Από το Μπορντό έως την Ελλάδα: Οι φωτιές αλλάζουν τον χάρτη της Ευρώπης

Τους λόγους για τους οποίους οι επονομαζόμενες mega fires, θα αποτελούν από τώρα και στο εξής το «φυσιολογικό» για αρκετές χώρες της Ευρώπης, εξετάζουν οι Financial Times, σε κεντρικό τους άρθρο.

Οπως χαρακτηριστικά σημειώνεται σε αυτό σκηνές που παραπέμπουν στην «Κόλαση» του Δάντη εκτυλίσσονται σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, καθώς οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές αναδεικνύουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Στη Γαλλία, οι φλόγες πλησίασαν το Μπορντό όσο ποτέ άλλοτε από το 1949, ενώ στην Ισπανία κάτοικοι επέστρεψαν σε ολοσχερώς κατεστραμμένα σπίτια στα ορεινά δυτικά της Μαδρίτης.

Την ίδια ώρα, μεγάλες πυρκαγιές εκδηλώθηκαν στη Σκωτία και στις παράκτιες εκτάσεις του Σάφολκ στη Βρετανία.
Παρότι ορισμένα από τα μέτωπα παρουσιάζουν ύφεση, οι ευρωπαϊκές αρχές προειδοποιούν ότι τις επόμενες εβδομάδες η Ελλάδα, η Ιταλία και περιοχές της κεντρικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο νέων πυρκαγιών.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ευρώπη, καθώς τόσο ο Καναδάς όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφουν φέτος μία από τις εντονότερες περιόδους δασικών πυρκαγιών των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η Ευρώπη, η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη, καλείται να διαχειριστεί τις επιπτώσεις με ιδιαίτερη ένταση.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τόσο τα εύκρατα δάση της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας όσο και τα βόρεια δάση της Σκανδιναβίας θα βιώνουν ολοένα συχνότερα ακραίες πυρκαγιές. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη περισσότερης βλάστησης, η οποία μετατρέπεται σε εξαιρετικά εύφλεκτη ύλη κατά τα ολοένα θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια.

Σε αντίθεση με τη Βόρεια Αμερική, οι πυρκαγιές στην Ευρώπη βρίσκονται συνήθως κοντά σε κατοικημένες περιοχές, ενώ ακόμη και όταν οι φλόγες δεν φτάνουν στις πόλεις, ο τοξικός καπνός μπορεί να επηρεάσει εκατομμύρια ανθρώπους.

Το κύμα καύσωνα του 2026 αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η χαλάρωση των πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Παράλληλα, γίνεται ολοένα πιο σαφές ότι η προσαρμογή στις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη πρέπει να αποκτήσει την ίδια βαρύτητα με τις πολιτικές μείωσης των εκπομπών, ώστε οι κοινωνίες να μπορούν να ανταποκριθούν όχι μόνο στις θερινές πυρκαγιές αλλά και στις χειμερινές πλημμύρες.

Οι τοπικές αρχές καλούνται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις για τη διαχείριση κινδύνων που εμφανίζονται πλέον συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση, σε μια περίοδο περιορισμένων οικονομικών πόρων. Η εμπειρία χωρών όπως η Αυστραλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρει πολύτιμα παραδείγματα τόσο επιτυχημένων πρακτικών όσο και λαθών προς αποφυγή.

Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι η πρόληψη της έναρξης ή της ταχείας εξάπλωσης των πυρκαγιών. Η Αυστραλία επεκτείνει τις ελεγχόμενες καύσεις για τη μείωση της εύφλεκτης βιομάζας, ενώ η Φινλανδία δημιουργεί φυσικές αντιπυρικές ζώνες με δρόμους, υδάτινες διαδρομές και διαχωρισμούς στις δασικές εκτάσεις. Στην Πορτογαλία προωθείται η αντικατάσταση των εκτεταμένων φυτειών ευκαλύπτου από πιο ανθεκτικά είδη, όπως οι βελανιδιές και οι καστανιές, ενώ αντίστοιχες προτάσεις εξετάζονται και για τα πευκοδάση της γαλλικής Ζιρόντ.

Καθοριστικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και η έγκαιρη ανίχνευση των πυρκαγιών. Στην Καλιφόρνια, νεοφυείς επιχειρήσεις αναπτύσσουν κάμερες που εντοπίζουν καπνό ή θερμικές εστίες, αισθητήρες που ανιχνεύουν αέρια ανάφλεξης και drones που μπορούν να επέμβουν άμεσα σε μικρές εστίες φωτιάς. Η Ελλάδα, μάλιστα, έγινε τον Μάιο η πρώτη χώρα που έθεσε σε λειτουργία συστοιχία τεσσάρων θερμικών δορυφόρων, με στόχο τον εντοπισμό επικίνδυνων θερμών σημείων μέσα σε λίγα λεπτά.

Εξίσου σημαντική θεωρείται η καλύτερη προετοιμασία των πολιτών και των υπηρεσιών. Σε περιοχές υψηλού κινδύνου προτείνεται ο τακτικός καθαρισμός υδρορροών και οικοπέδων, η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών γύρω από κτίρια και η συντήρηση του απαραίτητου εξοπλισμού. Παράλληλα, οι πυροσβεστικές δυνάμεις, με τη συνδρομή εθελοντών και εφέδρων, χρειάζονται εξειδικευμένη εκπαίδευση για την αντιμετώπιση των ολοένα συχνότερων μεγαπυρκαγιών.

Το κόστος εξοπλισμού, όπως τα αεροσκάφη αεροπυρόσβεσης Canadair, παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διακρατική συνεργασία. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα κοινής αξιοποίησης μέσων και πόρων. Ωστόσο, εάν ξεσπάσουν ταυτόχρονα πολλές μεγάλες πυρκαγιές, ακόμη και οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ενδέχεται να δυσκολευτούν να ανταποκριθούν. Και, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, το μακρύ και θερμό ευρωπαϊκό καλοκαίρι απέχει ακόμη πολύ από το τέλος του.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google