Ρότερνταμ: Αϋλη πολιτιστική κληρονομιά η ποίηση των απορριμματοφόρων

Το Ρότερνταμ είναι γνωστό για τους μετανάστες που σφράγισαν την ιστορία του και για την εντυπωσιακή σύγχρονη αρχιτεκτονική του. Πλέον, όμως, αναγνωρίζεται και για μια πολύ πιο απρόσμενη παράδοση: την ποίηση που ταξιδεύει στους δρόμους του πάνω σε απορριμματοφόρα.

Εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες, μετά από πρωτοβουλία του διάσημου φεστιβάλ Poetry International, που διεξάγεται κάθε χρόνο, από το 1970, στην ολλανδική μητρόπολη, ποιητικοί στίχοι τυπώνονται στα πλαϊνά όλων των οχημάτων αποκομιδής απορριμμάτων. Τις προηγούμενες ημέρες η ιδιότυπη αυτή παράδοση εντάχθηκε επισήμως στο εθνικό ευρετήριο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ολλανδίας.

«Από το 1988 η ποίηση ταξιδεύει στο Ρότερνταμ με τα απορριμματοφόρα μας», εξηγεί στον Guardian η Γιόαν Νούνελι, αντιδήμαρχος αρμόδια για τον πολιτισμό και την κοινωνική συνοχή. «Τη συναντάς πηγαίνοντας με το ποδήλατο στη δουλειά ή περιμένοντας να περάσει το λεωφορείο. Καμιά φορά διαβάζεις έναν στίχο που τον θυμάσαι όλη την υπόλοιπη μέρα. Αυτό που ξεκίνησε ως μια παράξενη ιδέα έχει γίνει πια κομμάτι της πόλης μας».

Η πρωτοβουλία δεν ομορφαίνει απλώς την καθημερινότητα των πολιτών· κάνει τον πολιτισμό υπόθεση όλων. «Μερικές φορές ο κόσμος θεωρεί ότι ο πολιτισμός αφορά μόνο όσους έχουν πανεπιστημιακή μόρφωση», λέει η Νούνελι. «Αυτός είναι ένας τρόπος να φέρνουμε την ποίηση κοντά σε όλους τους κατοίκους του Ρότερνταμ».

Σύμφωνα με τους εργαζόμενους στην καθαριότητα, όπως ο Πάουλ Κάιζερ, ο οποίος άρχισε να οδηγεί απορριμματοφόρα το 1988, οι στίχοι ενισχύουν το προφίλ του Ρότερνταμ, αλλά και τους δεσμούς των πολιτών με την πόλη τους. Αποκαλύπτει, μάλιστα, πως ορισμένες ρίμες τον παρακίνησαν να αποπειραθεί να γράψει και ο ίδιος ποίηση.

Οσο για την αντίδραση του κόσμου, «οι άνθρωποι μας μιλούν με ενθουσιασμό, μας λένε πως δεν έχουν ξαναδεί κάτι παρόμοιο. Καμιά φορά, βέβαια, παραδέχονται πως δεν καταλαβαίνω κάποιο στίχο». Το απορριμματοφόρο που οδηγεί το τελευταίο διάστημα ο Κάιζερ φέρει ένα δίστιχο της ολλανδής ποιήτριας  Νίλτζε Μαρία Μιν: «Οσο περισσότερο κοιτάζω πίσω, τόσο σφίγγει ο κόμπος του χρόνου».

Οσο για την κατάταξη της παράδοσης αυτής στο εθνικό ευρετήριο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, η Ντιάνα Τσιν-Α-Φετ, διευθύντρια του Poetry International, εξηγεί πως, από κοινού με τον δήμο, απευθύνθηκαν στον αρμόδιο φορέα και κατέθεσαν ένα σχέδιο για τη διαφύλαξη της. «Εχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης», εξηγεί. «Ολοι οι κάτοικοι του Ρότερνταμ την αναγνωρίζουν. Ολοι οι κάτοικοι διαβάζουν αυτούς τους στίχους. Πρόκειται για κάτι το μοναδικό».

Για τον ποιητή Ντέρεκ Οτε η πρωτοβουλία δείχνει επίσης ότι το Ρότερνταμ διαμορφώνει μια σύγχρονη, ιδιαίτερη ταυτότητα. «Μπορείς να αντικαταστήσεις το Αμστερνταμ με το Λέιντεν ή το Ντελφτ: είναι όλα πανέμορφα. Το Ρότερνταμ, όμως, έχει και κάτι διαφορετικό», σημειώνει. «Η αρχική ιδέα ήταν να συνδυαστεί κάτι όμορφο, όπως η ποίηση, με κάτι που έχει μια διαφορετική ομορφιά, όπως τα απορριμματοφόρα. Είναι ένας τρόπος να λέγονται τα σημαντικά της ζωής με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις». Πρόσφατα, στους δρόμους της πόλης άρχισαν να κυκλοφορούν και δικοί του στίχοι: «Οι πέτρες δίνουν ύψος στην πόλη. Οι άνθρωποι τής δίνουν βάθος».

Το Ολλανδικό Κέντρο Αϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς καταγράφει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του πολιτισμού της χώρας σε έναν κατάλογο με περισσότερες από 400 παραδόσεις, τέχνες, τελετουργικά και έθιμα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το ετήσιο Pride του Αμστερνταμ, με την παρέλαση πολύχρωμων σκαφών στα κανάλια της πρωτεύουσας, αλλά και τα δέκα εναπομείναντα κοπάδια προβάτων ελευθέρας βοσκής, μαζί με τους περίπου σαράντα βοσκούς τους.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google