Γερμανία: Γιατί το AfD δεν θέλει πια έξοδο από το ευρώ

Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία αλλάζει στάση όσον αφορά την έξοδο από το ευρώ, καθώς φαίνεται να προσαρμόζει το πρόγραμμά της στην προοπτική διακυβέρνησης της χώρας.

Η αλλαγή αυτή, που προτείνεται σε ένα στρατηγικό έγγραφο του κόμματος το οποίο είδε το Politico, μετατρέπει μια μακροχρόνια και κατηγορηματική δέσμευση για την έξοδο από το ευρώ σε κάτι πιο αποδεκτό για τον μέσο Γερμανό. Πρόκειται για το είδος της ρεαλιστικής κίνησης που έχουν κάνει ριζοσπαστικά κόμματα σε όλη την Ευρώπη, καθώς η αυξανόμενη υποστήριξη των ψηφοφόρων τα έχει φέρει πιο κοντά στην εξουσία.

Στο έγγραφο, το οποίο αποκάλυψε πρώτα η Bild, το AfD αποσύρει το αίτημά του για «ομαλή» έξοδο της Γερμανίας από το ευρώ. Αντ’ αυτού προτείνει να τεθεί το ζήτημα σε εθνικό δημοψήφισμα εάν οι ευρωπαίοι εταίροι αρνηθούν να εφαρμόσουν μια σειρά ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων στον τρόπο λειτουργίας της νομισματικής ένωσης.

«Το AfD προσπαθεί τώρα να εξομαλύνει τις πιο αμφιλεγόμενες πτυχές του», δήλωσε στο Politico ο Κάρστεν Μπρεζέσκι, από το ολλανδικό οικονομικό ινστιτούτο ING. «Πιθανώς θέλει να φανεί πιο κατάλληλο για διακυβέρνηση. Αναδιαμορφώνει τη συζήτηση για την έξοδο, στο πλαίσιο μιας πιο λεπτομερούς, ευρωσκεπτικιστικής πλατφόρμας», σημείωσε.

«Αυτό θα τους κάνει να φαίνονται λιγότερο παλαβοί», είπε με τη σειρά του στο Politico ο επικεφαλής οικονομολόγος της EFG Bank Στέφαν Γκέρλαχ.

Η πρόταση δεν αποτελεί ακόμη επίσημη πολιτική: το τρέχον πρόγραμμα του AfD, όπως εκφράζεται στο μανιφέστο του για τις ομοσπονδιακές εκλογές του περασμένου έτους, εξακολουθεί να ζητά την έξοδο από το ευρώ, ενώ αναμένεται ότι το συνέδριο του κόμματος θα εξετάσει τυχόν αλλαγές μόνο το επόμενο έτος.

Ο Ρενέ Οστ, πρόεδρος της ομάδας Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην οποία συμμετέχει το AfD, υποστήριξε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η αλλαγή αυτή απλώς εξειδικεύει μια ήδη υπάρχουσα θέση. Ωστόσο ο συμβολισμός της είναι σημαντικός, καθώς θα σηματοδοτούσε μια σαφή απομάκρυνση από τις ιδρυτικές αρχές του κόμματος.

Το AfD ξεκίνησε ως κόμμα κατά του ευρώ, τροφοδοτούμενο από τις αμφιλεγόμενες στη Γερμανία έκτακτες διασώσεις κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, κατά τη διάρκεια της κρίσης του δημοσίου χρέους μεταξύ 2010 και 2012.

Ομως, μετά την απομάκρυνση του ιδρυτή του Μπερντ Λούκε το 2015, το Μεταναστευτικό και άλλα ζητήματα του «πολιτισμικού πολέμου» ανέλαβαν κεντρικό ρόλο, ενώ ο ευρωσκεπτικισμός υποχώρησε στο παρασκήνιο. Η νέα στροφή φαίνεται επίσης να αποτελεί νίκη για την επικεφαλής του AfD Αλις Βάιντελ, η οποία φιλοδοξεί να γίνει καγκελάριος.

Τα δύο τελευταία χρόνια η Βάιντελ υποστηρίζει ότι είναι «πολύ αργά» για τη Γερμανία να αποχωρήσει από το ευρώ και, σε μια σημαντική συνέντευξη που παραχώρησε στον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό ZDF τον Αύγουστο, απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με τη δέσμευση του προεκλογικού μανιφέστου για έξοδο, προτιμώντας να κατακρίνει τα μειονεκτήματα του νομίσματος και τις υποτιθέμενες καταχρήσεις εις βάρος της Γερμανίας.

Ο Μαρσέλ Λεβαντόφσκι, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Χάλε και ειδικός στον λαϊκισμό, δήλωσε στο Politico ότι θεωρεί αυτή τη στροφή μέρος μιας ευρύτερης τάσης της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη να μετριάζει τη ρητορική και τις φιλοδοξίες της όσο πλησιάζει στην εξουσία. Μετά από δύο εμφατικές νίκες στις περιφερειακές εκλογές τον περασμένο μήνα και με σαφές και αυξανόμενο προβάδισμα στις εθνικές δημοσκοπήσεις, το AfD δεν έχει βρεθεί ποτέ πριν τόσο κοντά στην καγκελαρία.

Ο Λεβαντόφσκι σημείωσε ότι και η Μαρίν Λεπέν έχει εγκαταλείψει τις υποσχέσεις για απόρριψη του ευρώ και έξοδο από την ΕΕ. Αυτές οι αποφάσεις φαίνεται να έχουν εδραιώσει το προβάδισμα του κόμματός της στις εθνικές δημοσκοπήσεις, δίνοντας στη Λεπέν την καλύτερη μέχρι τώρα ευκαιρία να εξασφαλίσει την προεδρία της Γαλλίας στις εκλογές την επόμενη άνοιξη.

Δεν είναι ότι το AfD έχει εγκαταλείψει τον ριζοσπαστισμό ή ξαφνικά έχει αγαπήσει το ευρώ, σημείωσε το Politico. Θέλει οι χώρες που λαμβάνουν έμμεση χρηματοδοτική στήριξη μέσω δανεισμού και αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διακανονίζουν τα χρέη τους στο σύστημα πληρωμών της κεντρικής τράπεζας (γνωστό ως TARGET) τακτικά, είτε σε χρυσό είτε σε Bitcoin. Και θέλει να πετύχει εκεί όπου απέτυχε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δηλαδή στην επιβολή ενός μηχανισμού πτώχευσης για τα κράτη της ευρωζώνης.

Για καλό και για κακό, απαιτεί επίσης να δοθεί στη Γερμανία μεγαλύτερη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΚΤ, υποστηρίζοντας ότι τα δικαιώματα ψήφου στο Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να συνδέονται με το μέγεθος και το οικονομικό βάρος των κρατών-μελών.

Πέρα από αυτό, το στρατηγικό έγγραφο προτείνει επίσης τη διάλυση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την αντικατάσταση των ευρωβουλευτών με εθνικές αντιπροσωπείες, έτσι ώστε τα εθνικά κοινοβούλια «να παραμένουν υπόλογα στους πολίτες κάθε έθνους, αντί να αναπτύσσουν μια εσωτερική λογική αποκομμένη από αυτούς». Ο Λεβαντόφσκι τη χαρακτήρισε «μια στροφή μακριά από τον υπερεθνικισμό και προς τη διεθνή συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με κανόνες που θα τη διέπουν».

«Αυτό θα απαιτούσε συμφωνία από όλα τα κράτη-μέλη, κάτι που δεν πρόκειται να επιτευχθεί», δήλωσε στο Politico ο Γκέρλαχ της EFG. Με τους εταίρους της Γερμανίας να είναι πιθανό να αντισταθούν στις εκκλήσεις για τέτοιες αλλαγές στις Συνθήκες της ΕΕ, οποιαδήποτε μελλοντική ομοσπονδιακή κυβέρνηση υπό την ηγεσία του AfD θα μπορούσε εύκολα να θεωρήσει δεδομένες τις προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.

To Brexit γλίτωσε την ΕΕ από το Dexit

Ωστόσο οι Γερμανοί δεν φαίνεται να βιάζονται για δημοψήφισμα: το 87% υποστηρίζει το ευρώ, σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου της Κομισιόν την άνοιξη.

«Για τα λαϊκιστικά, ακροδεξιά κόμματα η απαίτηση για δημοψηφίσματα έχει μεγαλύτερη σημασία από την πραγματική διεξαγωγή ενός», δήλωσε ο Λεβαντόφσκι. «Οσο συνεχίζουν να απαιτούν δημοψήφισμα, μπορούν να λένε: “Ο πραγματικός λαός, τον οποίο μόνο εμείς εκπροσωπούμε, δεν ερωτάται”. Αυτό είναι το ζητούμενο».

Για τον επικεφαλής οικονομολόγο της Berenberg Χόλγκερ Σμίντινγκ η στρατηγική αυτή μοιάζει με εκείνη του Ντέιβιντ Κάμερον, που πρότεινε μεταρρυθμίσεις τις οποίες ήταν απίθανο να αποδεχθούν άλλες χώρες και στη συνέχεια άφησε τους ψηφοφόρους να αποφασίσουν τι θα συμβεί μετά την προδιαγεγραμμένη αποτυχία των διαπραγματεύσεων.

Η τύχη του Κάμερον μάς υπενθυμίζει ότι η στρατηγική αυτή δεν είναι χωρίς κινδύνους, τόνισε το Politico. Και με τις αυξανόμενες εκκλήσεις για στήριξη από την ΕΚΤ εκ μέρους γάλλων πολιτικών, τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς, οι κίνδυνοι αυτοί ενδέχεται να αναζωπυρωθούν. Ομως ό,τι και αν συμβεί, η «πυρηνική επιλογή» της κατάρρευσης του ευρώ φαίνεται να έχει αποκλειστεί, σύμφωνα με αναλυτές.

«Η έξοδος της Γερμανίας από το ευρώ –ή ακόμα και μια αξιόπιστη απειλή εξόδου– θα αποτελούσε μια τεράστια πράξη οικονομικής αυτοκαταστροφής», δήλωσε ο Μάρσελ Φράτσερ, πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών. «Μια έξοδος θα μείωνε τις επενδύσεις, θα κόστιζε εκατομμύρια θέσεις εργασίας, θα κατέστρεφε την ευημερία και θα πυροδοτούσε μια βαθιά χρηματοπιστωτική κρίση στην Ευρώπη».

Είναι ένα σημείο που και άλλοι αξιωματούχοι του AfD, εκτός από τη Βάιντελ, αποδέχονται πλέον με δυσφορία. Ο βουλευτής Μπερντ Μπάουμαν παρατήρησε ειρωνικά σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη ότι η στιγμή για το «Dexit», δηλαδή την έξοδο της Γερμανίας από το ευρώ, είχε περάσει – αν ποτέ υπήρξε. «Οσο μακρύτερος ο γάμος», είπε, «τόσο πιο ακριβό το διαζύγιο».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google