Πιερρακάκης: Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο επενδυτικού κόμβου σε Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειο

Τον αναβαθμισμένο ρόλο του κράτους στη διαμόρφωση της οικονομικής στρατηγικής, την ανάγκη κινητοποίησης μακροπρόθεσμων κεφαλαίων και τη μετάβαση της Ελλάδας σε μια νέα εποχή επενδύσεων ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στην 18η ετήσια σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), που φιλοξενείται στην Αθήνα από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο.

Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η κρατική παρέμβαση έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της διεθνούς οικονομικής στρατηγικής, όχι ως προσωρινό εργαλείο για την αντιμετώπιση έκτακτων κρίσεων, αλλά ως μόνιμος παράγοντας σχεδιασμού και ανάπτυξης. Οπως σημείωσε, η οικονομική ισχύς συνδέεται πλέον άμεσα με την εθνική ισχύ, γεγονός που επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για τον ρόλο των κυβερνήσεων στην κατανομή των κεφαλαίων και τη χρηματοδότηση στρατηγικών δραστηριοτήτων.

Αναφερόμενος στην πορεία των κρατικών επενδυτικών ταμείων, ο κ. Πιερρακάκης υπενθύμισε ότι, όταν δημιουργήθηκε το συγκεκριμένο διεθνές φόρουμ πριν από 18 χρόνια, το βασικό ζητούμενο ήταν να αποδειχθεί ότι τα κρατικά κεφάλαια μπορούν να λειτουργούν με διαφάνεια και χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις στις επενδυτικές αποφάσεις. Οι Αρχές του Σαντιάγο, όπως είπε, έθεσαν τότε τις βάσεις για τη χρηστή διακυβέρνηση, τις σαφείς θεσμικές αποστολές και την αξιολόγηση των επενδύσεων με οικονομικά και χρηματοοικονομικά κριτήρια.

Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά, καθώς κυβερνήσεις που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια αξιοποιούν πλέον ενεργά δημόσιους πόρους για την ενίσχυση κρίσιμων τομέων της οικονομίας. Ως παραδείγματα ανέφερε τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Πλούτου στη Βρετανία, το μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων σε υποδομές της Γερμανίας, αλλά και τη χρήση της κρατικής ισχύος από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ανάπτυξη κρίσιμων βιομηχανικών δυνατοτήτων.

Κατά τον ίδιο, το κράτος έχει να διαδραματίσει τρεις βασικούς ρόλους: να εξασφαλίζει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον και να διατηρεί την ελευθερία των στρατηγικών επιλογών. Ειδικά σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι προηγμένες τεχνολογίες, προειδοποίησε ότι η υπερβολική εξάρτηση από έναν προμηθευτή μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό στρατηγικό κίνδυνο. Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί αναποτελεσματικότητα, αλλά προϋπόθεση για τη διατήρηση της ελευθερίας των επιλογών μιας χώρας.

Παράλληλα, έθεσε σαφή όρια στην κρατική παρέμβαση, επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις δεν πρέπει να συγχέουν τον στρατηγικό σχεδιασμό με την οικονομική ορθολογικότητα. Ενα έργο δεν μπορεί να εξαιρείται από τον χρηματοοικονομικό έλεγχο επειδή χαρακτηρίζεται στρατηγικό, ενώ οι δημόσιοι επενδυτικοί οργανισμοί πρέπει να λειτουργούν με σαφείς εντολές, κανόνες διακυβέρνησης και μετρήσιμη λογοδοσία. Υπογράμμισε, επίσης, ότι κάθε κρατικό ταμείο οφείλει να παραμένει προσηλωμένο στην αποστολή του, καθώς ένα ταμείο σταθεροποίησης, για παράδειγμα, δεν έχει τον ίδιο σκοπό με ένα αναπτυξιακό ταμείο.

Το ευρωπαϊκό επενδυτικό έλλειμμα

Μεταφέροντας τη συζήτηση στην Ευρώπη, ο κ. Πιερρακάκης εντόπισε το βασικό πρόβλημα όχι στην έλλειψη διαθέσιμων αποταμιεύσεων, αλλά στην αδυναμία μετατροπής τους σε επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Οπως τόνισε, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά κεφάλαια, εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό, ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και μια μεγάλη ενιαία αγορά. Ωστόσο, το χρηματοπιστωτικό της σύστημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κεφαλαίων να κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός της ηπείρου.

Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε καθοριστική την προώθηση της Ενωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία, όπως ανέφερε, δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά μια προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής οικονομικής κυριαρχίας. Στόχος είναι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται στην ενιαία αγορά, οι αποταμιευτές να αποκτούν περισσότερες ευκαιρίες συμμετοχής στην οικονομική ανάπτυξη και η Ευρώπη να διαθέτει το απαραίτητο χρηματοοικονομικό βάθος για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών της φιλοδοξιών.

Ο υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι οι υφιστάμενοι δημόσιοι χρηματοδοτικοί θεσμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και οι εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες, δεν επαρκούν από μόνοι τους για να καλύψουν όλες τις νέες ανάγκες. Ορισμένες επενδύσεις, όπως εξήγησε, απαιτούν ίδια κεφάλαια, μακροπρόθεσμη συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο και ανάληψη κινδύνων που δεν μπορούν να αποτιμηθούν πλήρως από την αρχή.

Παράλληλα, απηύθυνε πρόσκληση στους διεθνείς κρατικούς επενδυτές να τοποθετήσουν κεφάλαια στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι η στρατηγική αυτονομία δεν προϋποθέτει την απομόνωση από τις διεθνείς αγορές. Αντιθέτως, όπως είπε, η πραγματική αυτονομία συνδέεται με τη δυνατότητα συνεργασίας με τον υπόλοιπο κόσμο από θέση ισχύος, μέσα από προβλέψιμους κανόνες, δίκαιη μεταχείριση και ισχυρούς θεσμούς.

Η δημοσιονομική αξιοπιστία ως βάση για την επόμενη ημέρα της Ελλάδας

Ειδική αναφορά έκανε στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, παρουσιάζοντας την αποκατάσταση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας ως το θεμέλιο για την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Οπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, οι τράπεζες έχουν επανέλθει στη δυνατότητα στήριξης της πραγματικής οικονομίας, ενώ η χώρα διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και μειώνει το δημόσιο χρέος με ταχύ ρυθμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του έτους, από περίπου 208%-209% μετά την πανδημία. Ο υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους παγκοσμίως, υπογραμμίζοντας ότι τα μεγέθη αυτά δεν αποτελούν απλώς στατιστικές επιδόσεις, αλλά τη βάση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το επόμενο στάδιο δεν μπορεί να βασιστεί στις έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας συνέβαλε στην επανεκκίνηση των επενδύσεων, αλλά η συνέχεια απαιτεί μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και θεσμούς που θα μπορούν να κινητοποιούν μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση.

Σε αυτή την κατεύθυνση, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει στο πλαίσιο λειτουργίας των διαχειριστών επενδυτικών κεφαλαίων, με στόχο την ενίσχυση της φορολογικής και κανονιστικής προβλεψιμότητας. Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη φορολογική ασφάλεια δικαίου ως προς τη μόνιμη εγκατάσταση, διαδικασίες αναγνώρισης διαχειριστών που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, καθώς και φορολογικός συντελεστής 5% επί της αμοιβής απόδοσης (carried interest).

Ο στόχος, όπως τόνισε, δεν είναι απλώς να προσελκύσει η χώρα κεφάλαια που θα διέρχονται από την ελληνική αγορά, αλλά να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε να εγκαθίστανται στην Ελλάδα επενδυτικές δραστηριότητες, επαγγελματικά οικοσυστήματα και τεχνογνωσία, με δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων από τη χώρα.

Νέος επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά και ενίσχυση του Χρηματιστηρίου

Στο πλαίσιο της προσπάθειας ανάπτυξης μιας ευρύτερης επενδυτικής κουλτούρας, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στον νέο επενδυτικό λογαριασμό αποταμίευσης για παιδιά. Το μέτρο προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές, εντός των ορίων που θέτει ο νόμος, και αποσκοπεί στο να δώσει στη νέα γενιά τη δυνατότητα άμεσης συμμετοχής στη δημιουργία κεφαλαίου.

Οπως εξήγησε, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδυάζει την οικογενειακή πολιτική με την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών, καθώς η ενίσχυση των επενδύσεων προϋποθέτει και τη δημιουργία περισσότερων επενδυτών.

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext, την οποία παρουσίασε ως ένα ακόμη βήμα για τη διεύρυνση της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκά κεφάλαια και μεγαλύτερη ρευστότητα. Οπως υπογράμμισε, οι ελληνικές εταιρείες δεν πρέπει να περιορίζονται από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς, αλλά να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιούν τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές και αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Παράλληλα, αναγνώρισε ως διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας το μικρό μέγεθος πολλών επιχειρήσεων, το οποίο περιορίζει την ικανότητά τους να ανταγωνιστούν διεθνώς. Για τον λόγο αυτό, εκτίμησε ότι η επόμενη φάση της ανάπτυξης θα πρέπει να περιλαμβάνει συγχωνεύσεις, εξαγορές και τη δημιουργία μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων, ικανών να διεκδικήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν.

Ο ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου και οι στρατηγικοί τομείς

Ιδιαίτερη θέση στη στρατηγική που παρουσίασε έχει το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, το οποίο, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, αποτυπώνει τη μετάβαση από την παθητική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων στην ενεργή κινητοποίηση κεφαλαίων με επενδυτικά κριτήρια.

Οι πρωτοβουλίες του στην καινοτομία και στις υποδομές, αλλά και η δυνατότητά του να προετοιμάζει επενδυτικά έργα, στοχεύουν στη δημιουργία ώριμων επενδυτικών ευκαιριών. Μεταξύ των τομέων στους οποίους δίνεται έμφαση περιλαμβάνονται η ενέργεια, οι ψηφιακές υποδομές, η γαλάζια οικονομία και η αγροτική τεχνολογία.

Οπως επισήμανε, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ανακοίνωση νέων έργων, αλλά η κατάλληλη προετοιμασία τους, ώστε να μπορούν να προσελκύσουν σοβαρούς επενδυτές και να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.

Παράλληλα, ανέδειξε τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως πλεονέκτημα για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου δικτύου διασυνδέσεων μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Οι ενεργειακές διασυνδέσεις, τα δίκτυα εφοδιαστικής και τα υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων διαμορφώνουν νέες οικονομικές δυνατότητες, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αναδυόμενες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του PHAROS.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μόνο ζήτημα αλγορίθμων και λογισμικού, αλλά συνδέεται άμεσα με την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, τα δίκτυα, τα μικροκυκλώματα, τα κέντρα δεδομένων, το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η τεχνολογική εξάρτηση μπορεί να αποτελέσει μια ακόμη μορφή στρατηγικής εξάρτησης, εάν δεν αναπτυχθούν οι απαραίτητες υποδομές.

Κλείνοντας την ομιλία του, απηύθυνε πρόσκληση στους διεθνείς επενδυτές να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση έργων που συνδέουν περιοχές, ενισχύουν την παραγωγικότητα και δίνουν τη δυνατότητα στις ελληνικές επιχειρήσεις να διευρύνουν τη δραστηριότητά τους.

Οπως ανέφερε, η φιλοδοξία της Ελλάδας είναι να εξελιχθεί σε κόμβο διασύνδεσης και αξιόπιστο εταίρο στην ευρύτερη περιοχή, προσφέροντας ώριμα επενδυτικά σχέδια, σταθερό θεσμικό πλαίσιο και χρηστή διακυβέρνηση. Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η νέα αναπτυξιακή πορεία της χώρας θα πρέπει να στηριχθεί στον συνδυασμό δημόσιου σχεδιασμού, ιδιωτικών κεφαλαίων και μακροπρόθεσμης επενδυτικής στρατηγικής.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google