Κίνητρα για greenfield επενδύσεις με «κουμπαρά» έως 20 εκατ. ανά project

Η Ελλάδα επιστρατεύει κίνητρα έως 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο για να προσελκύσει ξένα κεφάλαια σε νέες παραγωγικές μονάδες, με έμφαση στη βιομηχανία, την τεχνητή νοημοσύνη, τη βιοτεχνολογία και την άμυνα. Το νέο καθεστώς καλύπτει τη δημιουργία ή επέκταση εγκαταστάσεων και τη διαφοροποίηση της παραγωγής, ενώ εξαιρεί την απλή απόκτηση μετοχών.

Σύμφωνα με σχέδιο νόμου, η δημόσια διαβούλευση του οποίου ολοκληρώθηκε μέσα στην εβδομάδα που πέρασε, ως «αρχική επένδυση» μπορεί να θεωρηθεί η δημιουργία νέας εγκατάστασης, η επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης εγκατάστασης, η διαφοροποίηση της παραγωγής ή η θεμελιώδης αλλαγή της συνολικής παραγωγικής διαδικασίας. Η απλή απόκτηση μετοχών μιας επιχείρησης δεν θεωρείται αρχική επένδυση.

Το νέο πλαίσιο έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι επενδύσεις έχουν ενισχυθεί, όμως το κρίσιμο για την ελληνική οικονομία παραμένει η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε ενίσχυση της παραγωγικότητας.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζουν και οι οίκοι αξιολόγησης. Η Moody’s καταγράφει τη μέτρια αύξηση της παραγωγικότητας εν μέσω των διαρθρωτικών προκλήσεων της ελληνικής οικονομίας, παρότι διαπιστώνει ότι το αναπτυξιακό μοντέλο γίνεται περισσότερο επενδυτικοκεντρικό και περισσότερο υποστηρικτικό για την παραγωγικότητα.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιστοιχούσαν σχεδόν στα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ από το 2020. Αντίστοιχα, η Scope επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική επιτάχυνση των επενδύσεων, απαιτούνται περαιτέρω ενδείξεις ότι αυτές θα οδηγήσουν σε διατηρήσιμα κέρδη, θα ενισχύσουν την παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας και θα αυξήσουν τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης.

Επενδύσεις από 10 έως 50 εκατ. ευρώ

Με βάση το σχέδιο νόμου το επιλέξιμο κόστος των επενδυτικών σχεδίων δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από 10 εκατ. ευρώ ούτε υψηλότερο από 50 εκατ. ευρώ. Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ.

Οι ενισχύσεις σε κάθε φορέα, συμπεριλαμβανομένων των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων, δεν μπορούν να ξεπερνούν σωρευτικά τα 20 εκατ. ευρώ για μεμονωμένη επιχείρηση και τα 50 εκατ. ευρώ για το σύνολο συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων, για περίοδο τριών ετών.

Στο καθεστώς περιλαμβάνονται επενδυτικά σχέδια σε τομείς όπως η μεταποίηση και η βιομηχανική παραγωγή, η έρευνα, η εφαρμοσμένη καινοτομία και η τεχνητή νοημοσύνη, η βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή, η βιοτεχνολογία, η αμυντική βιομηχανία και η αεροναυπηγική, τα logistics, καθώς και συγκεκριμένες δραστηριότητες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας.

Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται, δαπάνες για κτιριακές εγκαταστάσεις, αγορά και εγκατάσταση καινούργιων μηχανημάτων και εξοπλισμού, καθώς και άυλα στοιχεία ενεργητικού, όπως τεχνολογία, άδειες εκμετάλλευσης, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τεχνογνωσία και λογισμικό.

Δεν είναι επιλέξιμες, μεταξύ άλλων, οι λειτουργικές δαπάνες, τα έπιπλα και σκεύη γραφείου, τα επιβατικά αυτοκίνητα έως έξι θέσεων και η αγορά οικοπέδων, γηπέδων και αγροτεμαχίων.

Τα κίνητρα και το χρονοδιάγραμμα

Το σχέδιο νόμου προβλέπει φορολογική απαλλαγή, επιτάχυνση της αδειοδοτικής διαδικασίας, δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω δανείων με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και διευκολύνσεις για τη χορήγηση αδειών διαμονής που συνδέονται με την πραγματοποίηση και λειτουργία της επένδυσης.

Κάθε φορέας συμμετέχει στο κόστος του επενδυτικού σχεδίου με ίδια, μη εγχώρια κεφάλαια ή εξωτερική χρηματοδότηση. Τα ίδια κεφάλαια πρέπει να ανέρχονται τουλάχιστον στο 40% του συνολικού κόστους. Τουλάχιστον το 25% των επιλέξιμων δαπανών πρέπει να καλύπτεται μέσω ιδίων πόρων ή εξωτερικής χρηματοδότησης που δεν περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

Οι απαιτούμενες άδειες ή εγκρίσεις για την εκτέλεση έργων, την εγκατάσταση ή τη λειτουργία της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων των χωροταξικών αδειών, προβλέπεται να εκδίδονται εντός δύο μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου. Εφόσον παρέλθει η προβλεπόμενη προθεσμία, το σχέδιο νόμου προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα μεταφοράς της σχετικής αρμοδιότητας στον υπουργό Ανάπτυξης.

Ο υπουργός μπορεί να εκδώσει ή να απορρίψει αιτιολογημένα την άδεια εντός ενός επιπλέον μήνα, εφόσον δεν θίγονται αρμοδιότητες άλλων υπουργείων. Σε περίπτωση που ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία από τον επενδυτή, ο χρόνος που απαιτείται για την προσκόμισή τους δεν υπολογίζεται στη δίμηνη προθεσμία.

Σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση του επενδυτικού σχεδίου αρχίζει από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής. Η Επιτροπή Αξιολόγησης πρέπει να υποβάλει την έκθεσή της εντός 90 ημερών. Η αξιολόγηση και η υπαγωγή στο καθεστώς δεν υποκαθιστούν τον έλεγχο Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του ν. 5202/2025. Για επενδυτικά σχέδια που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του συγκεκριμένου νόμου, η έκδοση της απόφασης υπαγωγής τελεί υπό την επιφύλαξη της ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας.

Η απόφαση προκήρυξης μπορεί να εξειδικεύει τα κριτήρια και τη μεθοδολογία αξιολόγησης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τους δείκτες βαθμολόγησης και τη στάθμισή τους, καθώς και την ελάχιστη βαθμολογία που απαιτείται για την υπαγωγή ενός επενδυτικού σχεδίου. Προβλέπεται επίσης οδηγός αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων με τις μεθόδους ελέγχου, τα πρότυπα κόστη και τις σχετικές οδηγίες.

Για τον έλεγχο των επενδυτικών σχεδίων προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα χρήσης ορκωτού ελεγκτή-λογιστή ή ελεγκτικής εταιρείας που επιλέγει ο φορέας της επένδυσης. Μέσω της σχετικής έκθεσης μπορεί να πιστοποιείται η υλοποίηση του 50% ή του 65% του επενδυτικού έργου, καθώς και η ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας.