Παρίσι: Ανακάλυψη τείχους 2.000 ετών κοντά στη Νοτρ Νταμ φέρνει στο φως την αρχαία πόλη Λουτέτια

Ένα εύρημα που χαρακτηρίζεται «σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη» από το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού ενδέχεται να προσφέρει την πρώτη υλική απόδειξη για την αρχαία γαλατική πόλη που αναφέρεται από τον Ιούλιο Καίσαρα.

Ένα τμήμα αρχαίου τείχους, μήκους περίπου 20 μέτρων, ήρθε στο φως στο κέντρο του Παρισιού, σε απόσταση αναπνοής από τη Νοτρ Νταμ, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην προσπάθεια των αρχαιολόγων να εντοπίσουν τα ίχνη της αρχαίας Λουτέτιας, του οικισμού των Παρισίων που συνδέεται με τις απαρχές της σημερινής γαλλικής πρωτεύουσας.

Η ανακάλυψη έγινε στην αυλή του νοσοκομείου Hôtel-Dieu, στο πλαίσιο εργασιών αναμόρφωσης της περιοχής. Οι αρχαιολόγοι αναζητούσαν ίχνη κατοίκησης, αρχαίων δρόμων ή μεταγενέστερων μεσαιωνικών εγκαταστάσεων, όμως βρέθηκαν αντιμέτωποι με κάτι πολύ διαφορετικό: τα κατάλοιπα μιας οχυρωματικής κατασκευής από πέτρα και ξύλο, η οποία είχε καταστραφεί από φωτιά.

Η αρχιτεκτονική της κατασκευής, με μεγάλους λίθους και διασταυρούμενα ξύλινα δοκάρια, παραπέμπει σύμφωνα με τους αρχαιολόγους στην παράδοση των γαλατικών οχυρώσεων. Μπροστά από το τείχος εντοπίστηκαν επίσης ίχνη ξύλινου κτιρίου που είχε καταστραφεί από πυρκαγιά, ενώ στη βάση του βρέθηκε αιχμή γαλατικού δόρατος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ένα τεχνητό ανάχωμα πάχους περίπου δύο μέτρων, αποτελούμενο από άμμο και χαλίκι, το οποίο ενισχύει την υπόθεση ότι στην περιοχή υπήρχε σημαντική οχυρωμένη εγκατάσταση.

Η Λουτέτια του Ιούλιου Καίσαρα

Η αρχαία Λουτέτια είναι γνωστή κυρίως από τις γραπτές πηγές. Ο Ιούλιος Καίσαρας αναφέρεται στην περιοχή και στη φυλή των Παρισίων, οι οποίοι, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, το 52 π.Χ. έκαψαν την οχυρωμένη πόλη τους προκειμένου να μην πέσει στα χέρια των ρωμαϊκών στρατευμάτων.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν είχε εντοπιστεί αρχαιολογικό εύρημα που να αποδεικνύει με σαφήνεια την ύπαρξη της συγκεκριμένης γαλατικής πόλης.

Οι πρώτες χρονολογήσεις των ξύλινων στοιχείων του τείχους τα τοποθετούν μεταξύ του 200 και του 10 π.Χ. Η χρονική αυτή περίοδος βρίσκεται μέσα στο πλαίσιο της ιστορίας της γαλατικής Λουτέτιας και καθιστά το εύρημα ιδιαίτερα σημαντικό, χωρίς όμως να έχει ακόμη αποδειχθεί οριστικά η ταυτότητα και η ακριβής λειτουργία του.

Το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού έκανε λόγο για «σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη», ενώ η υπουργός Πολιτισμού Κατρίν Πεγκάρ δήλωσε ότι ενδέχεται να πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κατάλοιπα που έχουν βρεθεί για την κατανόηση της γαλατικής Λουτέτιας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι απαιτείται επιστημονική προσοχή έως ότου επιβεβαιωθούν η λειτουργία και η χρονολόγηση της κατασκευής.

Ένα κενό στην ιστορία του Παρισιού

Για αιώνες, οι αρχαιολόγοι και οι ιστορικοί διαφωνούν για την ακριβή θέση της αρχαίας Λουτέτιας. Μία από τις θεωρίες που είχαν διατυπωθεί τοποθετούσε τον βασικό οικισμό ακόμη και στη σημερινή Ναντέρ, δυτικά του Παρισιού.

Το νέο εύρημα μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, καθώς δεν πρόκειται για μεμονωμένο αντικείμενο αλλά για τμήμα μιας μεγάλης κατασκευής, συνοδευόμενο από άλλα αρχαιολογικά στοιχεία. Εάν επιβεβαιωθεί ότι το τείχος ανήκει πράγματι στην κύρια εγκατάσταση των Παρισίων, θα αποτελεί την πρώτη σημαντική υλική ένδειξη για την τοποθεσία της γαλατικής πόλης.

«Η ανακάλυψη αυτή καλύπτει ένα αρχαιολογικό κενό», ανέφερε ο περιφερειακός αρχαιολόγος Στεφάν Ντεσάν. Η τελική μελέτη των ευρημάτων αναμένεται να δώσει περισσότερες απαντήσεις για την κατασκευή, τη χρονολόγησή της και τις συνθήκες καταστροφής της.

Το τείχος δεν μπορεί να παραμείνει στη θέση του

Η διατήρηση του ευρήματος αποτελεί, ωστόσο, ξεχωριστή πρόκληση. Τα κατάλοιπα του τείχους είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς έχουν υποστεί τις συνέπειες της πυρκαγιάς και βρίσκονται σε βάθος, γεγονός που δυσκολεύει την προστασία τους ενώ συνεχίζονται τα έργα στην περιοχή.

Οι αρχές έχουν ήδη αποφασίσει ότι το τείχος δεν μπορεί να διατηρηθεί αυτούσιο στη σημερινή του θέση. Θα δημιουργηθεί καλούπι της κατασκευής, ώστε μετά την ολοκλήρωση της επιστημονικής μελέτης να καταστεί δυνατή η ανακατασκευή ενός τμήματός της, με τη χρήση και αυθεντικών λίθων.

Έτσι, ένα εύρημα που παρέμενε θαμμένο επί περίπου δύο χιλιετίες μπορεί να γίνει μέρος μιας νέας αφήγησης για την ιστορία του Παρισιού: όχι μόνο της ρωμαϊκής πόλης που ακολούθησε, αλλά και του γαλατικού οικισμού που προϋπήρχε στις όχθες του Σηκουάνα.