Αντρέ Ζανόνες: Ο «στρατηγός» του WhatsApp πίσω από τη νίκη του Λούλα

Τελικά, ένας από τους πιο παραδοσιακούς («παλαιάς κοπής») πολιτικούς ηγέτες, με δυσανεξία στην ψηφιακή τεχνολογία, βρήκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έναν απρόσμενο σύμμαχο και μετέτρεψε τη Βραζιλία σε εργαστήριο της «δημοκρατίας του διαδικτύου», όπως γράφει σε ανταπόκρισή της από το Σάο Πάολο η Σάρα Γκαντόλφι της Corriere della Sera.

Ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος μόλις συμπλήρωσε 81 χρόνια ζωής, πέτυχε μια απρόσμενη όσο και ιστορική νίκη την περασμένη Κυριακή, πατώντας πάνω και στις πλατφόρμες της –ύποπτης για μεροληψία σε βάρος του– Meta.

Στην ανατροπή που του χάρισε μια τέταρτη προεδρική θητεία συνέβαλε σημαντικά ένας «στρατηγός» ονόματι Αντρέ Ζανόνες: μέσα σε λίγες εβδομάδες ο 42χρονος βουλευτής κινητοποίησε εκατομμύρια ανθρώπους μέσω του WhatsApp, συγκροτώντας τον «Exército do Lula», τον «Στρατό του Λούλα».

Ο Ζανόνες, που ανήκει στο κόμμα Rede Sustentabilidade (Δίκτυο Βιωσιμότητας) και στηρίζει τον βραζιλιάνο πρόεδρο, είδε τις προηγούμενες ημέρες τους ακολούθους του καναλιού του να ξεπερνούν τα δέκα εκατομμύρια. Αυτός ο ψηφιακός στρατός έγινε ένα από τα ισχυρότερα όπλα της προεκλογικής αντεπίθεσης του βραζιλιάνου προέδρου.

«Θέλω να ευχαριστήσω αυτόν εδώ τον σύντροφο, τον Ζανόνες, τον στρατηγό μας, που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εκστρατεία, ανεβάζοντας καθημερινά, πρωί, μεσημέρι και βράδυ, το ηθικό των δυνάμεών μας», είπε ο Λούλα στη νικητήρια ομιλία του, απευθυνόμενος στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στη λεωφόρο Παουλίστα του Σάο Πάολο.

Δίπλα του στεκόταν ο άνθρωπος που κατάφερε να δώσει νέα ορμή στην προεκλογική εκστρατεία του ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών. Φορούσε τη διάσημη καναρινί φανέλα με τις πράσινες λεπτομέρειες της εθνικής ομάδας της Βραζιλίας: ένα σύμβολο που οι υποστηρικτές του Λούλα κατάφεραν να αποσπάσουν από την Ακροδεξιά των Μπολσονάρο, η οποία το είχε σχεδόν οικειοποιηθεί.

Ολα αυτά τα εκατομμύρια ακολούθων του Ζανόνες, έχοντας χριστεί «στρατιώτες» του Λούλα, κλήθηκαν να πείσουν φίλους και συγγενείς να πάνε να ψηφίσουν, καθώς και να μεταφέρουν με τα αυτοκίνητά τους όσους δυσκολεύονταν να μεταβούν στα εκλογικά τμήματα. «Αποστολή εξετελέσθη», σχολιάζει η ιταλίδα δημοσιογράφος.

Από το WhatsApp στις κατσαρόλες

«EXPLODAM»: Το σύνθημα του Ζανόνες (εκραγείτε), γραμμένο με κεφαλαία, εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη Βραζιλία. Ο ίδιος είχε δημιουργήσει το κανάλι στο WhatsApp στις 15 Απριλίου. Μετά από τον πρώτο γύρο της 4ης Οκτωβρίου το μετέτρεψε σε μηχανισμό μαζικής κινητοποίησης: οι περίπου 50.000 αρχικοί ακόλουθοι έγιναν εκατομμύρια «στρατιώτες» έτοιμοι να ανταποκριθούν σε κάθε νέο κάλεσμα.

Το κανάλι βρέθηκε και στο μικροσκόπιο του Ανώτατου Εκλογικού Δικαστηρίου της Βραζιλίας, το οποίο απαίτησε να δηλωθεί επισήμως ως μέσο προεκλογικής επικοινωνίας, διακόπτοντας προσωρινά τη λειτουργία του.

Στις 16 Οκτωβρίου η κινητοποίηση πέρασε από τις οθόνες στους δρόμους και στα μπαλκόνια. Ο Ζανόνες κάλεσε τους υποστηρικτές του Λούλα σε ένα «panelaço», μια θορυβώδη διαμαρτυρία με κατσαρόλες και καπάκια, την ώρα που ο Φλάβιο Μπολσονάρο έδινε συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό TV Globo. Το κάλεσμα βρήκε ανταπόκριση στο Ρίο ντε Τζανέιρο, στο Σάο Πάολο και σε πολλές ακόμη πόλεις. Ο Λούλα φρόντισε να συντηρήσει τον ενθουσιασμό: «Θα γίνετε ο μεγαλύτερος στρατός στον κόσμο», είπε στους υποστηρικτές του.

Ο Ζανόνες κατάφερε έτσι να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Δεξιάς στην ψηφιακή επικοινωνία, εν μέσω καταγγελιών για άνιση μεταχείριση των προεκλογικών περιεχομένων στις πλατφόρμες της Meta. Η εταιρεία απέρριψε τις κατηγορίες περί μεροληψίας σε βάρος του Λούλα.

Από τη δικηγορία στην πρώτη γραμμή

Γεννημένος το 1984 στην Ιτουιουτάμπα, στην περιοχή Τριάνγκουλο Μινέιρο της πολιτείας Μίνας Ζεράις, ο Ζανόνες σπούδασε Νομική με υποτροφία. Ξεκίνησε να κτίζει τη φήμη του ως υπερασπιστής των απλών πολιτών πριν από περίπου δέκα χρόνια, χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να πιέζει δημόσια τις αρχές να ανταποκριθούν στα αιτήματα των πελατών του. Εγινε γνωστός σε ολόκληρη τη χώρα το 2018, κατά την απεργία των οδηγών φορτηγών. Την ίδια χρονιά εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με το κόμμα Avante.

Το 2022 έθεσε υποψηφιότητα για την προεδρία, αλλά αποσύρθηκε υπέρ του Λούλα και εντάχθηκε στην ομάδα ψηφιακής επικοινωνίας της εκστρατείας του. Στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου επανεξελέγη βουλευτής, αυτή τη φορά με το Rede Sustentabilidade, συγκεντρώνοντας 78.780 ψήφους.

Τώρα ο «στρατηγός» περιμένει την ανταμοιβή του. «Θα πάρεις προαγωγή, θα δεις», του υποσχέθηκε ο Λούλα μετά την τελευταία τηλεμαχία με τον Μπολσονάρο. Κάποιοι τον βλέπουν ήδη ως πιθανό διεκδικητή της προεδρίας το 2030.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google