
Διατροφή & κληρονομικότητα: Το 85% των περιπτώσεων του καρκίνου του μαστού είναι σποραδικό & τυχαίο
Του Δημήτρη Ψυχογιού, γενικού χειρουργού, χειρουργού μαστού, επιμελητή Mediteranneo και επιμελητή στο Ευγενίδειο Θεραπευτήριο
Με αφορμή τον μήνα πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού ακούμε συνεχώς για εξετάσεις αλλά ποτέ δεν έχουμε ακούσει για το τι πρέπει να έχουμε στο «πιάτο μας» και με αυτήν την αφορμή θέλω να μιλήσουμε για έναν από τους πιο δυνατούς μας συμμάχους που συχνά υποτιμούμε: τη διατροφή μας.
Είμαι γενικός χειρουργός και καθημερινά συζητώ με γυναίκες που δίνουν τη δική τους μάχη με τον καρκίνο του μαστού ή που θέλουν να μάθουν πώς να το προλάβουν.
Η διατροφή δεν αντικαθιστά τις ιατρικές θεραπείες αλλά μπορεί να γίνει «ασπίδα» του οργανισμού μας τόσο στην πρόληψη όσο και κατά την διάρκεια της ανάρρωσης.
Συχνά με ρωτούν: «Γιατρέ τι πρέπει να τρώω;». Η απάντηση είναι σαφής και συγκεκριμένη: μεσογειακή διατροφή που περιλαμβάνει φρούτα, λαχανικά και όσπρια. Τα καλά λιπαρά με ελαιόλαδο και ωμέγα-3 ενισχύουν το ανοσοποιητικό και δρουν προστατευτικά. Όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης βοηθούν στη ρύθμιση των οιστρογόνων.
Τι λέει λοιπόν η επιστήμη:
Πριν τη νόσηση: Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, περίπου το 30% των περιπτώσεων του καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση σχετίζονται άμεσα με τροποποιήσιμους παράγοντες όπως η κακή διατροφή και η καθιστική ζωή. Ευρύτερες μελέτες δείχνουν ότι έως και 50-70% των περιπτώσεων θα μπορούσαν δυνητικά να προληφθούν με έγκαιρες αλλαγές στον τρόπο ζωής. Μια μεγάλη ευρωπαϊκή μελέτη έδειξε ότι διατροφή πλούσια σε φρούτα λαχανικά όσπρια και ελαιόλαδο μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης έως και 14%.
Μετά τη νόσηση: Η μελέτη WINS έδειξε ότι γυναίκες που είχαν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού σε αρχικό στάδιο και μείωσαν τα λιπαρά στην διατροφή τους πέτυχαν έως και 24% μείωση κινδύνου επανεμφάνισης της νόσου. Στις γυναίκες που παρουσίασαν την μεγαλύτερη συμμόρφωση σε διατροφικές αλλαγές (μείωση του γλυκαιμικού δείκτη και συγκεκριμένων τροφών) καταγράφηκε έως και 41% χαμηλότερος κίνδυνος.
Η αλήθεια είναι πως «μαγική» διατροφή που εξαφανίζει τον καρκίνο δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως η θωράκιση του οργανισμού μας. Συνέπεια και μικρές καθημερινές αλλαγές κάνουν τη διαφορά: μια σωστή διατροφή προετοιμάζει το σώμα για το χειρουργείο, βοηθάει στην ανάρρωσή και μειώνει τους κινδύνους. Μην ξεχνάτε την μαστογραφία σας και την σωστή ενημέρωση από τον γιατρό σας. Μείνετε ασφαλείς και υγιείς.
Καρκίνος του μαστού: Μητέρα και κόρη
Ένα από τα κρισιμότερα κεφάλαια στο κομμάτι της πρόληψης είναι αυτό της σχέσης μητέρας και κόρης, καθώς το οικογενειακό ιστορικό αποτελεί βασικό παράγοντα αξιολόγησης του κινδύνου. Όταν μια μητέρα διαγιγνώσκεται με καρκίνο στο μαστό είναι απόλυτα φυσιολογικό να δημιουργείται ανησυχία και ερωτηματικά για την κόρη της.
Για τους συγγενείς πρώτου βαθμού (μητέρα, αδελφή, κόρη) με ιστορικό καρκίνου στατιστικά υπάρχει διπλάσιος κίνδυνος να εμφανιστεί η νόσος σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Επιπλέον, η ηλικία διάγνωσης παίζει σπουδαίο ρόλο. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος εάν η μητέρα διαγνώστηκε σε νεαρή ηλικία (πριν την εμμηνόπαυση ή πριν τα 50 έτη). Το 85% των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού είναι σποραδικές, δηλαδή συμβαίνουν τυχαία λόγω ηλικίας και τρόπου ζωής και όχι λόγω κληρονομικότητας.
Το πλάνο πρόληψης για την κόρη ξεκινά ανάλογα την ηλικία της: Στην ηλικία των 20 ετών ξεκινά με αυτοεξέταση μία φορά τον μήνα και κλινική εξέταση από χειρουργό μαστού κάθε 1 -3 χρόνια. Ο γενικός κανόνας για τον έλεγχο με μαστογραφία και υπέρηχο είναι να ξεκινά 10 χρόνια πριν την ηλικία στην οποία διαγνώστηκε η μητέρα. Εάν το οικογενειακό ιστορικό είναι βαρύ τότε μπορεί να συστήσουμε και γονιδιακό έλεγχο, ιδανικά το τεστ όμως γίνεται πρώτα στην μητέρα.
Καρκίνος-διάγνωση-ψυχική υγεία
Στο μυαλό του ασθενούς η λέξη «καρκίνος» συνδέεται αυτόματα με την απειλή της ζωής του. Στα πρώτα λεπτά της συζήτησης ο ασθενής βρίσκεται συνήθως σε κατάσταση συναισθηματικού αποκλεισμού. Ουσιαστικά, ο χρόνος παγώνει για τον ασθενή και βρίσκεται σε μια πραγματικότητα όπου θα ήθελε να είναι ένα ιατρικό λάθος. Αγωνία για την συνέχεια για το τι θα συμβεί με τη ζωή του, το σώμα του και φυσικά στο προσκήνιο έρχονται και οι δικοί του άνθρωποι, σκεπτόμενος πόσο θα επηρεαστούν και αυτοί και πόσο πιθανόν να υποφέρουν κοντά του. Ο ασθενής συχνά ανησυχεί περισσότερο για τα παιδιά και τον σύντροφο του παρά για τον ίδιο του τον εαυτό. Φοβάται πως το βάρος της φροντίδας θα πέσει στους δικούς του ανθρώπους και θα ταλαιπωρηθούν. Η λέξη «χειρουργείο» δημιουργεί υποσυνείδητα την αίσθηση του επείγοντος και ότι ο χρόνος μας πιέζει. Ο ασθενής αναρωτιέται «αν περιμένω 2 εβδομάδες ο όγκος θα μεγαλώσει; Μήπως έχει ήδη πάει κάπου αλλού και το χειρουργείο δεν είναι αρκετό;».
Η αμέσως επόμενη μεγάλη αγωνία των ασθενών είναι η συμπληρωματικές θεραπείες. Η λέξη «χημειοθεραπεία» τρομάζει. Ο ασθενής αναρωτιέται αν θα χάσει τα μαλλιά του ή τη λειτουργικότητα του και αρχίζει να αλλοιώνει την εικόνα του σώματος και της ταυτότητάς του. Όμως έχουμε πολλά μέσα να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο και τίποτα δεν είναι τόσο τραγικό όσο φαντάζει. Ο καρκίνος είναι πάντα αυτός που ξεκινάει την μάχη αλλά εμείς είμαστε αυτοί που θεσπίζουν τους όρους. Η δύναμη κρύβεται μέσα μας και κανείς δεν είναι μόνος σε αυτό το ταξίδι.
Διαβάστε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα Υγείας του CNN Greece
Δημοσιεύτηκε ! 2026-11-16 11:24:00
