HΠΑ: Γιατί τα data centers προκαλούν πολιτικό σεισμό

Εντονες αντιδράσεις προκαλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες η ταχεία επέκταση των κέντρων δεδομένων (data centers), με τις τοπικές κοινωνίες να εκφράζουν ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, την κατανάλωση ενέργειας και νερού, αλλά και την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Το ζήτημα αποκτά πλέον και πολιτικές διαστάσεις, αναγκάζοντας αιρετούς και υποψήφιους από ολόκληρο το κομματικό φάσμα να επανεξετάσουν τη στάση τους.

Οπως αναφέρει σε εκτενές δημοσίευμά του το BBC, ένας Δημοκρατικός γερουσιαστής, ο οποίος μέχρι πριν από έναν χρόνο δεν έδινε ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα, πραγματοποιεί πλέον τακτικές συναντήσεις με συνεργάτες του, ώστε να παρακολουθεί τις επιπτώσεις των εγκαταστάσεων, και επεξεργάζεται νομοθετική πρωτοβουλία για τον περιορισμό της ταχείας εξάπλωσής τους. «Μερικές φορές κάτι ξεκινά αργά και μετά εξελίσσεται πολύ γρήγορα», δήλωσε στο BBC σύμβουλος του γερουσιαστή.

Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της κοινωνικής δυσαρέσκειας που έχει αναπτυχθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Τα data centers, μεγάλες εγκαταστάσεις που φιλοξενούν εξοπλισμό για τη λειτουργία του διαδικτύου και την επεξεργασία τεράστιου όγκου δεδομένων, έχουν εξελιχθεί σε υλική έκφραση της εκρηκτικής ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης και των προβληματισμών που τη συνοδεύουν.

«Δεν θέλω να είμαι το πειραματόζωο σε αυτή την υπόθεση», δήλωσε στο BBC η Αγγελίτα Σοριάνο, κάτοικος της Ιντιάνα, απέναντι από το σπίτι της οποίας κατασκευάζεται νέο κέντρο δεδομένων της Amazon.

Μόλις ολοκληρωθεί, το συγκρότημα θα αποτελείται από 26 κτίρια, θα καλύπτει έκταση μεγαλύτερη του ενός τετραγωνικού μιλίου (2,59 τετραγωνικά χιλιόμετρα) και θα διαθέτει 782 γεννήτριες ντίζελ. Πρόκειται για μία από τις πολλές μεγάλες επενδύσεις που προκαλούν ανησυχία στις κοινότητες όπου αναπτύσσονται.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το σχεδιαζόμενο συγκρότημα στο Οχάιο, στο οποίο συμμετέχουν η OpenAI, η Nvidia, η SB Energy και το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας. Η εγκατάσταση αναμένεται να εκτείνεται σε περίπου έξι τετραγωνικά μίλια, έκταση αντίστοιχη με εκείνη πολλών αμερικανικών δήμων.

Σύμφωνα με έκθεση του ερευνητικού κέντρου Pew Research Center, στις ΗΠΑ λειτουργούν περίπου 3.000 data centers, αριθμός που ενδέχεται να διπλασιαστεί μέσα στα επόμενα χρόνια. Η αδειοδότηση και η κατασκευή των εγκαταστάσεων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τοπικούς κανονισμούς και αποφάσεις των αρμόδιων αρχών. Αυτό περιορίζει την άμεση παρέμβαση βουλευτών αλλά και γερουσιαστών. Ωστόσο, η ένταση των αντιδράσεων έχει καταστήσει δύσκολο για τους πολιτικούς να παραμείνουν αμέτοχοι.

«Δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο την Αριστερά. Υπάρχει ισχυρή αντίδραση στα data centers και από συντηρητικούς», δήλωσε στο BBC η Κλόι Οτιο, σύμβουλος για την ΤΝ. Οπως εκτίμησε, οι πολιτικοί που θα διατυπώσουν σαφή θέση και θα την υποστηρίξουν με συνέπεια, ανεξαρτήτως κόμματος, μπορεί να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη.

Την ίδια εικόνα περιέγραψε και ο σύμβουλος του γερουσιαστή που επεξεργάζεται τη σχετική νομοθεσία, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες βιώνουν ήδη τις συνέπειες των εγκαταστάσεων και αντιδρούν στην εξάπλωσή τους.

Σύμφωνα με το BBC, κάτοικοι από την Ιντιάνα, την Αριζόνα, το Μίσιγκαν, την Πενσιλβάνια και το Ορεγκον οργανώνουν κινητοποιήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται το μέγεθος των εγκαταστάσεων, ο θόρυβος από τις εργασίες και τη λειτουργία τους, οι επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα, η κατανάλωση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και η ταχύτητα με την οποία εγκρίνονται τα έργα.

Η κινητοποίηση των πολιτών ενισχύεται με ταχείς ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία της Data Center Watch, οι ομάδες που οργανώνονται κατά της επέκτασης των data centers υπερδιπλασιάστηκαν στους πρώτους μήνες του 2026, φθάνοντας τις 833, με παρουσία σχεδόν σε κάθε Πολιτεία. Η Data Center Watch συλλέγει στοιχεία για φορείς της βιομηχανίας ΤΝ και αποτελεί μέρος της νεοφυούς εταιρείας 10a Labs.

Η Στέφανι Μαλντονάδο, πολιτική διευθύντρια της κοινοτικής οργάνωσης LUCHA στην Αριζόνα, περιέγραψε την αντίδραση ως «ιστορία του Δαβίδ και του Γολιάθ», σημειώνοντας ότι οι προσπάθειες των κατοίκων να σταματήσουν ανάλογα έργα ξεκίνησαν πριν από αρκετά χρόνια.

Το ζήτημα περνάει στην προεκλογική ατζέντα

Η δυσαρέσκεια των πολιτών έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την πολιτική συζήτηση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Νέα δημοσκόπηση σε εθνικό επίπεδο καταγράφει τη ρύθμιση της ΤΝ και τα data centers μεταξύ των σημαντικών ζητημάτων για τους ψηφοφόρους, πίσω από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν και επιμέρους πτυχές της οικονομίας.

Η αντιπαράθεση φέρνει αρκετούς πολιτικούς, ακόμη και Ρεπουμπλικανούς, σε δύσκολη θέση απέναντι στον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει την απρόσκοπτη ανάπτυξη της ΤΝ. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τις αντιδράσεις για τα data centers «άρρωστη συνωμοσία», ενώ έχει επικρίνει τις κοινότητες που επιχειρούν να εμποδίσουν την κατασκευή τους, χαρακτηρίζοντάς τες «οπισθοδρομικές και φτωχές».

Οι δηλώσεις αυτές προσφέρουν στους Δημοκρατικούς την ευκαιρία να απευθυνθούν σε δυσαρεστημένους ή αναποφάσιστους ψηφοφόρους, αναδεικνύοντας τις επιπτώσεις των μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων.

Παράλληλα, αμφισβητούνται τα επιχειρήματα για τα οικονομικά οφέλη των έργων. Οι υποστηρικτές των data centers υποστηρίζουν ότι δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, συχνά με υψηλότερες αποδοχές. Ωστόσο, έρευνα του Brookings Institution κατέληξε ότι κάθε νέα εγκατάσταση δημιουργεί περίπου 100 έως 200 θέσεις εργασίας σε τοπικό επίπεδο – λιγότερες από όσες υποστηρίζουν οι υπέρμαχοι του κλάδου. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι τα έργα δεν έχουν ουσιαστική επίδραση στους τοπικούς μισθούς.

Από την Αριζόνα έως το Τέξας οι ισορροπίες αλλάζουν

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της κυβερνήτη της Αριζόνα, Κέιτι Χομπς, η οποία αρχικά υποστήριζε τέτοιες επενδύσεις, αλλά υπό την πίεση των αντιδράσεων προχώρησε σε αλλαγή στάσης. Τον Ιούλιο θέσπισε τριετή αναστολή της χορήγησης νέων φορολογικών ελαφρύνσεων σε εταιρείες για έργα κατασκευής data centers.

Στο Μίσιγκαν, ο Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ ενέταξε τη θέσπιση νέων κανόνων για τις εγκαταστάσεις στην προεκλογική του εκστρατεία για τη Γερουσία, ενώ στη μάχη για την εκλογή κυβερνήτη της Τζόρτζια η πρόταση για προσωρινή αναστολή των νέων έργων αποτελεί σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ των υποψηφίων.

Αλλαγές καταγράφονται και στο Οχάιο. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Χάστεντ, που διεκδικεί την επανεκλογή του απέναντι στον Δημοκρατικό Σέροντ Μπράουν, έχει μετριάσει την υποστήριξή του στα data centers, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις για την εγκατάστασή τους πρέπει να ανήκουν στις τοπικές κοινωνίες και τους εκλεγμένους εκπροσώπους τους. Δημοσκοπήσεις έχουν καταγράψει αντίθεση της πλειονότητας των ψηφοφόρων του Οχάιο στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, ενώ ο Μπράουν έχει αναδείξει την αντίθεσή του σε νέα έργα.

Η εξέλιξη αυτή οδήγησε την Εθνική Ρεπουμπλικανική Επιτροπή Γερουσιαστών, τον βασικό μηχανισμό συγκέντρωσης χρηματοδότησης των Ρεπουμπλικανών για τη Γερουσία, να επισημάνει σε εσωτερικό σημείωμα ότι οι υποψήφιοι του κόμματος πρέπει να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που μιλούν στους ψηφοφόρους για τα data centers. Το ζήτημα, όπως αναφερόταν στο σημείωμα, έχει εξελιχθεί σε παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την εκλογική περίοδο.

Στο Τέξας, όπου λειτουργούν περίπου 300 data centers και σχεδιάζονται άλλα 170, σύμφωνα με στοιχεία του Pew Research Center, η μεταβολή είναι εξίσου εμφανής. Στα τέλη του περασμένου έτους ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης Γκρεγκ Αμποτ παρουσίαζε την Πολιτεία ως «επίκεντρο της ανάπτυξης της ΤΝ», επικαλούμενος τον μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων. Μέσα σε λίγους μήνες, ωστόσο, αναφέρθηκε σε ανησυχίες για την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής.

Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και την επικείμενη εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία στο Τέξας. Ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο ζητά να τερματιστούν οι ευνοϊκές φορολογικές συμφωνίες με τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους, ενώ ο Ρεπουμπλικανός γενικός εισαγγελέας Κεν Πάξτον υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εκτεταμένες διαθέσιμες εκτάσεις στην Πολιτεία για την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων.

Προσωρινά μέτρα και βαθιά δυσπιστία

Παρά τις πολιτικές πιέσεις, πολλά από τα μέτρα που έχουν προταθεί ή εφαρμοστεί είναι προσωρινά. Οι περισσότερες αναστολές έργων έχουν διάρκεια από ένα έως τρία χρόνια, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανέλθουν οι επενδύσεις μόλις λήξουν οι σχετικοί περιορισμοί.

Προς το παρόν, πάντως, η δυσπιστία των κατοίκων παραμένει έντονη, επισημαίνει το βρετανικό δίκτυο.

Ο Μπαλάτζι Ταμαμπατούλα, διευθύνων σύμβουλος της Barupon, αναπτύσσει ένα συγκρότημα τεχνολογίας και data centers έκτασης περίπου 700 στρεμμάτων στο Λίμπερτι του Τέξας. Οπως δήλωσε στο BBC, παρά τον σχεδιασμό για συλλογή βρόχινου νερού και κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εγκατάστασης, οι κάτοικοι αντιδρούν στο έργο εξαρχής. «Υπάρχει τόσο μεγάλη ένταση από την πρώτη στιγμή, που ουσιαστικά δεν μπορείς καν να προσεγγίσεις τους ανθρώπους με στοιχεία», ανέφερε.

Ο ίδιος είπε στο BBC πώς όταν, δε πρόσφατη εκδήλωση της κοινότητας, επιχείρησε να συζητήσει με μια γυναίκα που αντιτασσόταν έντονα στην επένδυση, η απάντησή της ήταν κατηγορηματική: «Φύγε από την Πολιτεία μου και πήγαινε στον διάολο».

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει το βασικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ: πώς θα συνεχιστεί η ανάπτυξη των υποδομών που απαιτεί η Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς να αγνοούνται οι επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και οι αντιδράσεις των πολιτών.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google