Γιατί το 2028 είναι η «μητέρα όλων των μαχών»

Η κούρσα για τον Λευκό Οίκο του 2028 έχει ήδη αρχίσει, παρότι απομένουν δύο χρόνια μέχρι τις εκλογές. Οι Δημοκρατικοί πανηγυρίζουν ακόμη την εντυπωσιακή επίδοσή τους στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν να καταλάβουν ποιον λογαριασμό πρέπει να πληρώσουν για την ήττα τους: εκείνον του Ντόναλντ Τραμπ ή εκείνον της δικής τους πολιτικής ταυτότητας. Και στα δύο κόμματα, πάντως, οι επίδοξοι διάδοχοι έχουν αρχίσει να μετρούν δυνάμεις, να αναζητούν χρηματοδότες και να προετοιμάζουν το έδαφος.

Οπως επισημαίνουν οι Financial Times, αρκετές επιτυχημένες προεδρικές εκστρατείες ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο Τραμπ ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για το 2024 από το Μαρ-α-Λάγκο τον Νοέμβριο του 2022, ενώ η εκστρατεία του Μπαράκ Ομπάμα για τις εκλογές του 2008 είχε αρχίσει ήδη από τον Φεβρουάριο του 2007. Τις επόμενες εβδομάδες, συνεπώς, οι ενδιαφερόμενοι αναμένεται να προσεγγίσουν δωρητές, να επισκεφθούν πολιτείες όπου διεξάγονται οι πρώτες προκριματικές αναμετρήσεις και να ζητήσουν από δημοσκόπους και πολιτικούς συμβούλους μια πρώτη εκτίμηση των πιθανοτήτων τους.

Η αφετηρία είναι διαφορετική για τα δύο κόμματα. Οι Δημοκρατικοί έχουν μπροστά τους μια ανοιχτή κούρσα και ελπίζουν ότι η επιτυχία των ενδιάμεσων εκλογών θα σβήσει την ανάμνηση της καταστροφικής προεκλογικής περιόδου του 2024, όταν ο Τζο Μπάιντεν αποσύρθηκε μόλις τέσσερις μήνες πριν από την ημέρα των εκλογών. Οι Ρεπουμπλικανοί, αντίθετα, καλούνται να απαντήσουν σε ένα πιο δύσκολο ερώτημα: θα απομακρυνθούν από τον Τραμπ μετά την ήττα ή θα παραμείνουν πιστοί του, ελπίζοντας ότι η υποστήριξή του θα τους εξασφαλίσει το χρίσμα;

Ρεπουμπλικανοί: ο διάδοχος και οι αμφισβητίες

Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εμφανίζεται, σύμφωνα με τους FT, ως το φαβορί των δημοσκόπων για τη διαδοχή. Στα 42 του, εκπροσωπεί την πιο λαϊκιστική και μη παρεμβατική πτέρυγα του MAGA, με απήχηση στους νεότερους συντηρητικούς, ενώ διαθέτει την υποστήριξη ισχυρών επενδυτών της τεχνολογίας και σημαντικών χρηματοδοτών. Εχει επίσης ένα προφανές πλεονέκτημα: αναγνωρισιμότητα και πρόσβαση σε χρήματα που δύσκολα θα εξασφαλίσουν οι αντίπαλοί του.

Η ήττα, ωστόσο, τον βρίσκει εκτεθειμένο. Ο Βανς προσπάθησε να αποδώσει το αποτέλεσμα κυρίως στον πόλεμο με το Ιράν. Το πρωί μετά τις εκλογές έγραψε στο X ότι όποιος θεωρεί πως ο πόλεμος άξιζε το τίμημα της απώλειας της Γερουσίας για τα επόμενα έξι χρόνια, ας το υποστηρίξει. Οπως σημειώνουν οι FT, η στάση αυτή αποτυπώνει την προσπάθειά του να αποστασιοποιηθεί από μια απόφαση της κυβέρνησης που αποδείχθηκε πολιτικά επιζήμια, χωρίς να έρθει σε ευθεία ρήξη με τον Τραμπ.

Αυτό, όμως, δεν θα είναι εύκολο. Ο Economist εκτιμά ότι ο Βανς θα δυσκολευτεί να περιορίσει την ευθύνη του μόνο στον πόλεμο. Οι αντίπαλοί του θα του θυμίζουν τη συνολική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ: τους εμπορικούς πολέμους, τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, το δημόσιο χρέος, την ευνοιοκρατία και την υπερσυγκέντρωση εξουσίας στον Λευκό Οίκο. Θα ανασύρουν επίσης τη στάση του στην προεκλογική εκστρατεία του Οχάιο, όπου υπερασπίστηκε μια διαφημιστική επίθεση του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου για την κυβερνητική θέση, Βιβέκ Ραμασουάμι, εναντίον της Δημοκρατικής αντιπάλου του. Ο Κρις Κρίστι, πρώην υποψήφιος για το προεδρικό χρίσμα, τον κατηγόρησε δημόσια ότι στήριξε μια «ντροπιαστική» διαφήμιση και προέβλεψε ότι αυτή η επιλογή θα τον ακολουθεί.

Το πλήγμα για τον Βανς ήταν ευρύτερο: η Δημοκρατική Εϊμι Ακτον κέρδισε την κυβερνητική εκλογή στο Οχάιο, ενώ οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν και την παλιά έδρα του Βανς στη Γερουσία, με τον Σέροντ Μπράουν. Σύμφωνα με τον Economist, το αποτέλεσμα έδειξε ότι η επιθετική, χυδαία πολιτική αισθητική του MAGA λειτουργεί κυρίως όταν την εκπροσωπεί ο ίδιος ο Τραμπ, ενώ ακόμη και η δική του εκδοχή έχει αρχίσει να κουράζει. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύφος, αλλά και την ουσία του τραμπισμού.

Ο Βανς δεν είναι, πάντως, ο μόνος διεκδικητής. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προβάλλει ως η πιθανότερη εναλλακτική και, σύμφωνα με τους FT, ως η δημοφιλέστερη ανάμεσα στους πιθανούς αντιπάλους του αντιπροέδρου. Εχει κερδίσει την εμπιστοσύνη της βάσης του MAGA χάρη στην αφοσίωσή του στον Τραμπ, αλλά θεωρείται πιο κοντά στις παραδοσιακές ρεπουμπλικανικές αξίες. Αυτό θα μπορούσε να τον κάνει ελκυστικότερο στους μεγαλύτερους σε ηλικία συντηρητικούς και στους κομματικούς χρηματοδότες. Ο Τραμπ τον είχε χλευάσει το 2016 ως «μικρό Μάρκο», σήμερα όμως του έχει αναθέσει ταυτόχρονα το υπουργείο Εξωτερικών και τον ρόλο του συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, τοποθετώντας τον στο κέντρο των σημαντικότερων αποφάσεων εξωτερικής πολιτικής. Το μειονέκτημά του είναι ότι συμμετέχει σε μια κυβέρνηση που έχει πλέον φθαρεί· πλεονέκτημα, ότι θα μπορούσε να παραιτηθεί και να αφοσιωθεί στην εκστρατεία.

Στην κούρσα μπορεί να μπει και ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ. Ο μεγαλύτερος γιος του προέδρου έχει αποκτήσει επαφές με πιθανούς χρηματοδότες μέσα από τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες και συμμετείχε ενεργότερα από τα αδέλφια του στην εκστρατεία του 2024. Οι δημοσκοπήσεις τον εμφανίζουν κοντά στην τρίτη θέση, πίσω από τον Ρούμπιο. Το όνομα δεν του λείπει, αλλά, όπως παρατηρούν οι FT, δεν διαθέτει το πολιτικό χάρισμα του πατέρα του. Και η προοπτική μιας οικογενειακής συνέχειας του τραμπισμού μπορεί να μην ενθουσιάσει ψηφοφόρους που δείχνουν να κουράζονται από τον ίδιο τον Τραμπ.

Ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον Ντε Σάντις θα μπορούσε να εμφανιστεί ως αουτσάιντερ, εάν οι Ρεπουμπλικανοί αποφασίσουν να επιστρέψουν στον παραδοσιακό συντηρητισμό. Είχε υπάρξει η μεγάλη ελπίδα των αντιτραμπικών το 2024, αλλά δεν κατάφερε να μετατρέψει την επιτυχία του στη Φλόριντα σε εθνική απήχηση. Τώρα, όπως σημειώνει ο Economist, έχει ήδη αρχίσει να αμφισβητεί την ηγεσία του κόμματός του: λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές κατηγόρησε στελέχη ότι παραπλανούν τους Αμερικανούς για το κόστος του πολέμου, ενώ έθεσε ζητήματα διαφθοράς, τεχνολογικών κολοσσών και Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο Τεντ Κρουζ, από την άλλη, θα μπορούσε να επιχειρήσει νέα υποψηφιότητα, αξιοποιώντας την απόσταση που κράτησε από τον Τραμπ, αν και δεν έχει την ίδια απήχηση στους νεότερους ψηφοφόρους του MAGA. Στα ονόματα που ακούγονται περιλαμβάνονται ακόμη ο αμερικανός υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ.

Δημοκρατικοί: ανοιχτή κούρσα και αναζήτηση ταυτότητας

Στο Δημοκρατικό Κόμμα, το προβάδισμα των ενδιάμεσων εκλογών δεν έχει μεταφραστεί σε κοινή επιλογή υποψηφίου. Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο θορυβώδεις αντιπάλους του Τραμπ, με δημόσιες επιθέσεις και αναρτήσεις που προκαλούν τον αμερικανό πρόεδρο. Είχε μάλιστα προβλέψει το «μπλε τσουνάμι» που τελικά σάρωσε στις κάλπες. Ωστόσο, οι FT επισημαίνουν ότι δεν έχει καταφέρει να γίνει αδιαμφισβήτητο φαβορί. Ισως επειδή το κόμμα αναζητεί κάποιον που να ξεπερνά την εικόνα του φιλελεύθερου πολιτικού των παράκτιων πολιτειών, η οποία δεν βοήθησε την Κάμαλα Χάρις το 2024.

Αντιθέτως, ο γερουσιαστής της Τζόρτζια Τζον Οσοφ, που επανεξελέγη με άνεση σε μια κρίσιμη πολιτεία, εμφανίζεται ως ο αγαπημένος των στοιχηματικών αγορών. Στην προεκλογική εκστρατεία μίλησε για τον πλουτισμό του Τραμπ ενόσω βρίσκεται στην εξουσία, τον πληθωρισμό και τα λάθη του πολέμου στο Ιράν, συνδυάζοντας ομιλίες με αιχμηρές, viral επιθέσεις. Ο ίδιος επιμένει ότι δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τον Λευκό Οίκο, αλλά αυτό δεν έχει εμποδίσει τις σχετικές συζητήσεις.

Η Κάμαλα Χάρις εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική υποστήριξη στο κόμμα, παρά την ήττα της από τον Τραμπ. Η υποψηφιότητά της το 2024 στήθηκε βιαστικά μετά την αποχώρηση του Μπάιντεν, όμως παραμένουν τα ερωτήματα για τις οικονομικές και εξωτερικές πολιτικές θέσεις της και για τη δυσκολία της να υπερασπιστεί την κυβερνητική θητεία Μπάιντεν. Η αποτυχημένη προσπάθειά της να διεκδικήσει το χρίσμα το 2020 αποτελεί επίσης βάρος.

Από την αριστερή πτέρυγα, η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ έχει εθνικές φιλοδοξίες και θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Μπέρνι Σάντερς ως βασική εκπρόσωπος των προοδευτικών. Στα 37 της έχει χρόνο, εκτιμούν οι FT, ενώ η εκστρατεία της υπέρ άλλων υποψηφίων και η μετριοπάθεια ορισμένων θέσεών της δείχνουν προσπάθεια διεύρυνσης της απήχησής της. Ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνιας Τζος Σαπίρο, από την άλλη, εκπροσωπεί την κεντρώα πτέρυγα. Η δημοτικότητά του σε μια κρίσιμη πολιτεία τον καθιστά ισχυρό ενδεχόμενο υποψήφιο, αν και οι θέσεις του, ιδίως στο ζήτημα του Ισραήλ, ενδέχεται να τον φέρουν σε σύγκρουση με τους προοδευτικούς. Στα ονόματα που αναφέρονται είναι ακόμη ο πρώην δήμαρχος του Σικάγου Ραμ Εμάνουελ και ο πρώην υπουργός Μεταφορών Πιτ Μπούτιτζιτζ.

Το ερώτημα για τους Δημοκρατικούς δεν είναι μόνο ποιος θα επικρατήσει στις προκριματικές, αλλά και ποια πολιτική θα ενώσει το κόμμα. Ο Economist βλέπει στις πρόσφατες νίκες ένα πιθανό σχέδιο: υποψήφιοι από τον Νότο και τη Μεσοδυτική Αμερική προσέλκυσαν μετριοπαθείς ψηφοφόρους, μιλώντας για αξιοπρέπεια, συνεργασία και οικονομικό λαϊκισμό. Η Οκάσιο-Κορτέζ, μάλιστα, παρουσίασε υπόμνημα για την εκστρατεία της υπέρ υποψηφίων από το Κέντρο έως την Αριστερά, δίνοντας έμφαση στη συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας και στην αναζωογόνηση της αμερικανικής δημοκρατίας, χωρίς να προβάλει κοινωνικά ζητήματα ή την κλιματική αλλαγή.

Οι Δημοκρατικοί έχουν, επομένως, μια ευκαιρία, αλλά όχι λευκή επιταγή. Θα χρειαστεί να διατηρήσουν τη συμμαχία κοινωνικά μετριοπαθών ψηφοφόρων που τους έφερε τις νίκες και να αποφύγουν να εγκλωβιστούν σε άγονες διαδικασίες, όπως μια νέα προσπάθεια παραπομπής του Τραμπ. Οι προτεραιότητες που αναδεικνύονται είναι πιο απτές: μείωση των τιμών, τερματισμός του πολέμου στο Ιράν, περιορισμός της εξουσίας του προέδρου στους δασμούς, απαγόρευση χρηματιστηριακών συναλλαγών από μέλη του Κογκρέσου και ανατροπή φορολογικών περικοπών για τους εκατομμυριούχους.

Η επόμενη προεδρική αναμέτρηση θα είναι κάτι περισσότερο από μια διαδοχή προσώπων. Για τους Ρεπουμπλικανούς θα είναι μάχη για το αν το κόμμα μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Τραμπ ή αν θα παραμείνει δέσμιο της πολιτικής του κληρονομιάς. Για τους Δημοκρατικούς, η πρόκληση είναι να μετατρέψουν την εκλογική ανάκαμψη σε συνεκτική πρόταση εξουσίας. Και στις δύο πλευρές, η κούρσα έχει ήδη ξεκινήσει.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google