«Έτοιμος και ισχυρός ο “αόρατος” Στρατός εφέδρων και εθνοφυλάκων»

Ρεπορτάζ: Χρήστος Μαζάνης
Κάμερα: Νίκος Χριστοφάκης – Δανάη Μαραγκού
Παραγωγή: Ζougla.gr WebTV

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις είναι ραγδαίες, η εθνική θωράκιση της χώρας βασίζεται σε μια αδιάσπαστη «αλυσίδα» αποτροπής. Σε αυτή την προσπάθεια, δίπλα στο ετοιμοπόλεμο ενεργό στράτευμα, καταλύτη για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας αποτελούν η Εθνοφυλακή και η Εφεδρεία. Με φόντο την ανάγκη για διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα και τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δομών, ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Επιστράτευσης και Εθνοφυλακής του ΓΕΣ, Ταξίαρχος Γρηγόρης Ζαχαρόπουλος, μιλά για πρώτη φορά ανοιχτά στο ..gr, ξεδιπλώνοντας τη φιλοσοφία και τον κομβικό ρόλο του θεσμού.

Ο «αόρατος» στρατός και η συνέχεια του πολίτη-οπλίτη

«Η θητεία δεν τελειώνει την ημέρα της απόλυσης. Ο θεσμός του πολίτη-οπλίτη, που έχει τις ρίζες του στην αρχαία Αθήνα, διατηρεί ακέραιο τον λόγο ύπαρξής του και στις μέρες μας», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο Ταξίαρχος Ζαχαρόπουλος, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Όπως σημειώνει, «η πατρίδα συνεχίζει να στηρίζεται στη συνείδηση των πολιτών της, με την Εθνοφυλακή και την Εφεδρεία να γεμίζουν περηφάνια τις Ένοπλες Δυνάμεις και να εκπέμπουν μια ξεκάθαρη αποτρεπτική ισχύ απέναντι σε όσους επιβουλεύονται την εθνική κυριαρχία».

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν βρίσκονται αποκομμένες από την κοινωνία, είναι η ίδια η κοινωνία», συμπληρώνει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Επιστράτευσης του ΓΕΣ, ξεκαθαρίζοντας πως «η άμυνα αποτελεί συλλογική ευθύνη». Παράλληλα, απευθυνόμενος στους Έλληνες πολίτες, τονίζει ότι μπορούν να αισθάνονται απόλυτα ασφαλείς, καθώς πίσω από τις τάξεις του ενεργού στρατού βρίσκεται ένας «αόρατος» αλλά πανίσχυρος στρατός εφέδρων, έτοιμος να υπερασπιστεί την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία του τόπου ανά πάσα στιγμή.

Τα Φύλλα Πορείας, η τεχνολογία και η «Ενεργή Εφεδρεία»

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο Ταξίαρχος Γρηγόρης Ζαχαρόπουλος απαντά και σε μια σειρά από καίρια ερωτήματα που απασχολούν την κοινή γνώμη, αποσαφηνίζοντας αρχικά τις θεμελιώδεις διαφορές ανάμεσα στους όρους Εφεδρεία, Επιστράτευση και Εθνοφυλακή. Παράλληλα, περιγράφει το καθημερινό, ειρηνικό έργο της Διεύθυνσης, εξηγεί τα ηλικιακά όρια της επιστράτευσης και ξεδιαλύνει τις απορίες γύρω από το τι σημαίνει πρακτικά για την εργασία και την οικογενειακή ζωή ενός πολίτη η παραλαβή ενός Φύλλου Πορείας για μετεκπαίδευση.

Επιπλέον, αναλύει τη μετάβαση στο νέο μοντέλο του «Ενεργού Εφέδρου», τα κίνητρα που προσελκύουν τους νέους, αλλά και τις ψηφιακές καινοτομίες που έχουν μειώσει τη γραφειοκρατία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παρουσία των Εθνοφυλάκων στα σύνορα και τα νησιά, στις δυνατότητες συμμετοχής πολιτών από μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, στο ενδεχόμενο περαιτέρω αναβάθμισης του ρόλου των γυναικών, αλλά και στην πολύτιμη προσφορά των τοπικών μονάδων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και φυσικών καταστροφών.

Η διαφορά της Εφεδρείας από την Εθνοφυλακή και η διαδικασία της Επιστράτευσης

«Η Εφεδρεία είναι το σύνολο του έμψυχου δυναμικού της χώρας. Αποτελείται από πολίτες που έχουν ολοκληρώσει τη θητεία τους και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που έχουν αποστρατευτεί, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στα στρατιωτικά μητρώα και είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμοι να ενισχύσουν το στράτευμα», απαντά σε σχετική ερώτηση για τον θεσμό και προσθέτει:  «Από την άλλη, η Επιστράτευση είναι μια οργανωμένη διαδικασία και ο μηχανισμός μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και της χώρας γενικότερα, από την ειρηνική στην εμπόλεμη κατάσταση, η οποία πραγματοποιείται με την κλήση εφέδρων και την επίταξη υλικών μέσων και εφοδίων».

Σχετικά με την Εθνοφυλακή τονίζει: «Η Εθνοφυλακή αποτελεί οργανικό κομμάτι του Στρατού Ξηράς. Είναι οργανωμένη από την περίοδο της ειρήνης και αποτελείται, εκτός από μόνιμα στελέχη, από πολίτες που έχουν εκπληρώσει τη θητεία τους και επιθυμούν να συμβάλουν στην άμυνα. Οι πολίτες αυτοί είναι τοπικά διαμένοντες, ενταγμένοι σε Τάγματα Εθνοφυλακής κυρίως σε παραμεθόριες περιοχές, εκπαιδεύονται σε τακτά χρονικά διαστήματα και σε πολλές περιπτώσεις διαθέτουν οπλισμό και πυρομαχικά στις οικίες τους. Στην ουσία, ο Εθνοφύλακας είναι η σύγχρονη εκδοχή του ακρίτα του Βυζαντίου».

Το ειρηνικό έργο της Διεύθυνσης Επιστράτευσης

Συνήθως όταν ακούμε τη λέξη επιστράτευση σκαφτόμαστε πάντα μια κρίση. Σύμφωνα με τον Ταξίαρχο Ζαχαρόπουλο: «Η βασική αποστολή της Διεύθυνσης στην περίοδο της ειρήνης είναι η προπαρασκευή, ο σχεδιασμός και η οργάνωση του συστήματος επιστράτευσης για την ομαλή μετάπτωση των μονάδων από την ειρηνική στην εμπόλεμη σύνθεσή τους, καθώς και η επίβλεψη της εκπαιδεύσεως και της ετοιμότητας της Εφεδρείας και της Εθνοφυλακής. Διαχειριζόμαστε βάσεις δεδομένων εφέδρων και οχημάτων, εκδίδουμε κλήσεις για μετεκπαίδευση με φύλλα ατομικής πρόσκλησης, ενημερώνουμε τους εφέδρους για την επιστρατευτική τους τοποθέτηση και συντονίζουμε το έργο των αρμόδιων διοικήσεων. Η ετοιμότητα του μηχανισμού εξασφαλίζεται με τακτικές ασκήσεις και συνεχείς ελέγχους».

Τα όρια ηλικίας σε περίπτωση επιστράτευσης

Σε άλλο σημείο της συζήτησης ερωτηθείς μέχρι ποια ηλικία κάποιος πολίτης μπορεί να κληθεί σε περίπτωση επιστράτευσης, ο Διευθυντής απαντά μεταξύ άλλων: «Τα όρια ηλικίας άλλαξαν πρόσφατα. Ο νέος νόμος αύξησε το όριο ηλικίας των εφέδρων οπλιτών από το 45ο στο 60ό έτος, ενώ για τους εφέδρους αξιωματικούς το όριο αυξήθηκε από τα 52-55 έτη που ίσχυαν κατά περίπτωση».

Ο Ταξίαρχος Γρηγόρης Ζαχαρόπουλος κατά τη διάρκεια μετεκπαίδευσης της Εφεδρείας (ΓΕΣ)

Οι κλήσεις για μετεκπαίδευση και τα Φύλλα Πορείας

«Δεν χρειάζεται άγχος από τους πολίτες. Η συχνότητα πρόσκλησης των εφέδρων είναι τουλάχιστον μία φορά ανά τριετία για όσους ανήκουν σε ενεργές μονάδες και μία φορά ανά πενταετία για όσους ανήκουν σε επιστρατευόμενες. Η συνήθης διάρκεια της μετεκπαίδευσης κυμαίνεται από μία έως έξι ημέρες», διευκρινίζει και προσθέτει:

«Η κλήση αποτελεί νόμιμη δικαιολογία απουσίας από την εργασία. Ο εργοδότης υποχρεούται από τον νόμο να παρέχει ειδική άδεια, ενώ διαφυλάσσεται πλήρως το εισόδημα και τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον Δημόσιο Τομέα. Οι αυτοαπασχολούμενοι λαμβάνουν την προβλεπόμενη αποζημίωση βάσει της στρατιωτικής και οικογενειακής τους κατάστασης. Είναι μια ευκαιρία για φρεσκάρισμα γνώσεων, εξοικείωση με νέα μέσα αλλά και ένα ωφέλιμο διάλειμμα από την καθημερινότητα».

Κατά τη διάρκεια άσκησης των Ταγμάτων Εθνοφυλακής (ΓΕΣ)

Το νέο μοντέλο Εφεδρείας και τα Κέντρα Μετεκπαίδευσης

Ο Ταξίαρχος αναφέρεται και στο νέο μοντέλο Εφεδρείας που αλλάζει τις Ένοπλες Δυνάμεις. «Αλλάζουν πολλά πράγματα στη δομή της Εφεδρείας. Δημιουργήθηκαν δύο νέα Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας στην Αυλώνα και στο Λιτόχωρο, ώστε οι έφεδροι που διαμένουν κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης να εκπαιδεύονται εκεί, χωρίς να χρειάζεται να μεταβαίνουν στην παραμεθόριο μόνο για τη συντήρηση της εκπαίδευσής τους. Στα κέντρα αυτά διεξάγεται υψηλού επιπέδου και τυποποιημένη εκπαίδευση με χρήση σύγχρονων εξομοιωτών, καθώς και εκπαίδευση σε νέα αντικείμενα όπως η χρήση drones, οι πρώτες βοήθειες μάχης και οι ασύρματοι υψηλής τεχνολογίας. Παράλληλα, για πρώτη φορά, έφεδροι αξιωματικοί λαμβάνουν εκπαίδευση στη Σχολή Πολέμου, αποκτώντας πρόσβαση σε γνώσεις που μέχρι πρότινος είχαν μόνο τα μόνιμα στελέχη».

Κατά τη διάρκεια μετεκπαίδευσης των Εφέδρων (ΓΕΣ)

Η είσοδος των γυναικών στην Εφεδρεία

«Μέχρι σήμερα, στην Εφεδρεία και την Εθνοφυλακή εντάσσονταν μόνο γυναίκες που αποτελούσαν πρώην μόνιμα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων», λέει σε άλλο σημείο της εκπομπής. Ωστόσο, όπως προσθέτει,«θα έχουμε για πρώτη φορά γυναίκες που εντάσσονται στην Εφεδρεία. Εφόσον το επιθυμούν και πληρούν τις προϋποθέσεις, οι γυναίκες αυτές θα μπορούν μελλοντικά να στελεχώσουν και τον θεσμό της Εθνοφυλακής ή άλλες εθελοντικές δομές».