Στα άκρα η κόντρα της ΕΛΑΣ με την κυβέρνηση για τα καύσιμα: Στο στόχαστρο τα κέρδη των διυλιστηρίων

Νέα πίεση προς την κυβέρνηση για άμεσες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων ασκεί η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, η οποία ανεβάζει τους τόνους μετά τις δηλώσεις του βουλευτή της ΝΔ Σπύρου Κουλκουδίνα και επιχειρεί να μετατρέψει τη δημόσια συζήτηση από μια αντιπαράθεση δηλώσεων σε σύγκρουση επί συγκεκριμένων οικονομικών μέτρων.

Στην ΕΛ.Α.Σ. θεωρούν ότι η αναφορά του κυβερνητικού βουλευτή αναφερόμενος στην τεράστια αύξηση της τιμής των καυσίμων, πως όποιος δυσκολεύεται να διαθέσει 10 ευρώ για βενζίνη προκειμένου να πάει στην εργασία του μπορεί να χρησιμοποιήσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη επικοινωνιακό επεισόδιο.

Το επιτελείο της Αμαλίας επιχειρεί να συνδέσει τη συγκεκριμένη τοποθέτηση με μια ευρύτερη κυβερνητική αντίληψη για την ακρίβεια, επαναφέροντας παράλληλα και την πρόσφατη δήλωση του Άδωνι Γεωργιάδη ότι «όλοι μαυρισμένοι γυρίσαμε» από τις διακοπές.

Το μήνυμα που επιδιώκει να εκπέμψει η ΕΛ.Α.Σ. είναι ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στις δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, αλλά στις πολιτικές αποφάσεις που δεν λαμβάνονται για τη συγκράτηση της τιμής στην αντλία.

Το βάρος στα διυλιστήρια

Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η επόμενη κίνηση της ΕΛ.Α.Σ. που βάζει στο επίκεντρο τα δύο μεγάλα διυλιστήρια και ζητά από την κυβέρνηση να τοποθετηθεί καθαρά για το ενδεχόμενο έκτακτης φορολόγησης των κερδών τους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που επικαλείται η ίδια η ΕΛ.Α.Σ., τα έκτακτα κέρδη των δύο μεγάλων διυλιστηρίων ανέρχονται σε 1,278 δισ. ευρώ μόνο για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Το ποσό αυτό αναμένεται να αποτελέσει βασικό στοιχείο της πολιτικής πίεσης που θα ασκήσει η παράταξη, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. αντιπαραβάλλει τα κέρδη στη διύλιση με την επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν οδηγοί και νοικοκυριά.

Το ερώτημα που θέτει πλέον προς την κυβέρνηση είναι συγκεκριμένο. Εφόσον εξετάζονται περιορισμοί στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων, γιατί δεν εφαρμόζεται αντίστοιχη παρέμβαση και στο επίπεδο της διύλισης;

Η κυβέρνηση έχει από την πλευρά της επικαλεστεί τον κίνδυνο στρεβλώσεων στην αγορά σε σχέση με παρεμβάσεις στα περιθώρια κέρδους, επιχείρημα που η ΕΛ.Α.Σ. αμφισβητεί.

Τρία μέτρα στο τραπέζι

Η κλιμάκωση δεν περιορίζεται πάντως στην έκτακτη εισφορά.

Η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο πακέτο παρεμβάσεων και επαναφέρει τρεις προτάσεις:

• μείωση των έμμεσων φόρων στα καύσιμα
• πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα
• φορολόγηση των έκτακτων κερδών των διυλιστηρίων.

Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να μεταφέρει την πίεση από το ερώτημα εάν η κυβέρνηση αναγνωρίζει την επιβάρυνση των καταναλωτών στο ερώτημα ποια συγκεκριμένα μέτρα είναι διατεθειμένη να λάβει.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Η ΕΛ.Α.Σ. αμφισβητεί την κυβερνητική επιχειρηματολογία περί περιορισμών από το ευρωπαϊκό πλαίσιο και δημοσιονομικού κόστους και αντιτείνει ότι μέρος του κόστους μιας παρέμβασης στην αντλία θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από την έκτακτη φορολόγηση των κερδών στη διύλιση.

Πρόκειται για σημείο στο οποίο αναμένεται να επιμείνει, καθώς επιτρέπει στην παράταξη να συνδέσει δύο διαφορετικές πλευρές της ίδιας συζήτησης. Από τη μία την ελάφρυνση του καταναλωτή και από την άλλη την αναζήτηση πρόσθετων δημοσίων εσόδων από επιχειρήσεις που, σύμφωνα με τους δικούς της υπολογισμούς, εμφανίζουν έκτακτα κέρδη.

Η «Συγγρού» ως πολιτικό σύμβολο

Στην ΕΛ.Α.Σ. αποδίδουν ιδιαίτερη πολιτική σημασία και στο επιχείρημα περί αυξημένης κυκλοφορίας στη λεωφόρο Συγγρού.

Η θέση της Αμαλιας είναι ότι η εικόνα των γεμάτων δρόμων δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι οι πολίτες αντέχουν τις τιμές των καυσίμων. Αντίθετα, επιχειρεί να αναδείξει την αναγκαστική χρήση του αυτοκινήτου από εργαζομένους που δεν διαθέτουν πάντα εναλλακτική λύση μετακίνησης, ιδιαίτερα όταν εργάζονται σε περιοχές ή ωράρια που δεν εξυπηρετούνται επαρκώς από τις δημόσιες συγκοινωνίες.

Έτσι, η «γεμάτη Συγγρού» μετατρέπεται από την ΕΛ.Α.Σ. σε πολιτικό σύμβολο της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση να τη χρησιμοποιεί ως ένδειξη ανθεκτικότητας της κατανάλωσης, ενώ το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού επιχειρεί να τη διαβάσει ως εικόνα μιας αναγκαστικής καθημερινής δαπάνης.

Η ΕΛΑΣ αναζητά πολιτικό χώρο στην ακρίβεια

Πίσω από τη συγκεκριμένη αντιπαράθεση υπάρχει όμως και ένας ευρύτερος πολιτικός σχεδιασμός. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη επιχειρεί να καταστήσει την ακρίβεια και ειδικά το ενεργειακό κόστος ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσής της με την κυβέρνηση, συνδέοντας την καθημερινότητα των νοικοκυριών με το ζήτημα της φορολόγησης των υψηλών επιχειρηματικών κερδών.

Η επιλογή δεν είναι τυχαία καθώς επιτρέπει στην ΕΛ.Α.Σ. να συνδέσει την κοινωνική της ατζέντα με μια σαφή οικονομική διαχωριστική γραμμή για το ποιος πρέπει να απορροφήσει μεγαλύτερο μέρος του κόστους μιας παρέμβασης στις τιμές. Ο κρατικός προϋπολογισμός, οι επιχειρήσεις της ενεργειακής αλυσίδας ή τελικά ο καταναλωτής;

Γι’ αυτό και μετά τον θόρυβο που προκάλεσαν οι δηλώσεις Κουλκουδίνα, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στην επόμενη πολιτική κίνηση. Η ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη βάλει στο τραπέζι τη φορολόγηση των υπερκερδών, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και τη μείωση της έμμεσης φορολογίας.

Η πίεση πλέον μεταφέρεται στην κυβέρνηση να απαντήσει όχι στο εάν ήταν άστοχη μία δήλωση βουλευτή της, αλλά στο εάν προτίθεται να αγγίξει το πιο δύσκολο κομμάτι της αγοράς καυσίμων, τα περιθώρια και τα κέρδη πριν η βενζίνη φτάσει στην αντλία.