Επίδομα παιδιού: Πόσα έχασαν εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες από τις αυξήσεις που δεν εφαρμόστηκαν

Δύο χρόνια μετά τις εξαγγελίες του 2024 για τις αυξήσεις στα επιδόματα παιδιών του ΟΠΕΚΑ, εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες εξακολουθούν να εισπράττουν τα παλαιά ποσά των επιδομάτων.

Οι αυξήσεις που είχαν ανακοινωθεί στο επίδομα παιδιού δεν εφαρμόστηκαν, με αποτέλεσμα τα ποσά που έχουν χάσει εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες στο διάστημα Ιανουαρίου 2025 – Οκτωβρίου 2026 να φθάνουν έως και τα 2.244 ευρώ για οικογένειες με 4 εξαρτώμενα τέκνα ή ακόμη και μέχρι 2.992 ευρώ για οικογένειες με 5 τέκνα.

Πρόκειται για αυξήσεις στα επιδόματα τέκνων Α21 του ΟΠΕΚΑ, οι οποίες είχαν παρουσιαστεί στο πλαίσιο των κυβερνητικών εξαγγελιών της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο του 2024, εξακολουθούν όμως μέχρι και σήμερα να μην έχουν φτάσει στους τραπεζικούς λογαριασμούς των οικογενειών με παιδιά.

Η εξειδίκευση των μέτρων πραγματοποιήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2024. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση των ποσών στην πρώτη εισοδηματική κατηγορία και ενοποίηση της δεύτερης με την τρίτη, ώστε να ενισχυθούν οι οικογένειες που λάμβαναν τα χαμηλότερα ποσά.

Ωστόσο, οι εξαγγελθείσες αυξήσεις δεν εφαρμόστηκαν ποτέ και το επίδομα εξακολουθεί να υπολογίζεται με τα παλαιά ποσά των 70, 42 και 28 ευρώ μηνιαίως για το πρώτο και δεύτερο παιδί, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία.

Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλές οικογένειες έχουν στερηθεί σημαντικά πρόσθετα ποσά που θα είχαν εισπράξει εάν η εξαγγελθείσα αναπροσαρμογή είχε εφαρμοστεί από τις αρχές του 2025.

Ποιες είναι ακριβώς οι τρεις εισοδηματικές κατηγορίες

Το επίδομα παιδιού Α21 δεν χορηγείται με βάση ένα ενιαίο όριο πραγματικού οικογενειακού εισοδήματος για όλους.

Το καθοριστικό κριτήριο είναι το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα, το οποίο προκύπτει όταν το συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα διαιρεθεί με έναν συντελεστή που εξαρτάται από τη σύνθεση της οικογένειας.

Με βάση το άρθρο 214 του ν. 4512/2018, οι τρεις εισοδηματικές κατηγορίες είναι οι ακόλουθες:

• Πρώτη εισοδηματική κατηγορία (Α): Ισοδύναμο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 6.000 ευρώ.
• Δεύτερη εισοδηματική κατηγορία (Β): Ισοδύναμο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα πάνω από 6.000 ευρώ και έως 10.000 ευρώ.
• Τρίτη εισοδηματική κατηγορία (Γ): Ισοδύναμο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα πάνω από 10.000 ευρώ και έως 15.000 ευρώ.

Πάνω από το όριο των 15.000 ευρώ ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος δεν καταβάλλεται επίδομα παιδιού.

Τα παραπάνω ποσά δεν είναι τα πραγματικά συνολικά εισοδήματα μιας οικογένειας. Είναι τα εισοδήματα που προκύπτουν μετά την εφαρμογή της κλίμακας ισοδυναμίας.

Πώς υπολογίζεται το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα

Για οικογένεια με δύο γονείς, η κλίμακα ισοδυναμίας διαμορφώνεται ως εξής:

• Ο πρώτος γονέας υπολογίζεται με συντελεστή 1.
• Ο δεύτερος γονέας με συντελεστή 0,5.
• Κάθε εξαρτώμενο παιδί με συντελεστή 0,25.

Για παράδειγμα, μια οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά έχει συνολικό συντελεστή 2.

Εάν το ετήσιο οικογενειακό εισόδημά της είναι 28.000 ευρώ, το ισοδύναμο εισόδημα προκύπτει από τη διαίρεση 28.000 / 2 = 14.000 ευρώ.

Επομένως, η οικογένεια εντάσσεται στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία και δικαιούται το αντίστοιχο επίδομα.

Στις μονογονεϊκές οικογένειες, ο πρώτος γονέας έχει συντελεστή 1, το πρώτο εξαρτώμενο παιδί 0,5 και κάθε επόμενο παιδί 0,25.

Τα πραγματικά ετήσια εισοδηματικά όρια για οικογένειες με δύο γονείς

(όλα τα ποσά είναι σε ευρώ)

Τα όρια των κατηγοριών Β και Γ αφορούν εισόδημα πάνω από το κατώτερο αναγραφόμενο όριο και έως το ανώτερο.

Ο πίνακας αποκαλύπτει μια σημαντική πραγματικότητα: μια οικογένεια με δύο παιδιά και συνολικό ετήσιο εισόδημα 28.000 ευρώ εξακολουθεί να ανήκει στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία του Α21.

Αντίστοιχα, μια τετράτεκνη οικογένεια με ετήσιο εισόδημα 35.000 ευρώ βρίσκεται επίσης στην τρίτη κατηγορία.

Επομένως, οι αυξήσεις που είχαν εξαγγελθεί για την τρίτη κατηγορία δεν αφορούσαν αποκλειστικά οικογένειες με συνολικό εισόδημα έως 15.000 ευρώ, αλλά και νοικοκυριά με σημαντικά υψηλότερο συνολικό εισόδημα, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών τους.

Τα εισοδηματικά όρια για μονογονεϊκές οικογένειες

(όλα τα ποσά είναι σε ευρώ)

Τα όρια των κατηγοριών Β και Γ είναι αντίστοιχα μεγαλύτερα από το κατώτερο και έως το ανώτερο ποσό κάθε διαστήματος.

Για τον υπολογισμό του εισοδήματος λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά ή τεκμαρτά εισοδήματα των μελών της οικογένειας, σύμφωνα με τους κανόνες του Α21, πριν από τον φόρο και μετά την αφαίρεση των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών. Δεν προσμετρώνται τα επιδόματα που εξαιρούνται από το σχετικό εισοδηματικό κριτήριο.

Τι ακριβώς είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση

Η εξαγγελία του Σεπτεμβρίου 2024, από τα τα χείλη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προέβλεπε τις εξής αυξήσεις:

Στην πρώτη εισοδηματική κατηγορία, το μηνιαίο επίδομα θα αυξανόταν από 70 σε 75 ευρώ για το πρώτο και δεύτερο παιδί και από 140 σε 150 ευρώ για το τρίτο και κάθε επόμενο.

Στη δεύτερη εισοδηματική κατηγορία, το επίδομα θα αυξανόταν από 42 σε 45 ευρώ για το πρώτο και δεύτερο παιδί και από 84 σε 90 ευρώ για το τρίτο και κάθε επόμενο.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση είχε ανακοινωθεί για την τρίτη εισοδηματική κατηγορία. Το ποσό θα αυξανόταν από 28 σε 45 ευρώ για το πρώτο και δεύτερο παιδί και από 56 σε 90 ευρώ για το τρίτο και κάθε επόμενο.

Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε ποσοστό 60,71%.

Οι εξαγγελθείσες αλλά μη εφαρμοσμένες αυξήσεις

(τα ποσά σε ευρώ ανά μήνα)

Για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί τα αντίστοιχα ποσά προβλεπόταν να διπλασιάζονται.

Πόσα δεν εισέπραξαν οι οικογένειες μέσα στο 2025

Εάν οι παραπάνω αυξήσεις είχαν εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι δικαιούχοι θα είχαν εισπράξει τα ακόλουθα πρόσθετα ποσά μέσα στο πρώτο έτος (μέσα στο 2025):

Τα ποσά αποτελούν τη διαφορά μεταξύ του επιδόματος που καταβάλλεται και εκείνου που είχε εξαγγελθεί, για δώδεκα μήνες.

Η μεγαλύτερη διαφορά προκύπτει στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία.

Μια τρίτεκνη οικογένεια που λαμβάνει 112 ευρώ μηνιαίως θα εισέπραττε, με την εξαγγελθείσα αύξηση, 180 ευρώ μηνιαίως.

Η διαφορά των 68 ευρώ τον μήνα αντιστοιχεί σε 816 ευρώ για ολόκληρο το 2025.

Αντίστοιχα, μια τετράτεκνη οικογένεια στην ίδια εισοδηματική κατηγορία θα λάμβανε 270 ευρώ αντί για 168 ευρώ μηνιαίως.

Η μηνιαία διαφορά των 102 ευρώ μεταφράζεται σε 1.224 ευρώ για ένα έτος.

Οι απώλειες συνεχίστηκαν και το 2026

Η μη εφαρμογή των αυξήσεων δεν περιορίστηκε στο 2025.

Μέχρι και τον Οκτώβριο του 2026, οι δικαιούχοι εξακολουθούσαν να λαμβάνουν τα παλαιά ποσά, καθώς η εξαγγελθείσα αναπροσαρμογή δεν είχε τεθεί σε εφαρμογή.

Επομένως, για τις οικογένειες που παρέμειναν στην ίδια εισοδηματική κατηγορία και διατήρησαν τον ίδιο αριθμό εξαρτώμενων παιδιών, η συνολική διαφορά μπορεί να υπολογιστεί για 22 μήνες: δώδεκα μήνες του 2025 και δέκα μήνες του 2026.

Σωρευτική απώλεια εξαγγελθεισών αυξήσεων από Ιανουάριο 2025 έως Οκτώβριο 2026

Οι αριθμοί αποτυπώνουν τι θα είχε εισπράξει επιπλέον κάθε οικογένεια εάν οι ανακοινωμένες αυξήσεις είχαν εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 και παρέμεναν σε ισχύ έως τον Οκτώβριο του 2026.

Δεν πρόκειται για ποσά που έχουν αναγνωριστεί ως αναδρομικά οφειλόμενα από το Δημόσιο, αλλά για τη σωρευτική οικονομική διαφορά που προκύπτει από τη μη υλοποίηση της εξαγγελίας.

Πέντε χαρακτηριστικά παραδείγματα

• 1. Οικογένεια με ένα παιδί στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία

Ένα ζευγάρι με ένα παιδί και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα 24.000 ευρώ ανήκει στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία, καθώς το ισοδύναμο εισόδημά του είναι περίπου 13.714 ευρώ.

Εξακολουθεί να λαμβάνει 28 ευρώ μηνιαίως αντί για τα 45 ευρώ που είχαν ανακοινωθεί.

Η μηνιαία διαφορά είναι 17 ευρώ, η ετήσια 204 ευρώ και η σωρευτική διαφορά του 22μήνου 374 ευρώ.

• 2. Οικογένεια με δύο παιδιά στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία

Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα 28.000 ευρώ εντάσσεται στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία, καθώς το ισοδύναμο εισόδημά του είναι 14.000 ευρώ.

Εισπράττει 56 ευρώ μηνιαίως αντί για τα εξαγγελθέντα 90 ευρώ.

Η διαφορά φτάνει τα 34 ευρώ τον μήνα, τα 408 ευρώ τον χρόνο και τα 748 ευρώ στο 22μηνο.

• 3. Τρίτεκνη οικογένεια στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία

Μια οικογένεια με δύο γονείς, τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ έχει ισοδύναμο εισόδημα περίπου 13.333 ευρώ και υπάγεται στην τρίτη κατηγορία.

Λαμβάνει 112 ευρώ μηνιαίως αντί για 180 ευρώ.

Η μηνιαία διαφορά ανέρχεται στα 68 ευρώ. Για το 2025 αντιστοιχεί σε 816 ευρώ, ενώ για τους 22 μήνες φτάνει τα 1.496 ευρώ.

• 4. Τετράτεκνη οικογένεια στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία

Ένα ζευγάρι με τέσσερα παιδιά και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα 35.000 ευρώ έχει ισοδύναμο εισόδημα 14.000 ευρώ και υπάγεται στην τρίτη κατηγορία.

Λαμβάνει 168 ευρώ μηνιαίως αντί για 270 ευρώ.

Η διαφορά των 102 ευρώ τον μήνα μεταφράζεται σε 1.224 ευρώ ετησίως και 2.244 ευρώ στο 22μηνο.

• 5. Οικογένεια με πέντε εξαρτώμενα παιδιά στην τρίτη εισοδηματική κατηγορία

Μια οικογένεια με δύο γονείς, πέντε παιδιά και ετήσιο εισόδημα 38.000 ευρώ έχει ισοδύναμο εισόδημα περίπου 13.818 ευρώ και εντάσσεται στην τρίτη κατηγορία.

Το καταβαλλόμενο επίδομα είναι 224 ευρώ μηνιαίως, ενώ το εξαγγελθέν ποσό θα ανερχόταν στα 360 ευρώ.

Η διαφορά είναι 136 ευρώ μηνιαίως, 1.632 ευρώ ετησίως και 2.992 ευρώ για το εξεταζόμενο 22μηνο.

Εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες εξακολουθούν να λαμβάνουν το επίδομα παιδιού

Το μέγεθος του ζητήματος αποτυπώνεται και στα στοιχεία του ΟΠΕΚΑ.

Κατά τον δεύτερο κύκλο αιτήσεων του 2026, είχαν εγκριθεί αυτομάτως 477.211 αιτήσεις επιδόματος παιδιού, που αντιστοιχούσαν σε 822.649 παιδιά.

Στον τρίτο κύκλο, οι εγκεκριμένες αιτήσεις είχαν φτάσει τις 497.753, για 856.159 παιδιά.

Πρόκειται για στοιχεία που δείχνουν ότι το επίδομα αφορά εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες και αποτελεί σημαντικό τμήμα της κοινωνικής πολιτικής.

Η συγκεκριμένη υπόσχεση αφορούσε άμεση ενίσχυση των μηνιαίων ποσών που καταβάλλονται στους δικαιούχους, ανεξάρτητα από το αν προκύπτει για κάθε οικογένεια όφελος από άλλες φορολογικές ή κοινωνικές παρεμβάσεις.

Η μη εφαρμογή της αύξησης σημαίνει ότι οι οικογένειες εξακολουθούν να στερούνται τα επιπλέον ποσά που είχαν παρουσιαστεί ως μέρος της κυβερνητικής πολιτικής στήριξής τους.

Και το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διατροφής, στέγασης, εκπαίδευσης και καθημερινής φροντίδας των παιδιών παραμένει σημαντική επιβάρυνση για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Για μια τρίτεκνη οικογένεια της τρίτης εισοδηματικής κατηγορίας, η μη εφαρμογή της εξαγγελίας αντιστοιχεί σε 1.496 ευρώ λιγότερα μέσα σε 22 μήνες, για μια τετράτεκνη, σε 2.244 ευρώ και για μια οικογένεια με πέντε εξαρτώμενα παιδιά, σε 2.992 ευρώ.

Πρόκειται για πραγματική διαφορά ανάμεσα στα ποσά που είχαν ανακοινωθεί και σε εκείνα που τελικά καταβλήθηκαν.

Η ουσία της υπόθεσης είναι ότι μια εξαγγελθείσα ενίσχυση των οικογενειών παραμένει ανεκπλήρωτη δύο χρόνια μετά, ενώ οι δικαιούχοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένες καθημερινές δαπάνες.

Το ερώτημα που απομένει είναι εάν και πότε θα υλοποιηθεί η συγκεκριμένη δέσμευση, καθώς και αν θα υπάρξει οποιαδήποτε πρόβλεψη για την οικονομική διαφορά που συσσωρεύτηκε στο διάστημα της καθυστέρησης.