«Η Ελλάδα να προετοιμάζεται για κάθε πιθανό σενάριο»

Συνέντευξη: Χρήστος Μαζάνης

Ένας άνθρωπος που πέρασε χρόνια ολόκληρα στη «γκρίζα ζώνη» του αόρατου πολέμου, ανοίγει τα χαρτιά του για πρώτη φορά σε ελληνικό μέσο ενημέρωσης. Ο Αμίτ Ασά, Συνταγματάρχης ε.α. και πρώην ανώτερο στέλεχος της Σιν Μπετ – της περίφημης Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφαλείας και Αντικατασκοπείας του Ισραήλ– μιλά για όλα στο ..gr, σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη.

Με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας στις επιχειρήσεις πληροφοριών και την εθνική στρατηγική, ο Συνταγματάρχης δεν είναι απλώς ένας παρατηρητής. Είναι ένας άνθρωπος που σχεδίασε, έζησε και εκτέλεσε επιχειρήσεις που καθόρισαν την ασφάλεια στο Ισραήλ και στην ευρύτερη περιοχή. Ως ανώτατο στέλεχος, διετέλεσε επικεφαλής επιχειρησιακών μονάδων εδάφους, διαχειρίστηκε αμέτρητους αμυντικούς μηχανισμούς κατά της τρομοκρατίας, ενώ ίδρυσε και διηύθυνε συστήματα εκπαίδευσης που χρησιμοποιούνται από την υπηρεσία μέχρι και σήμερα.

Για όσους δεν γνωρίζουν, η Σιν Μπετ θεωρείται το «σιδηρούν πέπλο» του Ισραήλ. Σε αντίθεση με τη Μοσάντ που δρα κυρίως στο εξωτερικό, η Σιν Μπετ έχει την απόλυτη ευθύνη για την αποτροπή της τρομοκρατίας, τις ανακρίσεις, τη στρατολόγηση πληροφοριοδοτών και την εξάρθρωση δικτύων στο εσωτερικό. Είναι η υπηρεσία που επιχειρεί εκεί που ο νόμος συναντά την ανάγκη για επιβίωση.

Ωστόσο η ανάλυσή του στο ..gr, ξεπερνά τα σύνορα της Γάζας και του Λιβάνου, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το σύνολο της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Ο έμπειρος αξιωματούχος προεξοφλεί μια δραματική αλλαγή του γεωπολιτικού χάρτη, αποκαλύπτοντας πως βρισκόμαστε στις παραμονές ενός νέου, μεγάλου «στρατιωτικού γεγονότος» κατά του Ιράν το οποίο, όπως εκτιμά, θα οδηγήσει στην οριστική πτώση του καθεστώτος της Τεχεράνης και στην κατάρρευση των οργανώσεων-πληρεξουσίων του.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι ηχηρές προειδοποιήσεις του για τον Ταγίπ Ερντογάν. Χαρακτηρίζοντας τον Τούρκο Πρόεδρο ως έναν ηγέτη με μεγαλομανείς φιλοδοξίες για την εγκαθίδρυση ενός «νέου χαλιφάτου», αφήνει ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο μιας θερμής στρατιωτικής σύγκρουσης ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ. Όπως προειδοποιεί χαρακτηριστικά, «ο Ερντογάν περιμένει την ευκαιρία και ενδέχεται να προχωρήσει σε μια δοκιμαστική στρατιωτική ενέργεια για να βολιδοσκοπήσει τις διεθνείς αντιδράσεις, εάν νιώσει ότι δεν θα του επιβληθούν σκληρές κυρώσεις».

Μήνυμα στην Αθήνα και τη Λευκωσία απέναντι στον διαχρονικό τουρκικό αναθεωρητισμό

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο Συνταγματάρχης στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Αθήνα και τη Λευκωσία, απέναντι στον διαχρονικό τουρκικό αναθεωρητισμό. Αποδομεί πλήρως την ψευδαίσθηση της νατοϊκής προστασίας, τονίζοντας ότι η αμυντική ομπρέλα της Συμμαχίας «δεν προσφέρει ερμητική λύση», υπενθυμίζοντας πως όταν το ΝΑΤΟ κλήθηκε να πληρώσει το τίμημα στο παρελθόν, «απέτυχε να ανταποκριθεί». Απέναντι στο ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης με την Τουρκία στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, αναδεικνύει ως απόλυτο μονόδρομο τη σκληρή στρατιωτική συμμαχία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Μάλιστα, διαβεβαιώνει με νόημα ότι, σε περίπτωση κρίσης, η Ιερουσαλήμ θα σταθεί δίπλα στους συμμάχους της «με επιχειρησιακό και έμπρακτο τρόπο, και όχι απλώς μέσα από διακηρύξεις».

Τέλος, εφιστά την προσοχή στον κρίσιμο ρόλο της Ελλάδας ως ευρωπαϊκού αναχώματος απέναντι στην εργαλειοποιημένη παράνομη μετανάστευση, προκρίνοντας τη βαθιά διείσδυση των υπηρεσιών πληροφοριών στις κλειστές κοινότητες που διαχωρίζουν τους εαυτούς τους από την ελληνική κουλτούρα.

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

Aκολουθεί αναλυτικά η συνέντευξη:

Περάσατε χρόνια ανακρίνοντας και παρακολουθώντας στελέχη της Χαμάς και γενικότερα της Ισλαμικής Τζιχάντ. Τι είναι αυτό που δεν καταλαβαίνουμε για την ψυχολογία αυτών των ανθρώπων; Πώς διαπραγματεύεσαι ή πώς αντιμετωπίζεις έναν αντίπαλο που δεν φοβάται τον θάνατο, αλλά τον επιζητά;

«Όταν αντιμετωπίζουμε ριζοσπαστικές ισλαμιστικές οργανώσεις, πρέπει πρωτίστως να κατανοήσουμε ότι η κύρια κινητήριος δύναμή τους είναι η θρησκευτική ιδεολογία και οι αξίες. Η ορθολογικότητά τους δεν λειτουργεί με τις ίδιες παραμέτρους της δυτικής ή της συμβατικής λογικής. Στον πυρήνα του αξιακού τους συστήματος βρίσκεται η τελική πραγμάτωση της παγκόσμιας θρησκευτικής κυριαρχίας, γεγονός που καθιστά την ατομική ανθρώπινη ζωή δευτερεύουσα αξία. Συνεπώς, όταν προσεγγίζεις διαπραγματεύσεις ή μια σύγκρουση μαζί τους, οφείλεις να αντιληφθείς ότι η επιβίωση δεν αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητά τους.Ύψιστη προτεραιότητα είναι η ιερή αποστολή της θρησκευτικής κατάκτησης. Αυτό αλλάζει ριζικά το παράδειγμα: η απειλή του θανάτου απλώς δεν συνιστά αποτελεσματικό μέσο αποτροπής, διότι γι’ αυτούς, το μαρτύριο ή ο θάνατος κατά την επιδίωξη αυτής της ιδεολογίας δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά εκπλήρωση».

Η Shin Bet λειτουργεί συχνά σε μια «γκρίζα ζώνη» για να αποτρέψει άμεσες τρομοκρατικές επιθέσεις , με επιχειρήσεις και στο εξωτερικό σε συνεργασία με τη Μοσάντ. Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας ποιο κατά την άποψή σας ήταν το πιο δύσκολο ηθικό ή επιχειρησιακό δίλημμα που αντιμετωπίσατε στην καριέρα σας, χωρίς να δώσετε αναλυτικές λεπτομέρειες ; Πού σταματά ο νόμος και πού ξεκινά η επιβίωση του κράτους;

«Τα επιχειρησιακά διλήμματα συχνά διαπλέκονται με βαθιά ανθρώπινα και ηθικά διλήμματα, οδηγώντας σε καταστάσεις όπου θεμελιώδεις αξίες συγκρούονται άμεσα με τις ανάγκες επιβίωσης και ασφάλειας του κράτους. Ένα κλασικό παράδειγμα είναι όταν σου δίνεται η ευκαιρία να στοχοποιήσεις και να εξουδετερώσεις ένα επιχειρησιακό στέλεχος υψηλής προτεραιότητας, αλλά ακριβώς δίπλα του βρίσκεται ένα παιδί, ένας ηλικιωμένος ή ένας αθώος. Ηθικά, το πρωταρχικό μας ένστικτο και ο κώδικας δεοντολογίας μάς υπαγορεύουν ότι δεν θέλουμε να βλάψουμε αθώους, πράγμα που, υπό κανονικές συνθήκες, θα μας απέτρεπε από το να πλήξουμε τον στόχο. Ωστόσο, όταν γνωρίζεις με απόλυτη βεβαιότητα ότι ο εν λόγω στόχος επίκειται να εκτελέσει μια μείζονα τρομοκρατική επίθεση που θα κοστίσει πολλές ζωές, έρχεσαι αντιμέτωπος με ένα βασανιστικό δίλημμα: πού σταματά ο νόμος και το ηθικό όριο, και πού αρχίζει η υπέρτατη επιταγή της επιβίωσης του κράτους; Αυτό αναγκάζει τους λήπτες αποφάσεων να υπερβούν όρια που αντιβαίνουν πλήρως στις έμφυτες ανθρώπινες αξίες τους, ζυγίζοντας το αίμα αθώων έναντι των ζωών πολλών άλλων».

Η επιτυχία της υπηρεσίας σας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε πληροφοριοδότες. Πώς πείθεις έναν άνθρωπο να προδώσει την ίδια του την πατρίδα ή την οικογένειά του για χάρη του Ισραήλ; Είναι ζήτημα εκβιασμού, χρημάτων ή ιδεολογίας;

«Ολόκληρο το ζήτημα του χειρισμού πρακτόρων αποτελεί ένα ολοκληρωμένο δόγμα που οδηγεί έναν άνθρωπο να συνεργαστεί μαζί σου, παρότι φαινομενικά αυτό στρέφεται εις βάρος του πληθυσμού και της κοινωνίας του. Συνήθως, ενεργούμε με βάση τα κίνητρα. Τα κίνητρα μπορούν πράγματι να είναι οικονομικά, και ορισμένες φορές πρόκειται για άλλα κίνητρα, όπως η ιατρική περίθαλψη για ένα παιδί του που την έχει ανάγκη ή κάποιο άλλο όφελος. Κατά κανόνα, στο αρχικό στάδιο δεν φτάνει κανείς σε καταστάσεις όπου πλήττεται η ασφάλεια του πληθυσμού από τον οποίο προέρχονται, και ολόκληρη η αρχική φάση του χειρισμού αφορά τη δημιουργία ενός προσωπικού δεσμού μεταξύ του χειριστή και του πράκτορα, έτσι ώστε με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι αποστολές γίνονται βαθύτερες και πιο σύνθετες, να είναι ήδη δεσμευμένος μέσα σε μια διαπροσωπική σχέση με τον χειριστή, η οποία δεν του αφήνει το ηθικό περιθώριο να προβάλει αντίσταση. Πράγματι, ένα μέρος αυτού είναι ιδεολογικό, όταν επιτυγχάνεις να πείσεις τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου ότι η αποτροπή της τρομοκρατίας είναι σωστή και ωφέλιμη και για τη δική του κοινότητα. Υπάρχει, δηλαδή, εδώ ένας συνδυασμός ιδεολογίας, κινήτρων και ωφελημάτων. Συνήθως δεν χρησιμοποιούνται τακτικές άσκησης πίεσης. Όταν χρησιμοποιείς τακτικές πίεσης, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα το άτομο που χειρίζεσαι να δράσει υποκινούμενο από τον φόβο, και ενίοτε μπορεί επίσης να σου προσκομίσει εσφαλμένες πληροφορίες και να σε οδηγήσει στο χάος, εξαιτίας του γεγονότος ότι θα αξιοποιήσεις τις πληροφορίες του με ανεπιθύμητο τρόπο».

Με βάση την εμπειρία σας στη Shin Bet, είναι τελικά εφικτή η πλήρης στρατιωτική και ιδεολογική εξάρθρωση της Χαμάς, ή το Ισραήλ θα αντιμετωπίζει μια διαρκή αναγέννηση αυτού του δικτύου; Ποια είναι η επόμενη μέρα για τη διοίκηση της Λωρίδας της Γάζας;

​ «Επί της αρχής, μια ιδεολογία δεν μπορεί να εξαλειφθεί. Η ιδεολογία της Χαμάς είναι θρησκευτική και υφίσταται ευρύτερα σε τρομοκρατικές και ισλαμικές οργανώσεις γενικά, όχι αυστηρά και μόνο εντός της Χαμάς. Αυτό που πρέπει να εξουδετερωθεί είναι η στρατιωτική ικανότητα της Χαμάς, και αυτό είναι επιτεύξιμο. Η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί και μια άλλη οντότητα οφείλει να πάρει τη θέση της στη διοίκηση της Λωρίδας της Γάζας. Η οντότητα αυτή δεν μπορεί να είναι στρατιωτική οργάνωση και ασφαλώς όχι μία που να εδράζεται στην τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς. Συνεπώς, ο διαχωρισμός της ιδεολογίας από την επιχειρησιακή ικανότητα αποτελεί τον παράγοντα-κλειδί για την τελική λύση».

Πρόσφατη φωτογραφία από τη Γάζα

Η 7η Οκτωβρίου, σύμφωνα με πολλούς στρατιωτικούς αναλυτές, καταγράφηκε ως η μεγαλύτερη αποτυχία των ισραηλινών Υπηρεσιών Ασφαλείας. Ως πρώην στέλεχος, πώς εξηγείτε αυτό το τυφλό σημείο; Ήταν αποτυχία συλλογής πληροφοριών ή λανθασμένη πολιτική εκτίμηση της συμπεριφοράς της Χαμάς;

«Πράγματι, η αποτυχία δεν εντοπιζόταν στη συλλογή πληροφοριών. Η συλλογή πληροφοριών ήταν ορθή και οι πληροφορίες βρισκόταν ακριβώς μπροστά στα μάτια αυτών που λαμβάνουν αποφάσεις. Αυτό που συνυπήρχε ήταν μια παγιωμένη αντίληψη, η πεποίθηση περί επίτευξης μιας διευθέτησης με τη Χαμάς και μια προσπάθεια επιδίωξης μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας. Επομένως, όταν προέκυψαν όλα τα σημάδια και οι ενδείξεις από τις πληροφορίες που κατεδείκνυαν ότι επίκειται επίθεση, η πεποίθηση ήταν πως αυτή δεν επρόκειτο να συμβεί στην πραγματικότητα, επειδή βρισκόμασταν στα πρόθυρα μιας συμφωνίας ή μιας διαδικασίας που βρισκόταν ήδη υπό διαμόρφωση. Συνεπώς, το σφάλμα δεν βρισκόταν στις πληροφορίες που είχαμε, αλλά στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων».

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει έναν πόλεμο πολλαπλών μετώπων (Γάζα, Χεζμπολάχ, Χούθι), με κοινό παρονομαστή το Ιράν. Πόσο  θα συνεχιστούν αυτές οι συγκρούσεις, θα έχουν τέλος, και αν ναι, ποιο πιστεύετε ότι θα είναι, και πότε ;

«Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι, παρόλο που ο πόλεμος διεξάγεται σε πολλαπλά μέτωπα, το Ιράν αποτελεί την κινητήρια επιχειρησιακή δύναμη πίσω από όλα αυτά τα πεδία αντιπαράθεσης, καθώς και την πηγή χρηματοδότησης, τόσο σε υλικό, όσο και σε ιδεολογικό επίπεδο. Επομένως, οι δυνάμεις δι’ αντιπροσώπων του Ιράν – οι πολιτοφυλακές στο Ιράκ, η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ και οι Χούθι – συνιστούν πεδία και απειλές όπου, μόλις το Ιράν απολέσει τα στρατηγικά του ερείσματα και το εκεί καθεστώς αντικατασταθεί, θα μπορούμε να πούμε ότι αυτοί οι δι’ αντιπροσώπων δρώντες θα πάψουν επίσης να υφίστανται με τη σημερινή τους μορφή, και ο πόλεμος κατ’ ουσίαν θα τερματιστεί. Έτσι, η ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν αποτελεί το κλειδί για μια νέα πραγματικότητα. Όσον αφορά τα χρονοδιαγράμματα, φαίνεται ότι το Ιράν είναι εξαιρετικά αποδυναμωμένο οικονομικά εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων, και βρισκόμαστε στις παραμονές ενός στρατιωτικού γεγονότος για το οποίο έχουν δεσμευτεί τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ισραήλ. Συνεπώς, φαίνεται πως στο εγγύς μέλλον θα γίνουμε μάρτυρες ενός στρατιωτικού γεγονότος που θα αλλάξει άρδην την εικόνα και θα οδηγήσει στην πτώση του καθεστώτος, και τότε, εύλογα, ολόκληρο το πλέγμα των πληρεξουσίων του Ιράν θα τερματιστεί επίσης».

Μπορεί το Ισραήλ να αντέξει έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς στα βόρεια σύνορά του, χωρίς να προχωρήσει σε μια ολοκληρωτική χερσαία ισοπέδωση του Λιβάνου;

«Το Ισραήλ δεν θα αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, αλλά αντιθέτως θα εγκαθιδρύσει σύνορα βορειότερα των διεθνών συνόρων, προκειμένου να προστατεύσει το διεθνές σύνορο. Συνεπώς, απαιτείται μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ανάσχεσης (buffer zone) εντός του νότιου Λιβάνου υπό μακροπρόθεσμο ισραηλινό έλεγχο, παράλληλα με επιχειρήσεις που θα δημιουργήσουν αποτροπή απέναντι στη Χεζμπολάχ και θα εξαλείψουν τη βούληση του λιβανικού λαού να συνεχίσει τις επιθέσεις κατά του Ισραήλ. Μόλις παύσει τόσο η ιρανική χρηματοδότηση, όσο και η ιδεολογική υποστήριξη προς τη Χεζμπολάχ, η οργάνωση θα απολέσει τα στρατηγικά της ερείσματα και κατ’ ουσίαν θα πάψει να αποτελεί παράγοντα επιρροής στον πόλεμο εναντίον του Ισραήλ. Ο πόλεμος θα σταματήσει, και θα βρισκόμαστε πλέον σε νέα όρια που θα προστατεύουν τα βόρεια σύνορα μέσω δυνάμεων επί του εδάφους. Αυτό δεν θα συνιστά πόλεμο, θα είναι αποτροπή με στόχο τη διατήρηση μιας νέας γεωγραφικής πραγματικότητας».

Ο Αλί Νταμούς, επικεφαλής του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Χεζμπολάχ, μιλά κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Βηρυτό του Λιβάνου

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ κατάφεραν ένα τεράστιο πλήγμα στο Ιράν. Ωστόσο, η Τεχεράνη απειλεί με «νέα μέτωπα» και  είναι ακόμα ζωντανή. Από την εμπειρία σας, πιστεύει η Shin Bet ότι το Ιράν μπορεί όντως να αλλάξει συμπεριφορά μέσω μιας συμφωνίας, ή απλώς κερδίζει χρόνο για να ανασυνταχθεί;

«Η ριζοσπαστική σιιτική ισλαμική ιδεολογία του Ιράν δεν πρόκειται να αλλάξει, έχοντας ως πρωταρχικούς στόχους την καταστροφή του Κράτους του Ισραήλ και την καταστροφή της Αμερικής, δύο πυλώνες που βρίσκονται στην προμετωπίδα μιας ιδεολογίας η οποία, επαναλαμβάνω, δεν θα αλλάξει. Επομένως, η διάλυση του ιρανικού καθεστώτος αποτελεί τον μοναδικό τρόπο για να αποτραπεί ένας μελλοντικός επανεξοπλισμός, διότι η πρόθεση θα υφίσταται πάντοτε. Καμία συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη ή αξιόπιστη, καθώς το Ιράν δεν θα θελήσει ποτέ να επιστρέψει σε μια κατάσταση κατά την οποία δεν θα επιδιώκει την ιδεολογία του περί καταστροφής του Κράτους του Ισραήλ. Οποιαδήποτε συμφωνία, το τονίζω, δεν θα τηρηθεί και δεν μπορεί κανείς να βασιστεί σε αυτήν».

Φωτογραφία από το Ιράν

Υπάρχει πλέον σημείο επιστροφής για τις διπλωματικές σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας, όσο ο Ερντογάν βρίσκεται στην εξουσία, ή η ρήξη είναι δομική και μόνιμη;

​«Ο Ερντογάν είναι ένας ηγέτης με ιδεολογικές φιλοδοξίες να κυριαρχήσει σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και να εγκαθιδρύσει ένα νέο χαλιφάτο υπό τη μορφή μιας τουρκικής δημοκρατίας, με τον ίδιο ως ηγεμόνα. Επομένως, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μεταβληθεί η ιδεολογία του, η οποία επί του παρόντος ευθυγραμμίζεται με την ιδεολογία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Οποιαδήποτε διπλωματική ενέργεια επιχειρήσουμε, πρέπει να εκπορεύεται από πίεση που θα ασκηθεί από τους Ευρωπαίους , την Ευρωπαϊκή Ένωση, επί της οποίας οι Τούρκοι ασκούν επιρροή, και ίσως ακόμη και από οικονομική πίεση εκ μέρους των Αμερικανών. Οποιοσδήποτε άλλος τρόπος απόπειρας μεταβολής της κοσμοθεωρίας του Ερντογάν θα αποτύχει, εξαιτίας των μεγαλομανών φιλοδοξιών του για περιφερειακή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή».

Ο Ερντογάν έχει αφήσει αιχμές ακόμα και για στρατιωτική επέμβαση κατά του Ισραήλ. Πόσο σοβαρά παίρνει το Ισραήλ αυτές τις απειλές; Υπάρχει ρεαλιστικό σενάριο, ακόμα και κατά λάθος, για μια θερμή στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας;

«Η Τουρκία και το Ισραήλ είναι δύο χώρες που διατηρούσαν στρατιωτική συνεργασία πριν από την άνοδο του Ερντογάν στην εξουσία. Γνωρίζουμε καλά τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και τις δυνατότητές τους, καθώς και τη δυνατότητα του Ερντογάν σήμερα να γείρει την πλάστιγγα και να αναλάβει στρατιωτική δράση. Αυτό είναι κάτι που οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψη και όχι να το αγνοήσουμε. Το κατά πόσον αυτό θα συμβεί ή όχι, πιστεύω ότι εξαρτάται αποκλειστικά από τα συμφέροντα του Ερντογάν. Τη στιγμή που θα αντιληφθεί ότι μια τέτοια ενέργεια δεν θα είχε ως συνέπεια οικονομικές και στρατιωτικές κυρώσεις από τα ευρωπαϊκά κράτη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα την εκτελέσει, ενώ είναι πολύ πιθανό να προβεί επίσης σε μια δοκιμαστική ενέργεια προκειμένου να βολιδοσκοπήσει τις αντιδράσεις των διεθνών μέσων ενημέρωσης και της διπλωματίας. Αυτό πρέπει οπωσδήποτε να συνυπολογιστεί, και οφείλουμε να διασφαλίσουμε σε διπλωματικό επίπεδο ότι η Τουρκία κατανοεί πως, σε περίπτωση που επιτεθεί στο Ισραήλ, θα βρεθεί διπλωματικά απομονωμένη σε παγκόσμιο επίπεδο».

O Ιμπραχίμ Καλίν, επικεφαλής της τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών μιλά κατά τη διάρκεια συνάντησης υψηλόβαθμων αντιπροσωπειών από τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία με τον Ιρανό Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν

Πώς διαμορφώνεται η νέα Μέση Ανατολή μετά τις διαδοχικές κρίσεις; Υπάρχει ακόμη περιθώριο για διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ (π.χ. με τη Σαουδική Αραβία) ή το παλαιστινιακό ζήτημα παραμένει το ανυπέρβλητο εμπόδιο για την περιφερειακή σταθερότητα;

«Τα μη ριζοσπαστικά ισλαμικά κράτη της Μέσης Ανατολής κατανοούν πλέον ότι το Ισραήλ κατέχει τη θέση μιας περιφερειακής στρατιωτικής δύναμης με την οποία δεν είναι συνετό να βρίσκεται κανείς σε σύγκρουση. Κατά συνέπεια, η προοπτική διεύρυνσης των Συμφωνιών του Αβραάμ – ιδίως με τη Σαουδική Αραβία σε αυτό το στάδιο- είναι μεγαλύτερη. Παρότι το παλαιστινιακό ζήτημα παρέμενε ανέκαθεν στο παρασκήνιο και σήμερα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ιδεολογίας, των διλημμάτων και των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, είναι επιλύσιμο. Καθώς επιλύουμε το ζήτημα της Χαμάς και τον έλεγχο του αφηγήματος από το Ιράν, τα μη ριζοσπαστικά σουνιτικά μουσουλμανικά κράτη θα μπορούν να προσχωρήσουν σε διπλωματικές συμφωνίες με εκείνον που εκλαμβάνουν ως τον ισχυρότερο δρώντα στη Μέση Ανατολή – και αυτό επιτυγχάνεται αποκλειστικά μέσω της ισχύος».

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει διαχρονικά την τουρκική αναθεωρητική στρατηγική. Με βάση την ανάλυση κινδύνου που κάνετε στο Ισραήλ, θεωρείτε πιθανό ένα επεισόδιο στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο, ή η νατοϊκή ομπρέλα λειτουργεί ως απόλυτο αποτρεπτικό μέσο;

«Η αμυντική ομπρέλα που παρέχει το NATO έχει αποδειχθεί ότι δεν προσφέρει ερμητική λύση, επομένως, οφείλει κανείς να είναι επιφυλακτικός όταν βασίζεται στην ομπρέλα του NATO σε μια σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η Ελλάδα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο. Γι’ αυτόν τον λόγο πιστεύω ότι μια στρατιωτική συμμαχία με το Ισραήλ είναι σημαντική: η ισχύς που επιδεικνύει το Ισραήλ απέναντι στους Τούρκους, σε συνδυασμό με πρόσθετες χώρες στο Αιγαίο ή ακόμη και την Κύπρο και την περιοχή της Μεσογείου, συνιστά μια αποτρεπτική δύναμη η οποία μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης απέναντι στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Το «Κοινό Σχέδιο Δράσης Ελλάδος – Κύπρου – Ισραήλ» και το «Πρόγραμμα Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδος – Ισραήλ» για το έτος 2026 υπογράφηκαν τον Δεκέμβριο του 2025

Το Ισραήλ έχει αναπτύξει μια στρατηγική συμμαχία στον τομέα της ασφάλειας και της ενέργειας με την Ελλάδα και την Κύπρο. Σε περίπτωση μιας μεγάλης κρίσης (π.χ. θερμό επεισόδιο στην Κύπρο ή στο Αιγαίο), πώς θα αντιδρούσε το Ισραήλ; Μπορούν η Αθήνα και η Λευκωσία να υπολογίζουν σε πρακτική στρατιωτική στήριξη από το Τελ Αβίβ, ή η συμμαχία αυτή έχει όρια;

«Στη διάρκεια της ιστορίας, διδασκόμαστε ότι τα κράτη – ακόμη και οι υπερδυνάμεις- ενεργούν με γνώμονα τα δικά τους εθνικά συμφέροντα, ιδίως όταν πρόκειται για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι μεσογειακές χώρες απέναντι στην Τουρκία. Από τη στιγμή που θα ενισχύσουμε τη συμμαχία μεταξύ του Ισραήλ και άλλων χωρών, όπως η Ελλάδα ή η Κύπρος, εκτιμώ με υψηλή πιθανότητα ότι το Ισραήλ θα σταθεί απέναντι στους εχθρούς των συμμάχων του με επιχειρησιακό και έμπρακτο τρόπο, και όχι απλώς μέσα από διακηρύξεις. Επομένως, αυτή η συμμαχία είναι σημαντική, παρά το ρίσκο που θα αναλάμβανε εδώ το Ισραήλ. Πιστεύω ότι η συμμαχία θα εκπληρωθεί».

Το Πολεμικό Ναυτικό της Ελλάδας και του Ισραήλ πραγματοποίησαν πρόσφατα κοινή επιχειρησιακή συνεκπαίδευση στο Κρητικό Πέλαγος

Εάν σας ρωτούσα τι είναι αυτό για το οποίο κατά την άποψή σας θα πρέπει να ανησυχεί αυτή την περίοδο η Ελλάδα, πού θα στρέφατε την προσοχή σας ;

«Η Ελλάδα, κατά την άποψή μου, θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπ’ όψιν της το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ γύρισε την πλάτη του στις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν. Αυτό που μαθαίνουμε είναι ότι όταν το ΝΑΤΟ κλήθηκε να πληρώσει το τίμημα σε μια στρατιωτική σύγκρουση που φαινομενικά απέχει πολύ από τα σύνορά του, απέτυχε να ανταποκριθεί. Ένας από τους παράγοντες που πρέπει να εξετάσει η Ελλάδα είναι ότι εάν απαιτηθεί από το ΝΑΤΟ να εκπληρώσει τον ρόλο του στην προστασία των μελών του, οι Έλληνες ίσως χρειαστεί να βασιστούν σε εναλλακτικές συμμαχίες – όπως με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ή άλλες δυνάμεις – για να διασφαλίσουν τα στρατηγικά τους ερείσματα και τα συμφέροντά τους».

​Πώς θα αξιολογούσατε τον ρόλο της Ελλάδας ως εξωτερικό σύνορο της ΕΕ και πύλη εισόδου από τη Μέση Ανατολή, όσον αφορά τη μετακίνηση ατόμων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για ισραηλινούς στόχους;

«Ο ρόλος της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή, ο οποίος διασταυρώνεται επίσης άμεσα με εκείνον του Ισραήλ, είναι εγγενώς συνδεδεμένος με το ζήτημα της μετανάστευσης και το ισλαμικό κίνημα που σαρώνει την Ευρώπη. Από τη στιγμή που η Ελλάδα θα αναλάβει τις απαραίτητες δράσεις για να αποτρέψει την παράνομη μετανάστευση και να προλάβει μια ριζοσπαστική ισλαμική επικράτηση εντός των συνόρων της, αυτό θα επιδράσει στα γειτονικά κράτη, θα αναχαιτίσει τον ισλαμικό ριζοσπαστισμό σε ολόκληρη την περιοχή και ίσως ακόμη να επηρεάσει την Ευρώπη στο σύνολό της».

Αν έπρεπε να δώσετε μια συμβουλή στους Έλληνες αναλυτές ασφαλείας και στους αξιωματικούς των υπηρεσιών πληροφοριών με βάση τη δική σας πολυετή θητεία στη Σιν Μπετ, ποια θα ήταν αυτή;

«Στον τομέα των πληροφοριών, είναι κρίσιμο να επικεντρωθούμε στις ίδιες τις κοινότητες. Κατά τον εντοπισμό μη γηγενών κοινοτήτων – μεταναστευτικών κοινοτήτων, μουσουλμανικών κοινοτήτων που διαχωρίζουν τους εαυτούς τους από την ευρωπαϊκή κουλτούρα και ειδικότερα από την ελληνική κουλτούρα -, εκεί είναι που οι υπηρεσίες πληροφοριών πρέπει να δραστηριοποιηθούν βαθύτερα, τόσο όσον αφορά τις ανθρώπινες πηγές πληροφοριών (HUMINT), όσο και την τεχνολογία. Αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να παρακολουθούνται οι μεταβολές και οι εξελίξεις ανάμεσα στα άτομα που δρουν εντός αυτών, αποτρέποντας έτσι εγκαίρως την υπονομευτική και πολιτική δραστηριότητα, προτού αυτή μετατραπεί σε μια ανεξέλεγκτη δύναμη».

Σχετικά με τον Συνταγματάρχη:

Ο Αμίτ Ασά είναι πρώην ανώτατο στέλεχος της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Ισραήλ Σιν Μπετ, με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας στη Διοίκηση Αντιτρομοκρατικών Αμυντικών Μηχανισμών. Κατά τη διάρκεια της μακράς πορείας του στις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, κατείχε καίριες θέσεις ως επικεφαλής επιχειρησιακών μονάδων πεδίου και συμμετείχε σε πολυάριθμες επιχειρήσεις. Παράλληλα, σχεδίασε και διηύθυνε εξειδικευμένα εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία εφαρμόζονται από την υπηρεσία μέχρι και σήμερα. Διαθέτοντας βαθιά τεχνογνωσία στην εσωτερική ασφάλεια, την αντιτρομοκρατία και τις πληροφορίες πεδίου, έχει εκπαιδεύσει Ειδικές Μυστικές Μονάδες σε όλο τον κόσμο.

Στον ιδιωτικό τομέα σήμερα έχει ιδρύσει Εταιρεία Συμβούλων Ασφάλειας και διοργανώνει Σεμινάρια Στρατηγικής μέσω του Spyformation, δίνοντας διαλέξεις σε εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, τράπεζες και οργανισμούς. Παράλληλα, εμφανίζεται συχνά στα ισραηλινά και διεθνή μέσα ενημέρωσης ως ειδικός αναλυτής σε θέματα ασφάλειας για τη Μέση Ανατολή. Αντλώντας από την πολυετή εμπειρία του στη διοίκηση μυστικών πρακτόρων πίσω από τις γραμμές του εχθρού, μετέφερε τα βιώματά του στο βιβλίο του με τίτλο «Infiltration Games», το οποίο παρουσιάζει μια άκρως ρεαλιστική ιστορία γύρω από τα ηθικά και επιχειρησιακά διλήμματα των υπηρεσιών πληροφοριών. Αποτελεί επίσης επίσημο μέλος της ομάδας της Spy Legends Agency. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα λειτουργεί ως ένα διεθνές γραφείο ομιλητών και εκπροσώπησης πρώην πρακτόρων και στελεχών των ισραηλινών Μυστικών Υπηρεσιών.

Διαβάστε επίσης: