Από το χωράφι στο ποτήρι: η διαδρομή της μπίρας ξεκινά τον Οκτώβριο

Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας της μπίρας. Είναι όμως και ο μήνας που ξεκινά η νέα καλλιεργητική περίοδος για το κριθάρι. Η σύμπτωση έχει τη σημασία της, γιατί οι αγαπημένες μπίρες της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας που θα πιούμε σε έναν χρόνο αρχίζουν να παίρνουν μορφή αυτές ακριβώς τις εβδομάδες, σε χωράφια 19 νομών της χώρας

Πίσω από αυτή τη διαδρομή βρίσκεται ένα από τα πιο ώριμα παραγωγικά μοντέλα της ελληνικής υπαίθρου: το Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, το πρώτο και μεγαλύτερο του είδους του στη χώρα.

Η καλλιέργεια του κριθαριού: μια διαδρομή γεμάτη ερωτήματα

Για τους περισσότερους αγρότες, η αβεβαιότητα αποτελεί μόνιμο συνοδοιπόρο. Επενδύουν σε σπόρο, λιπάσματα και καύσιμα χωρίς να γνωρίζουν σε ποια τιμή θα πουλήσουν και αν θα βρουν αγοραστή. Σε μια περίοδο που το κόστος παραγωγής και η κλιματική αστάθεια πιέζουν τον πρωτογενή τομέα, αυτή η αβεβαιότητα μεγαλώνει.

Η συμβολαιακή γεωργία αντιστρέφει τη σειρά. Η συμφωνία έρχεται πρώτη και η σπορά ακολουθεί. Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία εφαρμόζει αυτό το μοντέλο από το 2008. Σήμερα συμμετέχουν περίπου 2.000 παραγωγοί από 19 νομούς, με κοινό στόχο να καλύπτονται οι ανάγκες της εταιρείας για την παραγωγή μπίρας με 100% ελληνικό κριθάρι.

Το πλαίσιο συνεργασίας ξεκινά προτού ακόμη ο σπόρος πέσει στο χώμα. Ο παραγωγός λαμβάνει πιστοποιημένους σπόρους με πίστωση, ώστε να μη χρειάζεται να προκαταβάλει το κόστος. Γνωρίζει από την αρχή την ελάχιστη εγγυημένη τιμή, η οποία προσαρμόζεται ανοδικά αν η αγορά κινηθεί υψηλότερα. Και έχει εξασφαλισμένη την απορρόφηση των συμφωνημένων ποσοτήτων που πληρούν τις προδιαγραφές.

Ρευστότητα, κατώτατη τιμή, βέβαιος αγοραστής. Τρία στοιχεία που μετατρέπουν μια σεζόν γεμάτη ερωτήματα, σε σχεδιασμό με ορίζοντα.

Πιστοποίηση και «ντόπιες» ποικιλίες

Η αξία του προγράμματος εκτείνεται πέρα από την αγοραπωλησία. Γεωπόνοι παρακολουθούν τις καλλιέργειες, πραγματοποιούν επιτόπιους ελέγχους και εκπαιδεύουν τους παραγωγούς, οι οποίοι έχουν επίσης τη δυνατότητα πιστοποίησης. Έτσι η ποιότητα ανεβαίνει και η μετάβαση σε πιο ορθές γεωργικές πρακτικές γίνεται με καθοδήγηση, όχι με δοκιμή και λάθος.

Το πρόγραμμα εφαρμόζει κώδικα αειφορικής διαχείρισης, ο οποίος επαληθεύεται κάθε χρόνο από ανεξάρτητο φορέα. Το πιστοποιημένο κριθάρι καλύπτει υψηλό μερίδιο της συνολικής προμήθειας της εταιρείας, γεγονός που εντάσσει περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια στην ίδια την παραγωγική διαδικασία.

Η συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών προσθέτει έναν δεύτερο, πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Μέσα από αυτήν, το πρόγραμμα επιλέγει αποδοτικότερες ποικιλίες κριθαριού και αναπτύσσει νέες, προσαρμοσμένες στις ελληνικές εδαφοκλιματικές συνθήκες. Το αποτέλεσμα μεταφράζεται σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα για τον αγρότη και σε σταδιακή μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της καλλιέργειας.

Η Έξυπνη Σπορά

Τον Σεπτέμβριο του 2023 η κακοκαιρία Daniel άφησε πίσω της καταστροφικές συνέπειες στη Θεσσαλία. Στον απόηχό της γεννήθηκε η «Έξυπνη Σπορά», μια πρωτοβουλία που στοχεύει να θωρακίσει τους παραγωγούς απέναντι σε περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις, με πρώτο πεδίο εφαρμογής τη Θεσσαλία.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και φέρνει στο χωράφι την ψηφιακή γεωργία ακριβείας. Η πλατφόρμα συνδυάζει δορυφορικά δεδομένα, μετρήσεις από drones, αισθητήρες εδάφους και αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης. Ο παραγωγός αποκτά προβλέψεις απόδοσης, υπολογισμό του αποτυπώματος άνθρακα της καλλιέργειάς του, έγκαιρες ειδοποιήσεις και καθοδήγηση για πιο βιώσιμες πρακτικές.

Η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε με 658 χρήστες στην ψηφιακή πλατφόρμα και περίπου 30.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης καταγεγραμμένα.

Καθοριστικό ρόλο στην ταχεία υιοθέτηση έπαιξε η σχέση εμπιστοσύνης που έχει οικοδομήσει η Αθηναϊκή Ζυθοποιία με τους παραγωγούς μέσα από τη συμβολαιακή καλλιέργεια. Η νέα τεχνολογία ταξίδεψε πάνω σε μια συνεργασία που μετρά ήδη σχεδόν δύο δεκαετίες.

Από την Αθήνα, στη Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη: η διαδρομή του κριθαριού

Από το χωράφι, το κριθάρι περνά στα δύο ιδιόκτητα βυνοποιεία της εταιρείας, στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα, και από εκεί στην παραγωγή μπίρας. Πρόκειται για μια καθετοποιημένη ελληνική αλυσίδα, στην οποία η προστιθέμενη αξία παράγεται και παραμένει στη χώρα σε κάθε στάδιο: στον παραγωγό, στις τοπικές κοινωνίες, στην έρευνα, στη βυνοποίηση και στο τελικό προϊόν.

Σε μια εποχή που η αγροτική παραγωγή αναζητά σταθερά σημεία αναφοράς, το πρόγραμμα αποτελεί απτό παράδειγμα για το πώς οι μακροχρόνιες συνεργασίες ανάμεσα στη βιομηχανία και τον πρωτογενή τομέα δημιουργούν κοινή αξία για όλους.

Κάπως έτσι, λοιπόν, κάθε φορά που οι μπίρες της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, γεμίζουν  τα ποτήριααυτόν τον Οκτώβριο, κάπου στην ελληνική ύπαιθρο ένας παραγωγός σπέρνει ήδη το κριθάρι της επόμενης χρονιάς. Με μεγαλύτερη σιγουριά από ό,τι πριν από 18 χρόνια.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google