Return Hubs: Ανακοινώνεται τη Δευτέρα η πρώτη χώρα υποδοχής μεταναστών εκτός Ε.Ε.

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου αναμένεται να ανακοινωθεί στη Βιέννη η πρώτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα φιλοξενήσει Κέντρο Επιστροφών Μεταναστών (Return Hub), στο πλαίσιο της κοινής πρωτοβουλίας που προωθούν η Ελλάδα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία και η Ολλανδία.

Στη συνάντηση των πέντε υπουργών και στη συνέντευξη Τύπου θα συμμετάσχει και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, καθώς η Ελλάδα ανήκει στον στενό πυρήνα (Core Group) των κρατών που ηγούνται των σχετικών διεργασιών.

Όπως έχει προαναγγείλει τόσο ο κ. Πλεύρης όσο και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία είχε προϊδεάσει για τις ανακοινώσεις στο περιθώριο της συνόδου Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, στη Βιέννη θα παρουσιαστούν η χώρα υποδοχής και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, με τα πρώτα βήματα να τοποθετούνται τον Ιανουάριο του 2027. Μεταξύ των χωρών που έχουν εξεταστεί ως πιθανοί προορισμοί συγκαταλέγονται η Ρουάντα, η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ποια θα επιλεγεί.

Το μοντέλο των Return Hubs και ο στόχος της ελληνικής Προεδρίας το 2027

Τα Return Hubs προβλέπεται να δημιουργηθούν σε ασφαλείς τρίτες χώρες εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, φιλοξενώντας μετανάστες των οποίων οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας έχουν απορριφθεί και οι οποίοι υπόκεινται σε διαδικασία επιστροφής.

Ο Θάνος Πλεύρης έχει διευκρινίσει ότι ο όρος δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην τη δημιουργία κλειστών δομών κράτησης, εξηγώντας πως στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέπει τις επιστροφές είτε στη χώρα καταγωγής είτε σε τρίτη χώρα εκτός ΕΕ, επιταχύνοντας τις διαδικασίες και αποσυμφορίζοντας τα κράτη πρώτης υποδοχής. Μάλιστα, πολιτικός στόχος της Αθήνας είναι να τεθεί σε λειτουργία ο πρώτος τέτοιος κόμβος στην Αφρική κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Οι εγγυήσεις δικαίου και η συμμετοχή διεθνών οργανισμών

Η εφαρμογή του σχεδίου προϋποθέτει διμερείς συμφωνίες με τις τρίτες χώρες, αυστηρή τήρηση των εγγυήσεων του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου, καθώς και σαφείς κανόνες χρηματοδότησης και εποπτείας.

Κρίσιμη παράμετρος αποτελεί η εμπλοκή διεθνών οργανισμών για την παροχή τεχνογνωσίας και την επιτόπια παρακολούθηση, με την ελληνική πλευρά να ξεκαθαρίζει ωστόσο ότι η πολιτική και νομική ευθύνη παραμένει ακέραια στα πέντε ευρωπαϊκά κράτη. «Προφανώς, δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτή την ευθύνη αλλού. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», έχει υπογραμμίσει χαρακτηριστικά ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου.