Τεκμαρτό εισόδημα: Το myDATA «ψαλιδίζει» τις προσαυξήσεις – Τι αλλάζει στην ηλεκτρονική τιμολόγηση από 1η Οκτωβρίου

Χωρίς ξεχωριστή δήλωση θα περάσουν από την 1η Οκτωβρίου στην υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση όσοι χρησιμοποιούν αποκλειστικά το timologio ή το myDATAapp, σε μια αλλαγή που ενισχύει τον ρόλο του myDATA στη σταδιακή μείωση των πρόσθετων επιβαρύνσεων που ανεβάζουν το τεκμαρτό εισόδημα.

Προφανώς, το myDATA δεν καταργεί μονομιάς το τεκμαρτό, καθώς το βασικό ελάχιστο εισόδημα εξακολουθεί να υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό και τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης, αλλά, όπως έχουν επισημάνει πολλάκις τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, μετατρέπεται σε «κλειδί» για την απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις λόγω τζίρου και μισθοδοσίας.

Μέσα σε λίγες ημέρες συναντώνται έτσι δύο όψεις της φορολογικής μετάβασης. Στις 29 Σεπτεμβρίου ολοκληρώνεται η τελευταία προθεσμία αμφισβήτησης του φετινού τεκμαρτού για μερίδα φορολογουμένων, ενώ από την 1η Οκτωβρίου η ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται στις υπόλοιπες επιχειρήσεις, δίνοντας στην ΑΑΔΕ εικόνα των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.

Η πλήρης κατάργηση του βασικού τεκμαρτού τοποθετείται σε επόμενο στάδιο, αφού πρώτα ωριμάσουν η ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ψηφιακά δελτία αποστολής και το myDATA. Τα σενάρια τοποθετούν αυτή την εξέλιξη στις δηλώσεις του 2028, δηλαδή στο φορολογικό έτος 2027. Η κυβέρνηση περιορίζεται προς το παρόν στην κατάργηση του τμήματος του τεκμαρτού πάνω από τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες, αφήνοντας ανοιχτές νέες παρεμβάσεις όσο προχωρούν η ψηφιοποίηση και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής.

Χωρίς δήλωση οι αποκλειστικοί χρήστες των εφαρμογών της ΑΑΔΕ

Η εξαίρεση από την υποχρέωση δήλωσης αφορά τις επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ, με βάση τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του 2023, οι οποίες εντάσσονται από την 1η Οκτωβρίου στη δεύτερη περίοδο εφαρμογής της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Όσοι εκδίδουν από την ημερομηνία αυτή αποκλειστικά τα τιμολόγιά τους μέσω των δωρεάν εφαρμογών timologio ή myDATAapp δεν χρειάζεται να υποβάλουν «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων».

Η δήλωση, η οποία μπορεί να υποβληθεί έως τις 12 Οκτωβρίου, απαιτείται από τις επιχειρήσεις που θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη μεταβατική περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου και να συνεχίσουν προσωρινά να εκδίδουν παραστατικά παράλληλα και με τους υφιστάμενους τρόπους.

Οι υποχρεώσεις δήλωσης για όσους επιλέγουν πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης εξακολουθούν να ισχύουν, ενώ δεν αλλάζει ο τρόπος έκδοσης αποδείξεων στις συναλλαγές λιανικής με τελικούς καταναλωτές.

Ήδη 591.382 επιχειρήσεις έχουν διαβιβάσει συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων μέσω παρόχου ή του timologio, ενώ 141.645 έχουν υποβάλει δήλωση για συναλλαγές B2B. Η δεύτερη φάση επεκτείνει πλέον την ηλεκτρονική τιμολόγηση στο μεγαλύτερο τμήμα των μικρότερων επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών.

Οι δύο προσαυξήσεις που καταργούνται

Με βάση τη ρύθμιση που έχει ανακοινωθεί και αναμένεται να θεσμοθετηθεί, από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή στις δηλώσεις του 2027, οι φορολογικά συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες θα μπορούν να απαλλάσσονται από δύο προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος.

Η πρώτη αντιστοιχεί στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού που απασχολεί ο επαγγελματίας. Η δεύτερη ισούται με το 5% της διαφοράς ανάμεσα στον κύκλο εργασιών της επιχείρησης και στον μέσο ετήσιο τζίρο του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας.

Για να αφαιρεθούν οι προσαυξήσεις, ο επαγγελματίας θα πρέπει να έχει διαβιβάσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA, να έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS και να τη διατηρεί ενεργή σε ολόκληρο το φορολογικό έτος.

Παράλληλα, δεν θα πρέπει να του έχει επιβληθεί πρόστιμο για φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία, ενώ θα πρέπει να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της ίδιας περιόδου. Με απλά λόγια, η πλήρης ψηφιακή εικόνα της επιχείρησης γίνεται το αντάλλαγμα για την απαλλαγή από το πρόσθετο τεκμαρτό βάρος.

Οι 156.000 που μπορούν να δουν μείωση

Από τις περίπου 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, οι 427.000 φορολογούνται επειδή δηλώνουν εισόδημα χαμηλότερο από το ελάχιστο ποσό που υπολογίζει η Εφορία.

Οι 271.000 επιβαρύνονται μόνο με το βασικό τεκμαρτό, το οποίο προκύπτει από τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες. Για ελεύθερο επαγγελματία άνω των 30 ετών χωρίς παιδιά, ο ετήσιος φόρος κυμαίνεται από 1.476 ευρώ χωρίς τριετίες έως 2.249 ευρώ με τρεις τριετίες.

Οι υπόλοιπες 156.000 ατομικές επιχειρήσεις επιβαρύνονται και με τις προσαυξήσεις λόγω υψηλότερου τζίρου ή μισθολογικού κόστους. Αυτές αποτελούν τη δεξαμενή των δυνητικών ωφελουμένων από τη νέα ρύθμιση, εφόσον πληρούν όλες τις προϋποθέσεις συνέπειας.

Για περίπου 24.000 επιχειρήσεις η πρόσθετη επιβάρυνση ξεπερνά τα 2.000 ευρώ, ενώ σε 3.000 περιπτώσεις υπερβαίνει ακόμη και τα 10.000 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο έτος εφαρμογής και σε 108 εκατ. ευρώ από το 2028 και μετά.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση ατομικής επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί 15 χρόνια, απασχολεί πέντε εργαζομένους και έχει ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Στο βασικό τεκμαρτό των 16.744 ευρώ προστίθενται σήμερα 10.500 ευρώ λόγω μισθοδοσίας, ανεβάζοντας το ελάχιστο εισόδημα στα 27.244 ευρώ και τον φόρο στα 4.783 ευρώ.

Με την αφαίρεση της προσαύξησης, το τεκμαρτό επιστρέφει στα 16.744 ευρώ και ο φόρος περιορίζεται στα 2.249 ευρώ, αφήνοντας όφελος 2.534 ευρώ.
Οι 271.000 επαγγελματίες που φορολογούνται μόνο με το βασικό τεκμήριο δεν αποκλείονται από κάποια υφιστάμενη έκπτωση. Απλώς δεν έχουν σήμερα πρόσθετες προσαυξήσεις τζίρου ή μισθοδοσίας ώστε να αφαιρεθούν, ενώ το βασικό ελάχιστο εισόδημα παραμένει αμετάβλητο.

Ποιοι «τρέχουν» έως τις 29 Σεπτεμβρίου

Παράλληλα με τη μετάβαση στην ηλεκτρονική τιμολόγηση, παραμένει ανοιχτή έως τις 29 Σεπτεμβρίου η τελευταία προθεσμία για την ολοκλήρωση της αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος.

Η ημερομηνία δεν αφορά όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία και είχαν ήδη επιλέξει κατά την υποβολή του Ε1 τους κωδικούς 443-444, ζητώντας τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου.

Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα πρέπει έως τις 29 Σεπτεμβρίου να συμπληρώσουν το ειδικό ερωτηματολόγιο της ΑΑΔΕ με αναλυτικά στοιχεία για την περιουσιακή κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης τόσο των ίδιων όσο και του ή της συζύγου και των προστατευόμενων μελών.

Η αμφισβήτηση δεν αναστέλλει την πληρωμή του φόρου που έχει ήδη βεβαιωθεί. Ο επαγγελματίας εξακολουθεί να καταβάλλει τις δόσεις με βάση το τεκμαρτό εισόδημα μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος και να κριθεί εάν τα πραγματικά του κέρδη ήταν πράγματι χαμηλότερα.

Για το φορολογικό έτος 2026, επομένως, το τεκμαρτό και το myDATA θα λειτουργήσουν παράλληλα: το βασικό ελάχιστο εισόδημα θα παραμείνει, αλλά η ψηφιακή συνέπεια θα καθορίζει ποιοι επαγγελματίες θα απαλλάσσονται από τις πρόσθετες επιβαρύνσεις τζίρου και μισθοδοσίας.