Ο κόσμος θέλει να περιορίσει τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σύνταξη – επιμέλεια: Στέλιος Βασιλούδης

Οι κυβερνήσεις αγωνίζονται να βρουν μια πορεία προς τα εμπρός όσον αφορά την ΤΝ χωρίς την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι παγκόσμιοι ηγέτες και οι διευθύνοντες σύμβουλοι του τεχνολογικού κλάδου χρησιμοποιούν τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αυτή την εβδομάδα για να ζητήσουν μια παγκόσμια προσέγγιση για τον ελεγχο της ΤΝ, ιδίως μετά τις κυβερνοεπιθέσεις εναντίον άλλων εταιρειών τεχνολογίας τις τελευταίες εβδομάδες. Αυτό συμβαίνει στο πλαίσιο της κατηγορηματικής απόρριψης από τον Πρόεδρο Donald Trump, στην ομιλία του προς τη Συνέλευση, οποιουδήποτε «παγκοσμιοποιημένου σχεδίου ελέγχου» της ΤΝ.

Αυτό θέτει σε δύσκολη θέση τις χώρες που θέλουν να προχωρήσουν. «Εάν οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν, ενώ διαθέτουν πολλές από τις κορυφαίες εταιρείες του κλάδου – και επίσης δεν επικεντρώνονται σε αυτό ως ζήτημα πολιτικής – περιορίζεται η αποτελεσματικότητά τους», δήλωσε ο Christopher Painter, πρώην συντονιστής κυβερνοασφάλειας στο Υπουργείο Εξωτερικών υπό στις κυβερνήσεις Obama και Trump.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθούν.

Την Τετάρτη, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καλωσόρισε τους επικεφαλής ορισμένων από τις κορυφαίες εταιρείες ΤΝ των ΗΠΑ, οι οποίοι εξέφρασαν τους επείγοντες φόβους τους για το μέλλον της ασφάλειας αυτών των μοντέλων και ζήτησαν διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. «Στην ιστορία μας, υπήρξαν στιγμές όπου χώρες που ανταγωνίζονταν και δεν συμπαθούσαν πάντα η μία την άλλη, ενώνονταν για κοινά συμφέροντα και συλλογικό καλό απέναντι σε μια ισχυρή νέα τεχνολογία», δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ο Διευθύνων Σύμβουλος της OpenAI, Sam Altman. «Πιστεύουμε ότι αυτή πρέπει να είναι μια από αυτές τις στιγμές». Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, πίεσε για «κοινά παγκόσμια πρότυπα» για τη δοκιμή μοντέλων ΤΝ και προειδοποίησε με σοβαρότητα ότι «αν η ΤΝ τύχει κακής διαχείρισης, πιστεύω ότι θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για την ανθρωπότητα στο σύνολό της».

Τα σχόλιά τους ήρθαν λίγες ημέρες αφότου 22 χώρες, με επικεφαλής τη Φινλανδία και τη Νορβηγία, υιοθέτησαν μια διακήρυξη που πιέζει για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου εποπτικού καθεστώτος με επίκεντρο την ασφάλεια και την προστασία της ΤΝ, και δηλώνει ότι η ΤΝ «πρέπει να παραμείνει υπό ανθρώπινη καθοδήγηση, εποπτεία και έλεγχο». Ωστόσο, δύο εξαιρετικά σημαντικές χώρες δεν υπέγραψαν αυτή τη δήλωση: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Οι κορυφαίες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο – όπως η Anthropic, η OpenAI και η DeepSeek – έχουν την έδρα τους στις ΗΠΑ ή την Κίνα.

Ο Trump και ο Κινέζος πρόεδρος Xi αναμένεται να συζητήσουν την ΤΝ κατά την επίσκεψη του στην Ουάσινγκτον, χωρίς πάντως να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια αισιοδοξίας. «Οι άνθρωποι που παράγουν το 90% της ΤΝ δεν θέλουν να συμμετέχουν», δήλωσε ο James Lewis, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος ηγήθηκε των εργασιών για την κυβερνοασφάλεια υπό την κυβέρνηση Obama και βοήθησε επίσης στη σύνταξη εκθέσεων του ΟΗΕ για υπεύθυνη συμπεριφορά στον κυβερνοχώρο. «Αν πείσεις την Μποτσουάνα και την Τόνγκα να μην χρησιμοποιούν κακόβουλα την ΤΝ, είναι άνευ νοήματος, πρέπει να βάλεις τους μεγάλους παίκτες στο δωμάτιο».

Ωστόσο, υπάρχει κάποια ελπίδα ότι η Κίνα θα συμμετάσχει. Ο Fu Cong, μόνιμος αντιπρόσωπος του Πεκίνου στον ΟΗΕ, δήλωσε στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας την Τετάρτη ότι η Κίνα υποστηρίζει τη δημιουργία «ενός πλαισίου παγκόσμιας διακυβέρνησης βασισμένου στη συναίνεση σε σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να δημιουργηθούν θεσμικά προστατευτικά κιγκλιδώματα που θα διατηρούν τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres επισήμανε την ανάγκη ανάληψης δράσης από τις ΗΠΑ και την Κίνα στην ομιλία του προς τη Γενική Συνέλευση την Τρίτη, λέγοντας ότι «οι κυβερνήσεις με τις μεγαλύτερες δυνατότητες ΤΝ έχουν τις μεγαλύτερες ευθύνες απέναντι στην ανθρωπότητα». Οι φόβοι πάντως είναι ευρέως διαδεδομένοι σε πολλές χώρες, με μια πρόσφατη δημοσκόπηση του POLITICO να διαπιστώνει ότι η πλειοψηφία των ενηλίκων στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ευρώπη θέλει να σταματήσει την ανάπτυξη της ΤΝ λόγω φόβων για απειλές κατά της ανθρωπότητας.

Ωστόσο, τα κράτη πίσω από τη διακήρυξη για την ΤΝ παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σιωπηλά μετά την ομιλία του Trump στη συνέλευση την Τρίτη, και οι εκπρόσωποι των πρεσβειών της Φινλανδίας και της Νορβηγίας στην Ουάσιγκτον δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό της στάσης της αμερικανικής κυβέρνησης. Η Alix Maisonnave, εκπρόσωπος της γαλλικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, τόνισε ότι η Γαλλία σχεδιάζει να «λάβει μέτρα σε αυτό το πλαίσιο και θα συμμετάσχει και θα υποστηρίξει τις επερχόμενες εργασίες του ΟΗΕ για την κυβερνοασφάλεια».

Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron χρησιμοποίησε την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών την Τρίτη για να καλέσει τον κόσμο να αντιδράσει στο να μην είναι «υποτελείς σε οποιαδήποτε από τις δύο μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις» όσον αφορά την αντιμετώπιση των ανησυχιών για την ΤΝ, δηλώνοντας αντ’ αυτού ότι ελπίζει πως «όλα τα κυρίαρχα κράτη που σέβονται την ανεξαρτησία τους θα συνεργαστούν για να αναπτύξουν ένα πρωτοπόρο μοντέλο ανοιχτού κώδικα».

Όμως άλλοι αξιωματούχοι αναγνώρισαν την αμηχανία για περαιτέρω δράση. «Υπάρχουν πολύ ενδιαφέροντα θέματα ΤΝ που πρέπει επειγόντως να συζητηθούν και να συμφωνηθούν μεταξύ των χωρών και αναμφίβολα, αυτές οι συμφωνίες πρέπει να περιλαμβάνουν τις δύο χώρες που ηγούνται της κούρσας για την ΤΝ», δήλωσε σε συνέντευξή της η Paula Bogantes Zamora, επικεφαλής του Υπουργείου Επιστήμης, Καινοτομίας, Τεχνολογίας και Τηλεπικοινωνιών της Κόστα Ρίκα.

Επίσης ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος που κράτησε την ανωνυμία του καθότι δεν ήταν εξουσιοδοτημένος να μιλήσει δημόσια, δήλωσε ότι η οργή για την απόρριψη από τις ΗΠΑ ενός παγκόσμιου φορέα ΤΝ είναι πιο εκτεταμένη από ό,τι εκφράζεται σε δημόσιες δηλώσεις πολλών ηγετών. «Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμμερίζονται αυτές τις ανησυχίες, αν και αμφιβάλλω αν πολλές από αυτές θα τολμούσαν να επικρίνουν ανοιχτά τον Trump για αυτό το θέμα», πρόσθεσε ο διπλωμάτης.

Ο ΟΗΕ προσπαθεί – πολύ πριν ένα πρώην στέλεχος της Anthropic και της OpenAI προειδοποιήσει ότι η ΤΝ μπορεί να καταστρέψει την ανθρωπότητα μέσα στην επόμενη δεκαετία – να καθιερωθεί ως ο χώρος για αυτές τις συζητήσεις. Άλλωστε, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα συμμετέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Ένα από τα βασικά όργανα του ΟΗΕ που συστάθηκαν τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων της ΤΝ είναι η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιστημονική Επιτροπή για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία δημοσίευσε μια προκαταρκτική έκθεση σχετικά με τους κινδύνους της ΤΝ σε μια σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για την ΤΝ στη Γενεύη τον Ιούλιο. Η έκθεση θα αποτελέσει τη βάση του Παγκόσμιου Διαλόγου του ΟΗΕ για τη Διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη τον επόμενο Μάιο.

Η Maria Ressa, συμπρόεδρος της επιτροπής, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι ο κόσμος βρίσκεται κοντά στο να «πέσει από τον γκρεμό» εάν οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν λάβουν μέτρα για την ΤΝ, και επέκρινε τις ΗΠΑ επειδή ήταν ένα από τα δύο μόνο κρατη που ψήφισαν κατά του σχηματισμού της επιτροπής πέρυσι. «Νιώθω σαν να ήταν η Κασσάνδρα και ο Σίσυφος μαζί. Χειροτερεύει, μην τους αφήσετε να σας πουν ότι συμβαίνει τώρα, ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία όταν καταγράψαμε τις πιθανές ζημιές και πολύ λίγα έχουν γίνει για να μας προστατεύσουν», δήλωσε η Ressa την Τρίτη σε μια εκδήλωση στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Trump έχει υποβαθμίσει την υποστήριξη προς τον ΟΗΕ και για την παγκόσμια συνεργασία γενικά τα τελευταία δύο χρόνια, και ακόμη και αν οι ΗΠΑ άλλαζαν πορεία, η δημιουργία πολιτικών και συνθηκών σε επίπεδο ΟΗΕ είναι μια δύσκολη και συχνά μακρά διαδικασία.

Η αμφιλεγόμενη συνθήκη του ΟΗΕ για το κυβερνοέγκλημα προτάθηκε για πρώτη φορά επίσημα το 2017, αλλά δεν οριστικοποιήθηκε πριν από το 2024. Η πολιτική για την ΤΝ αντιμετωπίζει ακόμη πιο δύσκολο δρόμο μπροστά της. Οι συζητήσεις υψηλού επιπέδου σχετικά με τους κινδύνους της μεταφέρονται στην Ουάσινγκτον, όπου ο Trump καλωσόρισε τον Xi το βράδυ της Τετάρτης. Την Πέμπτη, οι μεγάλοι εκπρόσωποι της τεχνολογικής βιομηχανίας συμπεριλαμβανομένου του Altman – θα παραστούν στο κρατικό δείπνο που θα παραθέσει ο Trump προς τιμήν του Κινέζου ηγέτη.

Πηγή: POLITICO