Ισραήλ: Πρώτο κόμμα το Λικούντ του Νετανιάχου – Κερδίζει σε έδρες το μπλοκ Αϊζενκοτ

Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται το Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, ωστόσο η πρωτιά του δεν φαίνεται να μεταφράζεται σε δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Τα πρώτα exit polls, που δημοσιοποιήθηκαν αμέσως μετά το κλείσιμο της κάλπης, αποτυπώνουν έναν κατακερματισμένο κοινοβουλευτικό χάρτη, με τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα να απέχουν από την πλειοψηφία των 61 εδρών και τα αραβικά κόμματα να αναδεικνύονται σε καθοριστικό παράγοντα των μετεκλογικών εξελίξεων.

Παρότι το Λικούντ εμφανίζεται να ανατρέπει τις δημοσκοπικές προβλέψεις των τελευταίων εβδομάδων, το ευρύτερο αντιπολιτευόμενο μπλοκ, με κεντρικό πρόσωπο τον Γκάντι Αϊζενκοτ, διατηρεί αριθμητικό προβάδισμα έναντι του δεξιού και θρησκευτικού συνασπισμού που στηρίζει τον Νετανιάχου.

Σύμφωνα με το exit poll του ισραηλινού Καναλιού 12, τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν συνολικά 52 έδρες, έναντι 50 εδρών των κομμάτων που στηρίζουν τον σημερινό πρωθυπουργό.

Την ίδια ώρα, τα αραβικά κόμματα εμφανίζονται να εξασφαλίζουν 18 έδρες, επίδοση που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελεί ιστορικό ρεκόρ κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Πρόκειται για πολιτικές δυνάμεις που επίσης αντιτίθενται στην παραμονή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία.

Παρόμοια εικόνα καταγράφει και το Κανάλι 13, το οποίο δίνει στο Λικούντ 25%, έναντι 23% του κεντρώου κόμματος Yashar του Αϊζενκότ.

Σε επίπεδο πολιτικών συμμαχιών, το ίδιο exit poll προβλέπει 53 έδρες για τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης και 50 έδρες για τον συνασπισμό Νετανιάχου, ενώ τα αραβικά κόμματα εκτιμάται ότι εξασφαλίζουν 18 έδρες.

Η σύγκλιση των δύο μετρήσεων ενισχύει την εικόνα ότι, παρά την εκλογική πρωτιά του Λικούντ, ο Νετανιάχου δεν διαθέτει προς το παρόν την κοινοβουλευτική στήριξη που απαιτείται για να διατηρήσει την εξουσία μέσω ενός νέου κυβερνητικού συνασπισμού.

Σε επίσημη δήλωσή του, ο Αϊζενκοτ υπογράμμισε: «Τα πρώτα αποτελέσματα των exit polls καταδεικνύουν την απόλυτη ψήφο δυσπιστίας στον Νετανιάχου και στην κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου, τόσο από τη σιωνιστική πλειοψηφία όσο και από την πλειονότητα των πολιτών του Ισραήλ. Εάν αυτά είναι τα τελικά αποτελέσματα, πρόκειται για νίκη της θεσμικής, σιωνιστικής πλειοψηφίας στη χώρα.

Θα δράσω άμεσα για την υλοποίηση της λαϊκής ετυμηγορίας, την αντικατάσταση της κυβέρνησης Νετανιάχου και τον σχηματισμό μιας σιωνιστικής κυβέρνησης εθνικής στράτευσης το συντομότερο δυνατό».

Περίπου 7,3 εκατομμύρια ισραηλινοί πολίτες είχαν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές για την ανάδειξη της 26ης Κνεσέτ.Η συμμετοχή χαρακτηρίστηκε ως εντυπωσιακή, έχοντας φθάσει στο υψηλότερο επίπεδο 50 ετών, σχεδόν στο 75%, γεγονός που δείχνει και τον βαθμό κρισιμότητας των εκλογών.

Περίπου 70.000 Ισραηλινοί φέρεται να επέστρεψαν από το εξωτερικό για να ψηφίσουν, αριθμός πρωτοφανής για τα δεδομένα της χώρας, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αναμένεται να προσέλθουν στις κάλπες για πρώτη φορά.

Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε κυρίως σε ζητήματα δημοκρατίας και ασφάλειας, ενώ η εκλογική αναμέτρηση θεωρείται ευρέως δημοψήφισμα για την παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία.

Το Ισραήλ εφαρμόζει σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης, με το σύνολο της χώρας να αποτελεί μία ενιαία εκλογική περιφέρεια. Οι πολίτες ψηφίζουν κομματικούς συνδυασμούς και όχι μεμονωμένους υποψηφίους, ενώ οι 120 έδρες της Κνεσέτ κατανέμονται αναλογικά με βάση τα εκλογικά ποσοστά. Για την είσοδο στο κοινοβούλιο, κάθε κόμμα πρέπει να συγκεντρώσει τουλάχιστον το 3,25% των έγκυρων ψήφων, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου σε τέσσερις έδρες. Οσοι συνδυασμοί δεν ξεπεράσουν το όριο αποκλείονται από την κατανομή των εδρών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ισορροπία μεταξύ των πολιτικών στρατοπέδων.

Η επόμενη ημέρα και ο ρόλος του προέδρου

Μετά την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, θα διαβουλευθεί με τους επικεφαλής των εκλεγμένων κομμάτων και θα αναθέσει σε βουλευτή που θα κρίνει ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση τη σχετική εντολή. Δεν είναι απαραίτητο ο εντολοδόχος να ηγείται του πρώτου σε έδρες κόμματος. Καθοριστικό στοιχείο είναι η δυνατότητα εξασφάλισης επαρκούς κοινοβουλευτικής υποστήριξης, με την απόλυτη πλειοψηφία των 61 εδρών να αποτελεί τον βασικό στόχο για τη συγκρότηση σταθερής κυβέρνησης.

Ο εντολοδόχος θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης κατά 14 ημέρες. Εάν αποτύχει, η εντολή μπορεί να δοθεί σε άλλο πολιτικό αρχηγό, ενώ προβλέπεται και πρόσθετη διαδικασία μέσω της οποίας 61 βουλευτές μπορούν να ζητήσουν από τον πρόεδρο να αναθέσει την προσπάθεια σε συγκεκριμένο πρόσωπο. Η διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας.

Τα τέσσερα βασικά σενάρια

1. Κυβερνητική πλειοψηφία της αντιπολίτευσης

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των μεγάλων ισραηλινών τηλεοπτικών δικτύων εμφανίζουν το μπλοκ του Νετανιάχου να εξασφαλίζει περίπου 50-51 έδρες, έναντι 52-56 εδρών για τα τέσσερα βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι εκτιμήσεις αυτές δεν περιλαμβάνουν τα αραβικά κόμματα Ράαμ και Κοινή Λίστα, τα οποία θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν επιπλέον 14-16 έδρες συνολικά.

Επικεφαλής της προσπάθειας για την ανατροπή του Νετανιάχου εμφανίζεται ο Γκάντι Αϊζενκοτ, ηγέτης του κόμματος Yashar, με πιθανούς συμμάχους τις δυνάμεις του Ναφτάλι Μπένετ, του Αβιγκντορ Λίμπερμαν και του Γιαΐρ Γκολάν. Το βασικό εμπόδιο είναι η άρνηση ορισμένων πολιτικών αρχηγών να συνεργαστούν με αραβικά κόμματα. Ειδικά ο Λίμπερμαν έχει αποκλείσει επανειλημμένα το ενδεχόμενο στήριξης κυβέρνησης που θα εξαρτάται από αυτά.

Παράλληλα, η συμμετοχή των αραβικών ψηφοφόρων μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη. Αυξημένη προσέλευση θα μπορούσε να ενισχύσει τα αραβικά κόμματα και να μεταβάλει την κατανομή των εδρών, ενώ ενδέχεται να επηρεάσει και τη δυνατότητα μικρότερων δεξιών κομμάτων να περάσουν το εκλογικό όριο. Αντίστοιχα, η είσοδος ή ο αποκλεισμός μικρότερων κομμάτων από την Κνεσέτ μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς.

Το 2022, ο συνασπισμός του Νετανιάχου εξασφάλισε 64 έδρες, παρά το γεγονός ότι οι αντίπαλοί του είχαν συγκεντρώσει συνολικά περισσότερες ψήφους, καθώς κόμματα που αντιτάσσονταν σε αυτόν δεν κατάφεραν να περάσουν το εκλογικό όριο. Ακόμη και αν η αντιπολίτευση εξασφαλίσει πλειοψηφία, δεν είναι δεδομένο ότι θα καταφέρει να συγκροτήσει βιώσιμη κυβέρνηση. Οι ιδεολογικές διαφορές και ο κίνδυνος αποχωρήσεων βουλευτών δημιουργούν αμφιβολίες για τη σταθερότητα ενός πιθανού συνασπισμού.

2. Κυβέρνηση μειοψηφίας

Εάν ο Αϊζενκότ δεν εξασφαλίσει 61 έδρες, θα μπορούσε να επιχειρήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας με την εξωτερική υποστήριξη αραβικών κομμάτων. Το ισραηλινό σύστημα επιτρέπει τον σχηματισμό κυβέρνησης χωρίς απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, εφόσον αυτή εξασφαλίσει περισσότερες θετικές από αρνητικές ψήφους στην ψηφοφορία εμπιστοσύνης.

Υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα, καθώς ο Γιτζάκ Ράμπιν και στη συνέχεια ο Σιμόν Πέρες είχαν κυβερνήσει με τη στήριξη αραβικών κομμάτων. Ωστόσο, μια τέτοια λύση θα ήταν ευάλωτη στις διαφωνίες μεταξύ των εταίρων και στις ενδεχόμενες αποχωρήσεις βουλευτών.

3. Επαναληπτικές εκλογές

Εάν αποτύχουν διαδοχικά οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, η Κνεσέτ θα μπορούσε να διαλυθεί και να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση, ο Νετανιάχου θα παρέμενε υπηρεσιακός πρωθυπουργός, αποκτώντας επιπλέον χρόνο για να αναζητήσει συμμάχους. Το σενάριο θυμίζει την πολιτική κρίση που οδήγησε σε τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε δύο χρόνια, από το 2019, και σε νέα προσφυγή στις κάλπες το 2022.

4. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας

Ο πρόεδρος Χέρτζογκ έχει εκφράσει την επιθυμία να αποφευχθεί ένα νέο παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Ωστόσο, ο Αϊζενκοτ έχει αποκλείσει επανειλημμένα τη συμμετοχή σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου, ακόμη και με συμφωνία εναλλαγής στην πρωθυπουργία. Μια τέτοια ανατροπή της προεκλογικής του δέσμευσης θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία του.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google