Η διαφθορά του Τραμπ και η οργή των ψηφοφόρων

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί να «αποξηράνει τον βάλτο» της διαφθοράς στην Ουάσιγκτον. Σήμερα, όμως, ο ίδιος βρίσκεται αντιμέτωπος με την οργή των ψηφοφόρων για τον προσωπικό του πλουτισμό, την ώρα που εκατομμύρια Αμερικανοί πιέζονται από το κόστος ζωής. Η διαφθορά, γράφει ο Εντουαρντ Λους στους Financial Times, αναδεικνύεται σε μείζον εκλογικό ζήτημα, αποκαλύπτοντας τα όρια του εθνικιστικού λαϊκισμού.

Σήμερα, σημειώνει ο αρθρογράγφος των FT, σπάνια γίνεται λόγος για εκείνην την υπόσχεση του αμερικανού προέδρου. Οταν ρωτήθηκε πρόσφατα για τον προσωπικό του πλουτισμό, ο Τραμπ απάντησε ότι η πραγματική διαφθορά βρίσκεται στους Δημοκρατικούς, αναφέροντας μάλιστα αυθόρμητα τον Τζέφρι Επσταϊν. Ο Λους παρατηρεί ότι η απάντηση θυμίζει περισσότερο τη Μαρία Αντουανέτα παρά έναν πολιτικό που θέλει να εμφανίζεται ως πολέμιος της διαφθοράς. Η εικόνα του Τραμπ να πιέζει δωρητές για να χρηματοδοτήσει μια αίθουσα χορού αντάξια των Βερσαλλιών, την ώρα που οι Αμερικανοί δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, είναι πολιτικά καταστροφική. Ακόμη χειρότερη είναι η προσπάθειά του να παρουσιάσει τις καταγγελίες ως ψευδείς ειδήσεις.

Σε αντίθεση με τους γάλλους χωρικούς της εποχής της Αντουανέτας, οι Αμερικανοί διαθέτουν ένα όπλο: την ψήφο τους. Και η διαφθορά βρίσκεται πλέον στην κορυφή των ανησυχιών τους, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της επόμενης εβδομάδας. Σε μια δημοσκόπηση που ξεχωρίζει για τα δεδομένα των τελευταίων ετών, το 88% των ερωτηθέντων δήλωσε στο φιλοτραμπικό Fox News ότι η κυβερνητική διαφθορά αποτελεί την κυριότερη ανησυχία του. Το 60% δήλωσε ότι ανησυχεί «πάρα πολύ», ποσοστό στο οποίο περιλαμβάνεται σχεδόν ο ένας στους δύο Ρεπουμπλικανούς. Είναι πιθανό ορισμένοι να σκέφτονται γενικότερα τον ρόλο του χρήματος στην πολιτική. Δύσκολα, ωστόσο, μπορεί κανείς να αγνοήσει την πολυτελή αίθουσα του Τραμπ ή τις υπόλοιπες υποθέσεις που συνδέονται με τον πλουτισμό του.

Οι FT επισημαίνουν ότι μια ενδεχόμενη ήττα των Ρεπουμπλικανών δεν θα σημαίνει απαραίτητα απόρριψη του λαϊκισμού. Οπως η εκλογή του Τραμπ το 2024 δεν σήμαινε ότι οι Αμερικανοί ασπάζονταν συλλήβδην τον λαϊκισμό, έτσι και μια απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου δεν θα αποδεικνύει ότι τον εγκαταλείπουν. Οι ψηφοφόροι αντιδρούν κυρίως στο αυξημένο κόστος ζωής, ένα πρόβλημα που οι πολιτικοί μοιάζουν ανίκανοι να αντιμετωπίσουν. Η διαφορά σε σχέση με το 2024 είναι ότι τώρα η οικονομική ασφυξία και ο προσωπικός πλουτισμός των κυβερνώντων εκλαμβάνονται ως δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Οταν οι άνθρωποι δυσκολεύονται οικονομικά, τείνουν να αντιλαμβάνονται την οικονομία ως παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, γράφουν οι FT: όσα κερδίζει ο άλλος τα χάνω εγώ. Οταν ο άλλος είναι ο πρόεδρος και επιδεικνύει προκλητικά τον πλούτο του, η οργή εντείνεται. Η διάθεση αυτή δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ. Στην Ουγγαρία ο Βίκτορ Ορμπαν, και στη Σερβία ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, βρέθηκαν αντιμέτωποι με εκλογικές ήττες σε ένα περιβάλλον όπου η διαφθορά κυριαρχούσε στη δημόσια συζήτηση. Και οι δύο αποδέχθηκαν την ήττα τους, καθώς τα περιθώρια αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων ήταν περιορισμένα, ιδίως στην Ουγγαρία. Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ αν χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές. Η μέχρι τώρα συμπεριφορά του δείχνει ότι είναι πιθανό να καταγγείλει νοθεία, αν και όσο μεγαλύτερη είναι η ήττα τόσο δυσκολότερη θα γίνεται η ανατροπή του αποτελέσματος.

Το μεγάλο ερώτημα, σύμφωνα με τους FT, είναι αν οι ψηφοφόροι θα συνδέσουν τον εθνικιστικό αυταρχισμό με την εξάπλωση της διαπλοκής και του προσωπικού πλουτισμού. Τα κεντρώα κόμματα, από τους Δημοκρατικούς στις ΗΠΑ έως τους Εργατικούς στη Βρετανία και τους κεντρώους της Γαλλίας, εξακολουθούν να μην έχουν πειστικές απαντήσεις για τη γενικότερη κοινωνική δυσαρέσκεια. Η οικονομική προσιτότητα είναι μόνο η επιφανειακή έκφραση μιας βαθύτερης αίσθησης αποκλεισμού, η οποία μπορεί να αποδοθεί σε πολλούς ενόχους, από τη μετανάστευση έως τη διαφθορά. Στην παρούσα αμερικανική συγκυρία, η δεύτερη βρίσκεται στο επίκεντρο.

Ο Τραμπ, πάντως, δεν έχει ανταγωνιστή στο μέγεθος του μηχανισμού συγκέντρωσης χρημάτων που διαθέτει. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν προσπαθεί καν να κρύψει τις δραστηριότητές του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που περιλαμβάνουν και την οικογένειά του, τα κέρδη του από την περίοδο της προεδρίας μπορεί να φτάνουν τα 4 δισ. δολάρια. Μεγάλο μέρος τους προέρχεται από το εξωτερικό. Δεν χρειάζεται καν να είσαι Αμερικανός για να εξασφαλίσεις μια προεδρική χάρη μέσω ανθρώπων του περιβάλλοντός του, υπενθυμίζουν οι FT. Ο Τσανγκπένγκ Ζάο, ιδρυτής της Binance, του μεγαλύτερου ανταλλακτηρίου κρυπτονομισμάτων στον κόσμο, είχε καταδικαστεί επειδή η εταιρεία του διευκόλυνε συναλλαγές που συνδέονταν με τη νομιμοποίηση εσόδων από το Ιράν. Ο Τραμπ τού απένειμε χάρη. Το ίδιο έκανε και με τον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας, Χουάν Ορλάντο Ερνάντες, ο οποίος είχε καταδικαστεί στις ΗΠΑ για διακίνηση ναρκωτικών. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η υπόθεσή του ήταν σκευωρία της κυβέρνησης Μπάιντεν. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η χάρη στον Ερνάντες συνδέθηκε με χρηματικό αντάλλαγμα. Ωστόσο, οι δύο υποθέσεις προκαλούν ερωτήματα, καθώς η καταπολέμηση της χρηματοδότησης του Ιράν και της διακίνησης ναρκωτικών είναι, σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησής του.

Το πιο ακραίο παράδειγμα διαφθοράς με εθνικιστικό περιτύλιγμα είναι ο Βλαντίμιρ Πούτιν, του οποίου η περιουσία εκτιμάται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Οπως σημειώνουν οι FT, η μετάβαση από την παραβίαση των νόμων για τη διατήρηση της εξουσίας στην παραβίασή τους για τον προσωπικό πλουτισμό είναι σύντομη. Συχνά, το πρώτο οδηγεί στο δεύτερο.

Σε μια εποχή που τα παραδοσιακά κόμματα δυσκολεύονται να δώσουν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της Δύσης, ένα από τα λίγα πλεονεκτήματά τους παραμένει ότι δεν είναι οργανωμένα γύρω από συστήματα διαφθοράς. Μπορεί αυτό να μην είναι ιδιαίτερα παρήγορο. Αλλά, όπως καταλήγουν οι FΤ, για τους ψηφοφόρους δεν είναι καθόλου ασήμαντη.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google