Moody’s: Οι άμυνες των ελληνικών τραπεζών απέναντι σε 4 κινδύνους

Στις 22 Οκτωβρίου, η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) δημοσίευσε την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η οποία έδειξε ότι η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών συνέχισε να βελτιώνεται κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, επισημαίνει ανάλυση της Moody’s για τον εγχώριο τραπεζικό κλάδο.

Η κεφαλαιακή επάρκεια και η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών παρέμειναν επίσης σε ικανοποιητικά επίπεδα, ενώ η ρευστότητα εξακολούθησε να υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης.

Η έκθεση, όμως, ανέδειξε τέσσερις τομείς αναδυόμενων κινδύνων: την εκ νέου καθαρή εισροή μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs), το υψηλό ποσοστό αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα βασικά κεφάλαια των τραπεζών, τις ολοένα πιο εξελιγμένες κυβερνοαπειλές και ένα περιβάλλον με αυξημένη μακροοικονομική αβεβαιότητα.

Εκτιμούμε ότι οι κίνδυνοι αυτοί είναι διαχειρίσιμοι για τις συστημικές ελληνικές τράπεζες οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 93% του τραπεζικού συστήματος, γράφουν οι αναλυτές του οίκου και ότι, στο παρόν στάδιο, δεν μεταβάλλουν την άποψη για τα πιστωτικά τους προφίλ.

Η ισχυρή κερδοφορία, τα επαρκή κεφάλαια και η άφθονη ρευστότητα τούς προσφέρουν σημαντική ικανότητα απορρόφησης ζημιών. Ωστόσο, ο αντίκτυπος των κινδύνων αυτών θα εξαρτηθεί από τη σοβαρότητά τους. Μια απότομη αύξηση των νέων NPLs, ιδίως εάν συνδυαστεί με ένα εξωτερικό σοκ, θα δοκίμαζε τις κεφαλαιακές και λοιπές δικλίδες ασφαλείας των τραπεζών.

Οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν απόδοση ενεργητικού 1,3% και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12,1% το πρώτο εξάμηνο του 2026. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα, στο 37,8%, ήταν σημαντικά χαμηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 54,6%.

Παράλληλα, οι τράπεζες ανέφεραν ενοποιημένο δείκτη κεφαλαίου κοινών μετοχών κατηγορίας 1 (CET1) περίπου 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της ΕΕ που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM).

Η ποιότητα του ενεργητικού ήταν ισχυρή, με τον δείκτη NPL να διαμορφώνεται στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026, ενώ η ρευστότητα παρέμεινε σε καλό επίπεδο, με τις τράπεζες να αναφέρουν δείκτη δανείων προς καταθέσεις 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο των τραπεζών που εποπτεύονται από τον SSM.

Κατά συνέπεια, οι τράπεζες βρίσκονται σε καλή θέση ώστε να απορροφήσουν πιθανές πιέσεις στα πιστωτικά τους προφίλ. Ωστόσο, οι τέσσερις τομείς αναδυόμενων κινδύνων που εντόπισε η ΤτΕ θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τις επιδόσεις τους, εάν εκδηλωθούν με μεγαλύτερη ένταση από αυτήν που αναμένουμε.

Εκ νέου δημιουργία NPLs

Περίπου 1,7 δισ. ευρώ εξυπηρετούμενων δανείων μετατράπηκαν σε μη εξυπηρετούμενα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ μόλις 388 εκατ. ευρώ δανείων που είχαν προηγουμένως ταξινομηθεί ως NPLs επανήλθαν σε καθεστώς εξυπηρέτησης.

Το απόλυτο ύψος του αποθέματος NPLs αυξήθηκε κατά 9,3% στη διάρκεια της περιόδου, κυρίως λόγω της καθαρής εισροής νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ο δείκτης NPL των τραπεζών παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερός στο 3,4% (Δεκέμβριος 2025: 3,3%). Οι πιέσεις στην ποιότητα του ενεργητικού συγκεντρώνονται στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στις ΜμΕ, με τους αντίστοιχους δείκτες NPL να διαμορφώνονται στο 11,2% και στο 4,6%, έναντι 0,9% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Μετά από δύο αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 84 μονάδες βάσης, στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026, γεγονός που θα μπορούσε να επιβαρύνει τους πιο ευάλωτους δανειολήπτες, έπειτα από μια περίοδο ισχυρής αύξησης της επιχειρηματικής πίστης.

Ποιότητα κεφαλαίων

Οι DTCs αντιπροσώπευαν το 36% των κεφαλαίων CET1 τον Ιούνιο του 2026, περιορίζοντας την ποιότητα των κεφαλαίων των τραπεζών. Το ποσοστό, ωστόσο, ήταν μειωμένο από περίπου 40% στα τέλη του 2025, καθώς οι τράπεζες επιτάχυναν την απόσβεσή τους.

Το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας ύψους 0,5%, το οποίο ισχύει από την 1η Οκτωβρίου 2026, αυξάνει περαιτέρω τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, ενισχύοντας την ανάγκη διατήρησης διαρκών κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας από τις ελληνικές τράπεζες.

Η ΤτΕ επισημαίνει ότι η μελλοντική κεφαλαιακή επάρκεια εξαρτάται από την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα του ενεργητικού, την εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου και τη μερισματική πολιτική, σε συνδυασμό με την ταχύτερη απόσβεση των DTCs.

Κυβερνοκίνδυνος και λειτουργικός κίνδυνος

Οι ολοένα πιο εξελιγμένες κυβερνοεπιθέσεις με τη χρήση AI και η μεγάλη εξάρτηση από τρίτους παρόχους τεχνολογίας καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας. Οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο στοχευμένων επιθέσεων κατά χρηματοπιστωτικών υποδομών.

Επιπλέον, τα περιστατικά κοινωνικής μηχανικής και απάτης μέσω εξουσιοδοτημένων εντολών πληρωμής (authorised push payment fraud) αυξάνονται, ενώ οι άμεσες πληρωμές καθιστούν δυσκολότερη την ανάκτηση των κλεμμένων κεφαλαίων. Ένα σοβαρό περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσες ζημίες και πλήγμα στη φήμη των εγχώριων τραπεζών.

Μακροοικονομικές και γεωπολιτικές αντιξοότητες

Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας ενισχύουν τον πληθωρισμό, διαταράσσουν το εμπόριο και θα μπορούσαν να προκαλέσουν διακοπές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τις άμεσες ξένες επενδύσεις και να καθυστερήσει τις επιχειρηματικές αποφάσεις.

Και οι δύο παράγοντες θα επιβάρυναν τις ταμειακές ροές των εταιρικών δανειοληπτών και τη ζήτηση για δάνεια, επηρεάζοντας την ποιότητα του ενεργητικού και την κερδοφορία των τραπεζών, σημειώνει η Moody’s

Το βασικό σενάριο για τις τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες δεν προβλέπει σημαντική μεταβολή σε κανέναν από αυτούς τους κινδύνους κατά τους επόμενους 12-18 μήνες. Ωστόσο, μια εντονότερη αύξηση στη δημιουργία NPLs, ιδίως εάν συνδυαστεί με ένα εξωτερικό σοκ, θα διέβρωνε τα κέρδη στην ποιότητα του ενεργητικού που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια και θα επιβράδυνε τη δημιουργία κεφαλαίου.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, πιθανότατα θα επανεξετάζαμε την αξιολόγησή μας για τα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών και θα αποτυπώναμε την εξέλιξη αυτή στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας και στις προοπτικές τους, καταλήγει η ανάλυση