Καρκίνος: Αυξάνονται τα κρούσματα σε ανθρώπους κάτω των 50 – Τι δείχνει διεθνής έρευνα

Η ανάλυση εντόπισε σημαντικές αυξήσεις σε επτά τύπους καρκίνου στη Βρετανία, σε πέντε στις ΗΠΑ και σε τέσσερις στην Ολλανδία. Παρότι ο καρκίνος εξακολουθεί να εμφανίζεται πολύ συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αύξηση των περιστατικών πρώιμης εμφάνισης, δηλαδή των καρκίνων που διαγιγνώσκονται πριν από τα 50, είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.

Στην Αγγλία, οι διαγνώσεις καρκίνου του προστάτη σε άνδρες κάτω των 50 ετών αυξήθηκαν από 1 περιστατικό ανά 100.000 ανθρώπους το 2001 σε 3,6 ανά 100.000 το 2023. Την ίδια περίοδο, η συχνότητα του καρκίνου του εντέρου στους κάτω των 50 αυξήθηκε από 3,9 σε 8,4 ανά 100.000.

Παράλληλα, οι καρκίνοι της μήτρας και των νεφρών υπερδιπλασιάστηκαν, φτάνοντας αντίστοιχα τα 3,9 και 3 περιστατικά ανά 100.000 ανθρώπους. Αύξηση καταγράφηκε επίσης στον καρκίνο του μαστού, από 42 σε 47,5 περιστατικά ανά 100.000, καθώς και στους καρκίνους του παγκρέατος και του ήπατος.

Τι συμβαίνει στις ΗΠΑ και την Ολλανδία

Η ίδια τάση εμφανίζεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την ανάλυση επίσημων στοιχείων από το 2000, ο καρκίνος των νεφρών στους ανθρώπους κάτω των 50 αυξήθηκε από 2,5 περιστατικά ανά 100.000 το 2000 σε 5,3 το 2023.

Οι καρκίνοι του εντέρου, της μήτρας και του παγκρέατος αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50%, ενώ ο καρκίνος του μαστού αυξήθηκε περίπου κατά 20%.

Στην Ολλανδία, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές αυξήσεις στους καρκίνους του εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας. Αντίθετα, ο καρκίνος του πνεύμονα στους κάτω των 50 μειώθηκε και στις τρεις χώρες, εξέλιξη που συνδέεται με τη συνεχιζόμενη μείωση του καπνίσματος.

Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η αύξηση δεν αφορά συνολικά όλους τους καρκίνους, αλλά συγκεκριμένες μορφές της νόσου.

Η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής στο επίκεντρο

Οι ερευνητές εξετάζουν μια σειρά από πιθανούς παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση των καρκίνων πρώιμης εμφάνισης. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η ανεπαρκής σωματική άσκηση, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα.

Στους πιθανούς παράγοντες περιλαμβάνονται επίσης περιβαλλοντικές εκθέσεις, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ορισμένες χημικές ουσίες, τα πλαστικά και η ρύπανση του νερού.

Το WCRF εκτιμά ότι περίπου το 40% των καρκίνων συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν είναι δυνατόν από τα συγκεκριμένα στοιχεία να αποδοθεί η αύξηση στους νεότερους ανθρώπους αποκλειστικά στον τρόπο ζωής.

Η Βανέσα Γκόρντον-Ντι-Σίγκου, διευθύντρια ερευνητικής μετάφρασης του WCRF, σημειώνει ότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης κατανόηση του γιατί αυξάνονται οι καρκίνοι στους ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Οι παράγοντες κινδύνου, όπως το αυξημένο βάρος και η παχυσαρκία, η διατροφή, το αλκοόλ και το κάπνισμα, είναι πιθανό να διαδραματίζουν ρόλο, αλλά παράλληλα οι άνθρωποι είναι σήμερα περισσότερο ενημερωμένοι για τα συμπτώματα του καρκίνου και αναζητούν νωρίτερα ιατρική βοήθεια.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της αύξησης μπορεί να σχετίζεται με την καλύτερη και ταχύτερη διάγνωση. Ωστόσο, σύμφωνα με το WCRF, η αυξημένη διάγνωση δεν αρκεί για να εξηγήσει ολόκληρη την τάση.

«Μια ωρολογιακή βόμβα»

Ο Μαρκ Λόουλερ, καθηγητής Ψηφιακής Υγείας και πρόεδρος στον τομέα της Μεταφραστικής Γονιδιωματικής του Καρκίνου στο Queen’s University του Μπέλφαστ, χαρακτήρισε την κατάσταση «ωρολογιακή βόμβα» που πρέπει να αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα, διαφορετικά οι αριθμοί αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.

Η ανησυχία αφορά όχι μόνο την αύξηση των διαγνώσεων, αλλά και το γεγονός ότι ο καρκίνος εμφανίζεται σε ανθρώπους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ότι βρίσκονται σε ηλικίες χαμηλότερου κινδύνου.

Παρότι ο καρκίνος παραμένει πολύ συχνότερος στους μεγαλύτερους ενήλικες και η διάμεση ηλικία διάγνωσης στις ανεπτυγμένες χώρες βρίσκεται πάνω από τα 60, τα στοιχεία δείχνουν ότι για ορισμένους τύπους καρκίνου οι άνθρωποι κάτω των 50 αντιμετωπίζουν πλέον μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι οι προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία.

Η μεγάλη έρευνα των 250.000 ανθρώπων

Για να διαπιστωθεί πόσο από την αύξηση οφείλεται σε παράγοντες κινδύνου και πόσο στη βελτίωση της διάγνωσης, το King’s College London ξεκίνησε νέα μεγάλη μελέτη σε 250.000 ανθρώπους, με χρηματοδότηση από το Cancer Research UK.

Η έρευνα επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην αύξηση του καρκίνου του εντέρου στους νεότερους ενήλικες και φιλοδοξεί να αποσαφηνίσει τον ρόλο που παίζουν η διατροφή, ο τρόπος ζωής και άλλοι παράγοντες κινδύνου.

Το ερώτημα είναι κρίσιμο, καθώς η αύξηση των περιστατικών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά εάν δεν γίνει κατανοητό τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από αυτήν.

Η Τζιότα Μίτρου, εκτελεστική διευθύντρια Έρευνας και Πολιτικής του WCRF, χαρακτήρισε την πορεία «ανησυχητική» και υπογράμμισε ότι πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος που έρχεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο νωρίτερα από ό,τι θα περίμενε ο ίδιος, η οικογένειά του και συχνά ακόμη και ο γιατρός του.

Η νέα εικόνα δεν σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει γίνει συνηθισμένη ασθένεια στους νέους. Η ηλικία εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο συνολικό παράγοντα κινδύνου. Δείχνει, όμως, ότι συγκεκριμένοι καρκίνοι εμφανίζονται συχνότερα σε ανθρώπους κάτω των 50 και ότι η τάση αυτή χρειάζεται πλέον συστηματική διερεύνηση.

Για τους επιστήμονες, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να εντοπιστούν νωρίτερα οι ασθενείς, αλλά να κατανοηθεί γιατί αυξάνονται τα περιστατικά εξαρχής. Και αυτό, σύμφωνα με το WCRF, καθιστά την πρόληψη και την έρευνα για τους καρκίνους πρώιμης εμφάνισης μία από τις σημαντικές προτεραιότητες των επόμενων ετών.