγοντας ότι η Ευρώπη αρχίζει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα δικά της απόβλητα.

Ωστόσο, είπε στον Guardian ότι «λόγω των επιθέσεων στις πράσινες πολιτικές από τους συντηρητικούς και την ακροδεξιά» η ικανότητα της ΕΕ να ανακυκλώνει εγχώρια έχει μειωθεί κατά ένα εκατομμύριο τόνους τα τελευταία χρόνια.

«Το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα φρέσκα πλαστικά που παράγονται, εξακολουθούν να είναι πολύ φθηνότερα από τα επαναχρησιμοποιούμενα και ανακυκλωμένα υλικά. Γνωρίζουμε για αυτήν την αποτυχία της αγοράς εδώ και χρόνια, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως επί το πλείστον κοιμόταν στο τιμόνι [και] δεν αντιμετώπιζε τη ρίζα των προκλήσεων», δήλωσε η Μαθιέ.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είπε στον Guardian: «Την τελευταία δεκαετία, το ανεξέλεγκτο εμπόριο πλαστικών αποβλήτων έχει αυξηθεί, βλάπτοντας τόσο το περιβάλλον όσο και τη δημόσια υγεία.

Οι κανόνες για την εξαγωγή πλαστικών αποβλήτων ενισχύθηκαν περαιτέρω στον νέο κανονισμό για τις μεταφορές αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης τέτοιων εξαγωγών σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ από τις 21 Νοεμβρίου 2026. Επηρεάζει περίπου μισό εκατομμύριο τόνους πλαστικών αποβλήτων.

»Τον Δεκέμβριο του 2025, η Επιτροπή ενέκρινε μια νέα δέσμη μέτρων για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και την ενίσχυση της ανακύκλωσης πλαστικών στην Ευρώπη. Επιπλέον, οι στόχοι για το ανακυκλωμένο περιεχόμενο, όπως στην οδηγία για τα πλαστικά μιας χρήσης, υποστηρίζουν επίσης τη βιομηχανία πλαστικών της ΕΕ».

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αναλάβει παρόμοια δέσμευση για τις εξαγωγές πλαστικών σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ, η οποία έχει περιληφθεί στον Περιβαλλοντικό Νόμο του 2021, αλλά εξακολουθεί να υπόκειται σε διαβούλευση.

Το 2025, περίπου το ένα πέμπτο των εξαγωγών πλαστικών αποβλήτων της Βρετανίας εξακολουθούσε να κατευθύνεται σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ, με τις αποστολές προς τη Μαλαισία -που είναι πλέον ο τρίτος μεγαλύτερος προορισμός του Ηνωμένου Βασιλείου- να αυξάνονται κατά σχεδόν 60% από το 2024.

. . .