Η Νεφέλη Μαϊστράλη και ο Θανάσης Ζερίτης πιστεύουν ότι στη γενιά τους δεν ανήκει τίποτα

Κάθονται στο γραφείο του σπιτιού τους και δουλεύουν. Κυριακή μεσημέρι. Τελευταία, δουλεύουν non stop γιατί η χειμερινή περίοδος έρχεται να δοκιμάσει τις εργασιακές αντοχές τους. Μόλις πραγματοποιήθηκε η πρεμιέρα του «Ενοικιάζεται» στο θέατρο Μικρό Χορν του νέου έργου της Νεφέλης Μαϊστράλη σε σκηνοθεσία του Θανάση Ζερίτη ενώ στις 9 Νοεμβρίου ανεβαίνουν τα «Ορφανά» του Ντένις Κέλλι, στο πλαίσιο του homage 30ετίας του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, όπου πρωταγωνιστεί η πρώτη και σκηνοθετεί ο δεύτερος. Την ίδια ώρα, επαναλαμβάνονται τα έργα τους «Αθανασία» (έχει ήδη κάνει πρεμιέρα) και έπονται οι υπερεπιτυχημένες «Σπυριδούλες» με ημερομηνία εκκίνησης τις 10 Δεκεμβρίου – και τα δύο στο Σύγχρονο Θέατρο.

Σε αντίθεση με προηγούμενες σεζόν, η Νεφέλη Μαϊστράλη και ο Θανάσης Ζερίτης, μοιράζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου τον εργασιακό τους χρόνο. Συμφοιτητές στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών, ιδρυτικά μέλη της ομάδας 4frontral, φίλοι για χρόνια και αργότερα σύντροφοι (μέχρι σήμερα), έχουν βάλει τη συνδημιουργία στην κορυφή των αξιών που τους ενώνουν.

Δραστήριοι, ανήσυχοι, πολιτικά θαλεροί, ανθεκτικοί στο ανταγωνιστικό θεατρικό τοπίο, ηθοποιοί στο dna τους με την μία να έχει στραφεί εντατικά στην συγγραφή και τον άλλον να έχει αφοσιωθεί στη σκηνοθεσία, διανύουν την πιο πολυάσχολη χρονιά τους – κι όχι επειδή η δημιουργική έμπνευση δεν μπορούσε να περιμένει, αλλά επειδή η ζωή κάνει σχέδια πριν το θέατρο. Αφού ακόμα και η περιπέτεια για να νοικιάσουν ένα σπίτι στην Αθήνα του στεγαστικού χάους τους δώρισε ένα καινούργιο έργο.

Η Νεφέλη Μαϊστράλη και ο Θανάσης Ζερίτης φιλοξενούνται στο Sat Games στην Κυψέλη.

Δύο άνθρωποι, τέσσερις παραστάσεις. Ήταν μια συγκυρία που έτυχε ή δεν μπορούσατε να την αποφύγετε;

Θανάσης Ζερίτης Η ανάγκη της δουλειάς μας προλαβαίνει. Κάναμε τη συμφωνία να επαναληφθούν η «Αθανασία» και οι «Σπυριδούλες» ως μια μεταγενέστερη απόφαση των φετινών μας υποχρεώσεων. Με λίγα λόγια, προηγήθηκε το «Ενοικιάζεται», ακολούθησαν τα «Ορφανά». Και καθώς η περσινή χρονιά για εμάς ήταν περίεργη – με την έννοια πως είχαμε προβληματική συνεργασία με την, τότε, εταιρεία παραγωγής μας – επιθυμούσαμε οι παραστάσεις «Αθανασίας» και «Σπυριδούλες» να τύχουν μιας ομαλής διαχείρισης και μιας κανονικής σεζόν. Θέλαμε να ολοκληρώσουν σωστά τον κύκλο τους. Θεωρούσαμε πως είναι άδικο για όλους τους συντελεστές και συνεργάτες μας.

Νεφέλη Μαϊστράλη: Δουλεύουμε πολύ αλλά δεν πρόκειται για ένα θέμα ανεξάντλητης δημιουργικότητας ή εργασιακού σκορπίσματος

Νεφέλη Μαϊστράλη Στην πραγματικότητα δεν είχαμε επιλογή, εφόσον θέλαμε να αποκατασταθούν οι συνεργάτες μας για παραστάσεις στις οποίες εργάστηκαν χωρίς να πληρωθούν. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ένα θέμα ανεξάντλητης δημιουργικότητας ή εργασιακού σκορπίσματος. Θέλουμε πάρα πολύ να έχουμε ζωή έξω από το θέατρο. Ωστόσο, η περσινή σεζόν μας φόβισε πάρα πολύ, η οικονομική ανασφάλεια ήταν έντονη και θελήσαμε να αποκαταστήσουμε όλα αυτά με έντιμο τρόπο.

Η Νεφέλη Μαϊστράλη συστήνει φέτος το νέο της κείμενο “Ενοικιάζεται”.

Παρόλα αυτά, μοιάζετε πως βρίσκεστε, διαρκώς, σε δημιουργική κατάσταση. Αισθάνεστε πως είναι και η στιγμή σας;

Θ.Ν. Κάθε στιγμή της ζωής έχει κάτι από το καλύτερο σου δημιουργικά. Εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε πότε υπήρξαμε περισσότερο παραγωγικοί. Κάθε περίοδος της ομάδας είχε θετικά και αρνητικά: για παράδειγμα ως νεότεροι στο θέατρο είχαμε φόρα, ενθουσιασμό, ήμασταν ακούραστοι. Αν μέσα στα χρόνια έχουμε διατηρήσει κάτι, είναι όντως αυτός ο ενθουσιασμός: όταν μοιράζεσαι την καλλιτεχνική δημιουργία, ο ένας πέφτει μα ο άλλος δίνει ώθηση. Κάπως έτσι, ο ενθουσιασμός δεν χάνεται, πάει κι έρχεται.

Θανάσης Ζερίτης: Αν μέσα στα χρόνια έχουμε διατηρήσει κάτι, είναι ο ενθουσιασμός

Ν.Φ. Πλέον η λειτουργία της ομάδας εμπίπτει στην κατηγορία των οικογενειακών σχέσεων. Οι 4Frontal ανανεώνονται συνέχεια, μαζί κι εμείς, αλλά ένας πυρήνας ατόμων παραμένει παρών κι αυτό μας δημιουργεί μια ηρεμία: Έχοντας κοινές αφετηρίες με τους συνεργάτες, καλούμαστε να ανακαλύψουμε καινούργιες περιοχές νιώθοντας την ανάγκη να πάμε παραπέρα.

“Κάθε περίοδος της ομάδας είχε θετικά και αρνητικά” λέει ο Θανάσης.

Επιτρέπετε στους εαυτούς σας να έχουν χρόνο αποχής;

Θ.Ν. Η φύση της δουλειάς επιβάλλει μια παρατήρηση του κόσμου τριγύρω κι αυτό συμβαίνει πηγαία, αντλείς από τις εμπειρίες σου και εμπνέεσαι. Το καλοκαίρι, για παράδειγμα, ταξιδέψαμε στην Κίνα και παρότι λογίζεται ως αποχή είχε δημιουργικό πρόσημο, μας έδωσε το χρόνο να σκεφτούμε, να διαβάσουμε, να συζητήσουμε να δούμε με πιο καθαρό βλέμμα τι συμβαίνει στην κοινωνία, εντός κι εκτός Ελλάδας.

Θανάσης Ζερίτης: Προσωπικά έχω βρεθεί σε συνεργασίες όπου οι πολιτικές απόψεις ήταν εμπόδιο

Ν.Φ. Στην αποχή από τη δουλειά κοιτάζεις τους ανθρώπους, οπότε η αποχή έχει χαρακτηριστικά συμμετοχής. Η έμπνευση έρχεται από εκεί που δεν την περιμένεις. Έτσι προέκυψε και το νέο μου έργο «Ενοικιάζεται». Είναι εμπνευσμένο από την προσωπική μας εμπειρία αναζήτησης σπιτιού, είναι έργο που γεννήθηκε από μια φέτα ζωής και αντικατοπτρίζει ένα αντικειμενικότατο ζήτημα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες συμπολίτες μας γύρω από τη στεγαστική κρίση. Απλώς το μεταφράζουμε με όρους θεατρικούς.

Η Νεφέλη Μαϊστράλη και ο Θανάσης Ζερίτης επιδιώκουν να έχουν ιδεολογικές συγγένειες με τους συνεργάτες τους.

Εκτός από τον κοινό συνεργατικό τόπο, φαίνεται ότι σας ενώνει και η ματιά που αντιμετωπίζετε τον κόσμο ως πολίτες. Είναι έτσι;

Θ.Ν. Η αλήθεια είναι πως αυτή η ματιά μας ενώνει με τους περισσότερους συνεργάτες μας. Έχουμε ιδεολογικές συγγένειες. Καθώς η δουλειά μας είναι πολιτική, εμπεριέχεται η άποψη μας μέσα σε ό,τι κάνουμε. Προσωπικά έχω βρεθεί σε συνεργασίες όπου οι πολιτικές απόψεις ήταν εμπόδιο γιατί κάποια στιγμή, η κουβέντα θα φτάσει εκεί, ακόμα κι αν το παραστατικό διακύβευμα είναι μια ερωτική ιστορία. Με κάποιον τρόπο πρέπει να υπάρχει η διάθεση να πεις το ίδιο πράγμα.

Νεφέλη Μαϊστράλη: Είναι διαφορετική η κομματική από την πολιτική θέση. Είναι αναγκαίο να είσαι πολιτικός στο θέατρο τη στιγμή δε, που γύρω μας συμβαίνουν διαδοχικές φρικαλεότητες

Ν.Φ. Είναι διαφορετική η κομματική από την πολιτική θέση. Είναι αναγκαίο να είσαι πολιτικός στο θέατρο τη στιγμή δε, που γύρω μας συμβαίνουν διαδοχικές φρικαλεότητες. Πόσο μάλλον αν έχεις – όπως εμείς – την ιδιότητα του συντελεστή, αν έχεις γράψει ένα έργο ή το σκηνοθετείς, αναπόφευκτα θα μπεις στη διαδικασία να μεταφράσεις μια πραγματικότητα. Η πολιτική θεώρηση είναι ένα βασικό ζητούμενο για να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση μέσα στην προετοιμασία μιας παράστασης.

“Η μεγάλη απελπισία, η πληγή, το βάσανο και το φορτίο δημιουργεί κωμωδία” παρατηρεί ο Θανάσης Ζερίτης.

Δηλαδή, αν κατά τη διάρκεια μιας πρόβας ή της προετοιμασίας μιας παράστασης υπάρχει ρήξη, μπορεί να δυναμιτίσει αρνητικά το αποτέλεσμα; Ή θα μπείτε σε δημιουργικό διάλογο;

Θ.Ν. Μάλλον είμαστε τυχεροί καθώς τις περισσότερες φορές η διαφωνία πυροδοτεί χωρίς να οδηγηθούμε σε  αδιέξοδο. Ίσως επειδή δεν έχουμε κρυφτεί και ποτέ. Ξέρουν τι λέμε και ποιοι είμαστε και τι περιμένουν από εμάς. Διαισθάνεσαι με ποιους στέκεσαι στην ίδια σελίδα, στην ίδια πλευρά της ιστορίας.

Στην περίπτωση του «Ενοικιάζεται», του νέου θεατρικού της Νεφέλης, η προσωπική σας εμπειρία μετασχηματίστηκε σε μια θεατρική ιδέα και τελικά σε ένα έργο. Τι βιώσατε και πως η οικιστική κρίση επηρεάζει και τις σχέσεις των ανθρώπων;

Θ.Ν. Είναι κοινός τόπος ότι στις μέρες μας οι άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν σχέσεις, πόσο μάλλον να τις διατηρήσουν. Παλαιότερα, είχα περισσότερα παραδείγματα ανθρώπων να συμβιώνουν και μάλιστα για περισσότερα χρόνια. Τώρα έχει μικρύνει το διάστημα συμπόρευσης. Ταυτόχρονα δε, με την οικιστική κρίση έχει δημιουργηθεί μια νέα συνθήκη: οι άνθρωποι θέλουν να χωρίσουν, αλλά δυσκολεύονται να πάρουν την απόφαση εξαιτίας των ενοικίων. Γνωρίζουμε προσωπικά ζευγάρια που συγκατοικούσαν, ενώ είχαν χωρίσει συντροφικά και το υπέμεναν για μήνες ή και χρόνια. Μη μπορώντας να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες, έμπαιναν σε αυτή την τρομακτικά άβολη κατάσταση.

Θανάσης Ζερίτης: Είναι κοινός τόπος ότι στις μέρες μας οι άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν σχέσεις, πόσο μάλλον να τις διατηρήσουν. Έχει μικρύνει το διάστημα συμπόρευσης

Ν.Φ. Αυτός είναι ο θεματικός πυρήνας του «Ενοικιάζεται». Ένα νέο ζευγάρι αναγκάζεται, μετά το χωρισμό, να συγκατοικήσει γιατί δεν έχει τη δυνατότητα να αναλάβει το βάρος ενός εξωπραγματικού ενοικίου. Το έργο «διαβάζει» ένα οικονομικό φαινόμενο που ξεσπάει τα συμπτώματα του πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτή είναι η έκφραση των σημερινών κοινωνικών συνθηκών και δυνάμεων. Παλαιότερα μια γυναίκα έφευγε από το σπίτι των γονιών της μόνο ως παντρεμένη. Υπήρχε και πάλι μια ανελευθερία δηλαδή, ένας εγκλωβισμός για τους ανθρώπους και συνειδηποιώ πως, με κοινό τόπο το σπίτι, υπάρχει μια επιβεβλημένη εξάρτηση πάντα. Κι όλο αυτό έρχεται ως μια καταγραφή της προσωπικής μας εμπειρίας να βρούμε σπίτι και της προσωπικής μας γνώσης από ζευγάρια που έπαψαν να είναι σύντροφοι, αλλά δεν μπορούν να πάψουν να είναι συγκάτοικοι. Επίσης, υπάρχει η μάστιγα των μεσιτών: όσα μπορείς να ακούσεις από ένα μεσίτη είναι αδιανόητα, φτιάχνουν μια τραγικοκωμωδία μόνα τους. Προσωπικά, για να εργαστώ στο Εθνικό παρείχα λιγότερες πληροφορίες από όσες μου ζήτησαν οι μεσίτες ως ενοικιάστρια. Θυμάμαι δε να μπαίνω σ’ ένα σπίτι για να τσεκάρω την κουζίνα και ο μεσίτης να μου λέει: «το βασίλειο σου κούκλα μου». Κρίνοντας από τη δική μας περίπτωση χάναμε σπίτια όταν λέγαμε ότι εργαζόμαστε ως ηθοποιοί, παρότι μας αναγνώριζαν από τηλεοπτικές μας εμφανίσεις. Όλο αυτό δημιουργεί ένα πλαίσιο απελπισίας και αναρωτιέσαι που θα σταματήσει.

“Γύρω μας πωλούνται τα πάντα” λέει η Νεφέλη.

Τότε, γιατί το «Ενοικιάζεται» είναι κωμωδία;

Ν.Φ. Θεωρώ πως τα πιο σοβαρά πράγματα έχουν ανάγκη το γέλιο για να συμβούν. Το γέλιο της απελπισίας είναι απόλυτα ταυτισμένο με την ανθρώπινη φύση. Κατανοώ τη λειτουργία του ανθρώπου που γελάει σε μια κηδεία και το λέω γιατί μου έχει συμβεί. Εκεί που δεν αντέχεις άλλο, κλαις και γελάς εξίσου. Είναι μια άκρη της ανθρώπινης κατάστασης. Γι’ αυτό και δεν οριοθετώ τον εαυτό μου όταν γράφω, η ζωή είναι ένα ανοιχτό ερώτημα. Εδώ γελάμε στα «Ορφανά» του Ντένις Κέλλι, κατανοώντας και πάλι το όριο των ηρώων.

Νεφέλη Μαϊστράλη: Το γέλιο της απελπισίας είναι απόλυτα ταυτισμένο με την ανθρώπινη φύση. Εκεί που δεν αντέχεις άλλο, κλαις και γελάς εξίσου. Είναι μια άκρη της ανθρώπινης κατάστασης

Θ.Ν. Συμφωνώ. Η μεγάλη απελπισία, η πληγή, το βάσανο και το φορτίο δημιουργεί κωμωδία. Όταν φτάνεις σε όρια, ακόμα και όρια συναισθηματικά, όρια που ξεπερνάς από έναν χωρισμό είναι τραγικό και πολύ αστείο μαζί. Εξάλλου, όλο αυτό υποστηρίζεται από έναν κοινωνικό παραλογισμό και αναγκαστικά κλίνει προς το κωμικό στοιχείο. Από την άλλη, με αυτά που εγώ γελάω μπορεί κάποιος να συγκινηθεί.

Στο πλαίσιο του homage για τα 30 χρόνια του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, ο Θανάσης σκηνοθετεί τη Νεφέλη στα “Ορφανά” του Ντένις Κέλλι.

Θα λέγατε πως η ζωή μας ως όλον περιγράφεται από το ρήμα «ενοικιάζεται» ή «πωλείται»;

Ν.Φ. Για μένα επικρατεί παντού η ταμπέλα του «πωλείται». Το ξεπούλημα της χώρας, τα funds, οι πλειστηριασμοί των σπιτιών, οι άνθρωποι που σε μια νύχτα χάνουν τις εστίες τους. Γύρω μας πωλούνται τα πάντα.

Θ.Ν. Αν σταθώ στην ευρεία έννοια του «ενοικιάζεται», θα έλεγα ότι η γενιά μας νοικιάζει και μόνο: σπίτι, αυτοκίνητα, εμπειρίες, όλα τα έχει για λίγο. Ακόμα και σχέσεις νοικιάζουμε μέσω του Tinder και άλλων πλατφορμών. Δεν μας ανήκει τίποτα, όλα τα επισκεπτόμαστε. Αντιμετωπίζουμε τη ζωή στο παρόν της γιατί δεν έχουμε μέλλον, δεν έχουμε ορίζοντα.

Θανάσης Ζερίτης: Αν σταθώ στην ευρεία έννοια του «ενοικιάζεται», θα έλεγα ότι η γενιά μας νοικιάζει και μόνο: σπίτια, αυτοκίνητα, εμπειρίες, όλα τα έχει για λίγο. Ακόμα και σχέσεις νοικιάζουμε

Ν.Φ. Προφανώς και έχει ξεπεραστεί το κοινωνικό δεδομένο της μεσαίας τάξης, όπου π.χ. στα χρόνια του ΠΑΣΟΚ ο καθένας έπρεπε να έχει το σπίτι του. Η ιδιοκτησία δεν είναι πια κανονικότητα, είναι εξαίρεση. Ειδικά τα σπίτια περνούν στο απρόσωπο περιβάλλον, τα αγοράζουν πολυεθνικές και άτομα για golden visa. Οι άνθρωποι, σχεδόν, εκβιάζονται για να μην έχουν κάτι στην ιδιοκτησία τους, οδηγούνται σταδιακά στην πώληση κι αυτό, δυστυχώς, είναι παγκόσμιο φαινόμενο.

“Στα δικά μας έργα είμαστε οι βιολογικοί γονείς”, παραδέχονται, σχολιάζοντας την μεγαλύτερη έγνοια που νιώθουν όταν παρουσιάζουν μια νέα δραματουργία.

Στα «Ορφανά», που ανεβαίνουν μετά από 15 χρόνια στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, μελετάτε ενός άλλου είδους ακρότητα του καθημερινού βίου: τον φασισμό και τον ρατσισμό. Σε μια εποχή δε, που τίποτα από τα δύο δεν προκαλεί το ίδιο σοκ.

Θ.Ν. Πράγματι όταν ανέβηκε αυτό το έργο για πρώτη φορά, ο ρατσισμός ήταν ένα φαινόμενο το οποίο οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν με σοκ και σκεπτικισμό. Δεν ήταν μια βιωμένη κατάσταση, σε αντίθεση με σήμερα όπου ξέρουμε πολύ καλά τι σημαίνει και παρόλα αυτά επιτρέπουμε να συμβαίνει. Το έργο έχει γίνει αλλιώς επίκαιρο- δυστυχώς με πιο επώδυνο τρόπο. Μιλάμε για ένα φαινόμενο που ζήσαμε, απορρίψαμε ως πλειονότητα και πραγματικά θα έπρεπε να έχουμε λύσει. Κι όμως, μου φαίνεται αδιανόητο ότι ακόμα υπάρχει τόσο έντονος ρατσιστικός λόγος, μετά από όσα έχουμε βιώσει στην Ελλάδα με κεντρικό παράδειγμα την Χρυσή Αυγή.

Νεφέλη Μαϊστράλη: Το νοσηρό είναι πως ο ρατσιστικός λόγος είναι πια κανονικοποιημένος και συστημικός λόγος

Ν.Φ. Το νοσηρό είναι πως ο ρατσιστικός λόγος είναι πια κανονικοποιημένος και συστημικός λόγος. Πριν 15 χρόνια, ο φασισμός ήταν ένα τρομακτικό φαινόμενο, θαμμένο στην ανθρώπινη ιστορία. Αλλά τώρα έχει αφομοιωθεί από τα πάντα: τα θύματα γίνονται ακαριαία θήτες, αρκεί να δούμε την περίπτωση της Παλαιστίνης. Ή να δούμε ότι ο Κασιδιάρης, μετά την αποφυλάκιση του, μπορεί να ιδρύσει ξανά κόμμα. Είναι εφιαλτικό το πόσο εξοικειωμένοι είμαστε με τον ρατσισμό. Από αυτή τη σκοπιά κοιτάζουμε το έργο: τον ρατσισμό ως αφομοιωμένο στοιχείο που οφείλουμε να αναγνωρίσουμε στον εαυτό μας σαν κάτι το τερατώδες. Ο Κέλλι κάνει την ακτινογραφία του φασίστα, παρακολουθεί τη γέννηση του. Είναι ένα έργο – κραυγή αλήθειας αφού μας υπενθυμίζει πως ο ρατσισμός δεν έχει ιαθεί, πάσχουμε βαθύτατα από αυτή τη νόσο, σε βαθμό που δεν την αναγνωρίζουμε ως τέτοια. Εξάλλου, έχουμε άφθονους φασίστες στην ελληνική κυβέρνηση και σε πόσες, ακόμα κυβερνήσεις στον κόσμο…

“Δεν μου αρέσει η δημιουργική μοναξιά, δυσκολεύομαι να μην αντανακλάται η δουλειά μου σε έναν άλλο” σημειώνει η Νεφέλη.

Κοιτάζοντας τη σύγχρονη συνθήκη μέσα από τις παραστάσεις που διαχειρίζεστε, ποιο ζήτημα προς αντιμετώπηση σας ταράζει περισσότερο; Έχει να κάνει με την εξαπάτηση του πολίτη, την κατάχρηση εξουσίας, τον ρατσισμό, με την έμφυλη βία;

Ν.Φ. Το ένα συνδέεται με το άλλο, με έναν τρόπο. Για μένα, συνδετικός κρίκος όλων των παραπάνω είναι ο αδύναμος άνθρωπος. Με διαλύει η αδικία εις βάρος του αδυνάτου, μου προκαλεί πανικό.

Θ.Ν. Αν ψάξεις κάτι κοινό σε όλες μας τις παραστάσεις πάντα μιλάμε για τους αδικημένους, γι’ αυτούς που υπομένουν κάθε μορφή βίας, για την τρομακτική κοινωνική ανισότητα. Αυτές είναι οι επιλογές μας σταθερά.

Έχετε ήδη κάνει πέντε παραστάσεις που έχουν προκύψει αποκλειστικά από εσάς τους δύο, σε συγγραφή και σκηνοθεσία. Τι σας έχει διδάξει αυτή η συνεργασία;

Ν.Φ. Την αλληλεγγύη και τη συντροφικότητα στη δουλειά. Δεν μου αρέσει η δημιουργική μοναξιά, δυσκολεύομαι να μην αντανακλάται η δουλειά μου σε έναν άλλο – κι αν θέλεις τεστάρω και τον εαυτό μου απέναντι στο Θανάση. Είναι σημαντικό να συμπορεύεσαι, να συνομιλείς – και δεν βάζω καθόλου στην εξίσωση την κοινή προσωπική μας ζωή. Μαζί με τον Θανάση έχω εκπαιδευτεί στην ανοιχτωσιά και στη συνομιλία. Αντλώ κι από τις προτάσεις και τις σκέψεις του.

Θανάσης Ζερίτης: Αν ψάξεις κάτι κοινό σε όλες μας τις παραστάσεις πάντα μιλάμε για τους αδικημένους, γι’ αυτούς που υπομένουν κάθε μορφή βίας

Θ.Ν. Δύο είναι, πάντα καλύτερα από έναν∙ και το θέατρο είναι άθλημα ομαδικό. Έχει σημασία η συνάντηση κι όσο περισσότερους ανθρώπους συναντήσεις- με τους οποίους μπορείς να παράγεις κάτι – είναι μεγαλύτερο το όφελος. Δεν πιστεύω καν στο status των ιδιοτήτων – για παράδειγμα στο status του σκηνοθέτη, μια ιδιότητα που υπηρετώ. Πιστεύω βαθιά στη συνδημιουργία. Ιδιαίτερα για τη  συνεργασία μου με τη Νεφέλη με συγκινεί πως, ακόμα και μετά από τόσα χρόνια, μας απασχολούν τα ίδια πράγματα. Συζητώ κάτι με τη Νεφέλη και ξέρω πως την αφορά. Μου φέρνει να διαβάσω κάτι που γράφει και τις περισσότερες φορές θα ήθελα να το έχω γράψει εγώ.

“Συζητώ κάτι με τη Νεφέλη και ξέρω πως την αφορά. Μου φέρνει να διαβάσω κάτι που γράφει και τις περισσότερες φορές θα ήθελα να το έχω γράψει εγώ”, ομολογεί ο Θανάσης.

Πώς είναι να υπάρχει χώρος για τον έναν στην δουλειά του άλλου; Θέλω να πω, η δουλειά σας ενώνει από επιλογή ή έχει τύχει να αρνηθείτε και πράγματα για να συνεχίσετε να συνεργάζεστε;

Θ.Ν. Μας κάνει καλό να δουλεύουμε με άλλους ανθρώπους. Συναντιόμαστε με μεγαλύτερη δυναμική, την επόμενη φορά.

Ν.Φ. Πάντα δούλευα εκτός ομάδας και δεν μου βγήκε σε κακό. Ίσα – ίσα ανανεώνομαι φέρνοντας υλικά από άλλους κόσμους∙ και το αναγνωρίζω καθώς περνάνε τα χρόνια. Μεγαλώνω μέσα σε άλλους κόσμους και κατά την επιστροφή στη βάση υπάρχει πάντα νέο ερέθισμα. Άσε που νιώθω ότι γλιτώνουμε τον κίνδυνο της αυτοκατανάλωσης των ζευγαριών που συνεργάζονται.

Θανάση, έχεις αφοσιωθεί περισσότερο στη σκηνοθεσία ενώ η Νεφέλη ισορροπεί μεταξύ του παίζει και του γράφειν. Εντούτοις είστε ηθοποιοί. Που ανήκετε περισσότερο;

Θ.Ν. Κλήθηκα κάποια στιγμή να επιλέξω τι θα κάνω και, προσωρινά, επέλεξα τη σκηνοθεσία. Παίζω σε παραστάσεις όπου θέλω πολύ να συμμετέχω και η ιδιότητα του σκηνοθέτη μου επιτρέπει να επιλέγω με πιο αυστηρά κριτήρια που θα εμφανιστώ ως ηθοποιός. Τότε είμαι απόλυτα δοσμένος.

Νεφέλη Μαϊστράλη: Δουλεύοντας εκτός ομάδας, νιώθω ότι γλιτώνουμε τον κίνδυνο της αυτοκατανάλωσης των ζευγαριών που συνεργάζονται

Ν.Φ. Έχω ένα αίσθημα ευγνωμοσύνης στο Θανάση γιατί αν δεν με είχε ενθαρρύνει να προχωρήσω με τους «Αριστερόχειρες», η συγγραφή δεν θα είχε πάρει αυτήν την τροπή για μένα, το πρώτο μου έργο πιθανόν θα βρισκόταν σε ένα συρτάρι, εγώ θα συνέχιζα να περνάω από ασταμάτητες οντισιόν και να παίζω σε 3-4 παραστάσεις το χρόνο για να βιοποριστώ. Μου δόθηκε, επομένως, η ευκαιρία και μου άλλαξε τη ζωή – ώστε σήμερα να μπορώ να πω ότι γράφω περισσότερο από ότι παίζω ή τουλάχιστον ακονίζω περισσότερο τα εργαλεία μου στη συγγραφή. Μάλιστα, ένας λόγος που ήθελα να παίξω στα «Ορφανά», είναι γιατί πρόκειται για έναν πολύ απαιτητικό ρόλο που με βάζει στη διαδικασία να γυμναστώ ξανά υποκριτικά, καθώς πως είχαν ατονήσει… οι μύες. Ασφαλώς και χρειάζομαι το αντιστάθμισμα της υποκριτικής γιατί ηθοποιός είμαι κι αλίμονο μου αν το ξεχάσω. Ακόμα και τη συγγραφή ως ηθοποιός την υπηρετώ.

Θ.Ν. Συμφωνώ απόλυτα. Κι εγώ ως ηθοποιός σκηνοθετώ. Αυτή είναι η δουλειά μου. Και φέτος θα παίξω στις «Σπυριδούλες».

Νεφέλη, ο Θανάσης στα μάτια σου είναι πιο αποδοτικός όταν σκηνοθετεί ή όταν παίζει; Και Θανάση προτιμάς τη Νεφέλη όταν γράφει ή όταν παίζει;

Θ.Ν. Όταν υπάρχει ταλέντο, υπάρχει όπου κι αν εκφράζεται∙ και στη θεατρική δουλειά τα κανάλια συνδέονται το ένα με το άλλο. Προσωπικά, πιστεύω στους ηθοποιούς – καλλιτέχνες, θαυμάζω τους καλλιτέχνες που η τέχνη τους αφορά ολιστικά∙ αναγνωρίζεις εύκολα τον άνθρωπο που τον ‘τρώει’ η τέχνη συνολικά και δεν τον απασχολούν μόνο τα υποκριτικά εργαλεία του.

Ν.Φ. Γνώρισα το Θανάση ως ηθοποιό και γρήγορα τον είδα να σκηνοθετεί. Ξέρω πόσο ικανός είναι και για τα δύο. Όταν παίζει, δεν λησμονεί την ιδιότητα του σκηνοθέτη, όπως κι εγώ όταν παίζω δεν βγάζω τον εαυτό μου έξω από το κείμενο. Είμαστε ενιαίες οντότητες, απλώς αφήνουμε τους εαυτούς μας να λειτουργήσουν σε διαφορετικές συνθήκες.

Θανάσης Ζερίτης: Προσωπικά, πιστεύω στους ηθοποιούς – καλλιτέχνες, θαυμάζω τους καλλιτέχνες που η τέχνη τους αφορά ολιστικά

Πονάτε περισσότερο τα έργα που προκύπτουν από εσάς;

Θ.Ν. Ξέρω πως αν μπεις σε μια παράσταση εμπλέκεσαι από όπου κι αν έρχεται το υλικό. Σίγουρα, όταν το έργο έρχεται από τη Νεφέλη, το ζω από τη γέννηση του και καλούμαι να το σκηνοθετήσω. Μοιάζει με παιδί δικό μας που πρέπει να το μεγαλώσουμε σωστά. Άρα και η ευθύνη έχει άλλες αποχρώσεις.

Ν.Φ. Ναι, στα δικά μας έργα είμαστε οι βιολογικοί γονείς, στις άλλες περιπτώσεις η έγνοια έρχεται και από άλλες μεριές κι εμείς μοιάζουμε με τον γονέα 4 ή 5!

Είπατε νωρίτερα ότι παρατηρείτε πως τα ζευγάρια δεν μακροημερεύουν; Τι σας ενώνει τελικά; Η αγάπη για το θέατρο, η δουλειά, η κοινή θεώρηση της ζωής, η κοινή αισθητική;

Θ.Ν. Κάθε σχέση θέλει δουλειά. Κι αν έχεις πίστη στη συντροφικότητα, σημαίνει πως έχεις πίστη σε κάθε μορφή σχέσης. Και μου αρέσει πολύ η λέξη σύντροφος, δηλαδή πως μοιράζεσαι το ίδιο τραπέζι με κάποιον.

Ν.Φ. Επίσης, εγώ δεν πιστεύω στο «για πάντα». Κάθε σχέση θέλει φροντίδα και αγάπη, κάθε μέρα. Κάνουμε μια δουλειά τόσο δεμένη με τη θνητότητα και δεν θα μπορούσα να βλέπω αλλιώς τη σχέση ζωής μου. Πιστεύω στο τώρα και στη δουλειά που αυτό απαιτεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑΝεφέλη Μαϊστράλη: Αισθάνομαι δυνατή ως γυναίκα12.09.2018