Succession α λα ιταλικά: Οκτώ κληρονόμοι και ένας επιχειρηματικός κολοσσός

Ο Λεονάρντο Ντελ Βέκιο είχε αφιερώσει χρόνια στην κατασκευή ενός μηχανισμού που θα προστάτευε την επιχειρηματική αυτοκρατορία του μετά τον θάνατό του. Η ειρωνεία είναι ότι το σύστημα που σχεδίασε για να διασφαλίσει τη συνέχεια της περιουσίας του έχει πλέον γίνει η αιτία που την κρατά καθηλωμένη. Η Delfin, η οικογενειακή holding εταιρεία μέσω της οποίας ο ιταλός δισεκατομμυριούχος επηρέαζε επί δεκαετίες το επιχειρηματικό τοπίο της χώρας, έχει βρεθεί παγιδευμένη στη σύγκρουση των κληρονόμων του.

Η εταιρεία, με χαρτοφυλάκιο περίπου 55 δισ. ευρώ, δεν είναι ένας συνηθισμένος οικογενειακός επενδυτικός όμιλος. Μέσω σημαντικών συμμετοχών στην Essilor Luxottica, την ασφαλιστική Generali και τις τράπεζες Mediobanca και UniCredit, ο Ντελ Βέκιο είχε αποκτήσει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στις στρατηγικές αποφάσεις ορισμένων από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις της Ιταλίας. Οπως επισημαίνουν χαρακτηριστικά οι Financial Times, η επιρροή αυτή έκανε τη Delfin έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες του ιταλικού καπιταλισμού.

Σήμερα, όμως, η εταιρεία δυσκολεύεται ακόμη και να πάρει βασικές στρατηγικές αποφάσεις. Οι διαφωνίες μεταξύ των κληρονόμων επηρεάζουν τις επενδύσεις, τις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, τα μερίσματα και τη διοίκηση. «Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για ολόκληρο τον ιταλικό καπιταλισμό», λέει στους FT ο Αλφρέντο Ντε Μάσις, καθηγητής επιχειρηματικότητας και οικογενειακών επιχειρήσεων.

Ο Ντελ Βέκιο πέθανε το 2022, χωρίς να έχει προετοιμάσει κάποιο από τα παιδιά του ως ξεκάθαρο διάδοχο. Αντίθετα, η ιδιοκτησία της Delfin μοιράστηκε σε οκτώ ισόποσα μερίδια του 12,5%: έξι ανήκουν στα παιδιά του, ένα στη χήρα του, Νικολέτα Τζαμπίλο, και ένα στον γιο της από προηγούμενο γάμο, Ρόκο Μπαζίλικο.

Το μοντέλο αυτό σχεδιάστηκε για να αποτρέψει τη συγκέντρωση της εξουσίας σε ένα πρόσωπο. Στην πράξη, όμως, δημιούργησε μια κατάσταση όπου σχεδόν κάθε σημαντική απόφαση απαιτεί συνεννόηση μεταξύ ανθρώπων που έχουν διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της οικογενειακής περιουσίας.

Η ένταση κορυφώθηκε τον περασμένο Ιούνιο, όταν ο 31 ετών Λεονάρντο Μαρία Ντελ Βέκιο επιχείρησε να αποκτήσει τα μερίδια δύο αδελφών του, ώστε να αυξήσει τη συμμετοχή του στη Delfin στο 37,5%. Ο ίδιος είχε υποστηρίξει στους FT, τον Μάρτιο, ότι η συγκέντρωση των μετοχών θα μπορούσε να τερματίσει χρόνια οικογενειακής έντασης και να δημιουργήσει μια πιο σταθερή ιδιοκτησιακή δομή.

Ομως η πρόταση δίχασε ακόμη και τους δύο κορυφαίους ανθρώπους που είχε επιλέξει ο πατέρας του για να διαχειρίζονται την αυτοκρατορία του.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Delfin, Ρόμολο Μπαρντίν, αντιτάχθηκε στην υποστήριξη της πρότασης από την holding. Αντίθετα, ο πρόεδρος της Delfin, Φραντσέσκο Μιλέρι, ο οποίος είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος της EssilorLuxottica, τάχθηκε υπέρ. Ο Μιλέρι είχε υποστηρίξει ότι η ανάδειξη του Λεονάρντο Μαρία σε κυρίαρχο μέτοχο θα «απλοποιούσε» τη διακυβέρνηση και θα μπορούσε να τερματίσει το αδιέξοδο.

Η προσπάθεια απέτυχε. Και το πρόβλημα, σημειώνουν οι FT, είναι ότι πλέον δεν πρόκειται μόνο για διαφωνία μεταξύ κληρονόμων, αλλά για διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το τι σημαίνει η κληρονομιά του Ντελ Βέκιο.

Ο Λεονάρντο Μαρία έχει υιοθετήσει μια πολύ πιο δημόσια παρουσία από τον πατέρα του, επενδύοντας σε εκδόσεις, εστιατόρια και κλαμπ. Αντίθετα, ο ετεροθαλής αδελφός του Ρόκο Μπαζίλικο, τέσσερα χρόνια μεγαλύτερος, χαρακτηρίζεται από όσους γνωρίζουν την οικογένεια ως ιδιαίτερα διακριτικός. Ζει στις ΗΠΑ και μέχρι πρόσφατα είχε σημαντικό ρόλο στην Essilor Luxottica, όπου ασχολήθηκε με τα «έξυπνα» γυαλιά και τη συνεργασία με τη Meta.

Οι δύο άνδρες διαφωνούν ακόμη και για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η περιουσία. Ο Λεονάρντο Μαρία έχει περιγράψει τον Μιλέρι ως «θεματοφύλακα» της βιομηχανικής κληρονομιάς του πατέρα του και έχει δηλώσει στους FT ότι τον εμπιστεύεται πλήρως. Ομως η θέση του Μιλέρι γίνεται ολοένα δυσκολότερη: πρέπει να διαχειριστεί μια οικογενειακή σύγκρουση ενώ ταυτόχρονα διοικεί την EssilorLuxottica, έναν όμιλο με γαλλοϊταλική δομή και τις δικές του σύνθετες ισορροπίες.

Η διαμάχη έχει και πολύ πρακτική διάσταση: τα χρήματα. Η Delfin διανέμει στους οκτώ μετόχους της μόλις το υποχρεωτικό 10% των περίπου 1,5 δισ. ευρώ ετήσιων κερδών της. Ο Λεονάρντο Μαρία θα ήθελε μεγαλύτερες διανομές, καθώς έχει συσσωρεύσει περίπου 1 δισ. ευρώ τραπεζικού χρέους για επενδύσεις εκτός της Delfin.

Αλλοι κληρονόμοι, γράφουν οι FT, αντιδρούν. Για εκείνους, τα μερίσματα αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διαπραγμάτευσης για τον έλεγχο της εταιρείας.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο εξαιτίας των ανακατατάξεων στον ιταλικό τραπεζικό κλάδο. Η Delfin κατέχει περίπου 10% της Generali, σχεδόν 3% της UniCredit και 17,5% της Monte dei Paschi di Siena (MPS). Η τελευταία συμμετοχή αποκτήθηκε σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο της συμφωνίας που οδήγησε την MPS στην εξαγορά της Mediobanca.

Εάν η Intesa Sanpaolo καταφέρει τελικά να εξαγοράσει την MPS, η Delfin θα βρεθεί με περίπου 3%-4% της μεγαλύτερης τράπεζας της Ιταλίας. Αυτό μπορεί να μοιάζει μικρό ποσοστό, αλλά σε μια χώρα όπου η μετοχική σύνθεση των μεγάλων τραπεζών έχει τεράστια πολιτική και οικονομική σημασία, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Οπως εξηγούν οι FT, η Delfin μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η πώληση ορισμένων συμμετοχών θα της προσέφερε ρευστότητα και θα απλοποιούσε το χαρτοφυλάκιο. Από την άλλη, η γρήγορη αποχώρηση από εταιρείες που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την Ιταλία θα είχε πολιτικό κόστος.

Η συμμετοχή στην MPS έχει δημιουργήσει και νομικούς κινδύνους. Οι εισαγγελικές αρχές του Μιλάνου ερευνούν τον Μιλέρι, τον διευθύνοντα σύμβουλο της MPS Λουίτζι Λοβάλιο και τον επενδυτή Φραντσέσκο Γκαετάνο Καλτατζιρόνε για πιθανή χειραγώγηση της αγοράς και παρεμπόδιση των εποπτικών αρχών σχετικά με την εξαγορά της Mediobanca το 2025. Και οι τρεις αρνούνται οποιαδήποτε παράβαση.

Το βαθύτερο πρόβλημα, όμως, δεν είναι ούτε τα μερίσματα ούτε η MPS. Είναι ότι η Delfin σχεδιάστηκε γύρω από έναν άνθρωπο που δεν υπάρχει πλέον.

Ο Λεονάρντο Ντελ Βέκιο γεννήθηκε το 1935 και μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο του Μιλάνου. Από εκεί κατάφερε να δημιουργήσει τη Luxottica, ξεκινώντας τη δεκαετία του 1960 από την παραγωγή εξαρτημάτων και μετατρέποντάς την σε παγκόσμιο κολοσσό των γυαλιών. Αγόρασε μεταξύ άλλων τη Ray-Ban και την Oakley και το 2018 συγχώνευσε τη Luxottica με τη γαλλική Essilor.

Δεν άφησε πίσω του έναν διάδοχο. Αφησε ένα σύστημα. Και αυτό το σύστημα σήμερα μοιάζει να μην μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την προσωπικότητα που το δημιούργησε. «Δεν υπάρχουν κλώνοι του μέσα στην οικογένεια», λέει ο Ντε Μάσις στους FT.

Ισως λοιπόν η πραγματική πρόκληση για τη Delfin να μην είναι να διατηρήσει ανέπαφη την αυτοκρατορία του Ντελ Βέκιο, αλλά να αποφασίσει τι αξίζει να διατηρηθεί και τι πρέπει να αλλάξει. Η πώληση ορισμένων επενδύσεων θα μπορούσε να δώσει στους κληρονόμους ρευστότητα και μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Για την ιταλική οικονομία, καταλήγουν οι FT, το κρίσιμο ερώτημα είναι διαφορετικό: αν ένας από τους ισχυρότερους επενδυτικούς παράγοντες της χώρας θα μπορέσει να αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα να παίρνει μακροπρόθεσμες αποφάσεις.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google