Η ώρα της Φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της ΕΕ

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει συνδέσει την πολιτική κληρονομιά της με έναν μεγάλο στόχο: να κάνει την Ευρώπη περισσότερο ανεξάρτητη σε έναν όλο και πιο επικίνδυνο κόσμο. Στην έκτη ομιλία της για την «Κατάσταση της Eνωσης», στις 16 Σεπτεμβρίου, θα πρέπει να εξηγήσει τι έχει πετύχει μέχρι σήμερα και, κυρίως, προς τα πού θέλει να οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση. Σύμφωνα με το Politico, η ομιλία θα κινηθεί γύρω από επτά βασικούς άξονες.

1. Τεχνητή Νοημοσύνη

Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Τερβούρεν, στις αρχές του μήνα, όπου συζητήθηκε και η προετοιμασία της ομιλίας. Παρών ήταν και ο Τζιμ Χέγκεμαν Σνάμπε, πρόεδρος της Siemens και ειδικός σύμβουλος της Επιτροπής για τις βιομηχανικές εφαρμογές της ΤΝ.

Το ενδιαφέρον της Επιτροπής δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και τις συνέπειές της στην αγορά εργασίας. Οι υπηρεσίες της Κομισιόν έχουν κληθεί να συγκεντρώσουν νέα στοιχεία για τις θέσεις εργασίας που ενδέχεται να χαθούν αλλά και εκείνες που θα δημιουργηθούν καθώς η χρήση της ΤΝ επεκτείνεται. Το θέμα αυτό αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό κομμάτι της ομιλίας, σύμφωνα με το Politico.

2. Ανταγωνιστικότητα και λιγότερη γραφειοκρατία

Δύο χρόνια μετά την έκθεση του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, η Φον ντερ Λάιεν αναμένεται να κάνει έναν απολογισμό των προσπαθειών της Επιτροπής να αντιμετωπίσει την οικονομική στασιμότητα.

Στο επίκεντρο θα βρεθεί η απλοποίηση των ευρωπαϊκών κανόνων. Η πρόεδρος της Επιτροπής αναμένεται να μιλήσει για μια βαθιά «εκκαθάριση» της νομοθεσίας και για την αρχή της «απλότητας εκ σχεδιασμού». Ωστόσο, όπως πληροφορείται το Politico, η ανταγωνιστικότητα δεν θα είναι τελικά το κυρίαρχο θέμα της ομιλίας.

3. Κλιματική προσαρμογή

Το κλίμα αναμένεται να έχει πολύ μεγαλύτερη θέση. Επειτα από ένα καλοκαίρι ακραίων συνθηκών, με ποτάμια να στερεύουν και δάση να καίγονται, η Ευρώπη δεν συζητά πλέον μόνο πώς θα περιορίσει την κλιματική αλλαγή αλλά και πώς θα προσαρμοστεί στις συνέπειές της.

Η Επιτροπή ετοιμάζει ήδη σχέδιο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων, αναφέρει το Politico, προβλέπεται ένα κοινό κλιματικό σενάριο για τις μελλοντικές συνθήκες που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τα κράτη-μέλη, καθώς και τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου. Η Φον ντερ Λάιεν πιθανότατα θα παρουσιάσει μέρος αυτών των σχεδίων.

Παράλληλα, η Επιτροπή προσπαθεί να υπερασπιστεί τον στόχο της για μείωση των εκπομπών έως το 2040, ενώ δέχεται πιέσεις από τη βιομηχανία και τις εθνικές κυβερνήσεις για περιορισμό του οικονομικού κόστους της πράσινης μετάβασης. Ο επίτροπος Κλίματος Βόπκε Χούκστρα δήλωσε στο Politico ότι η κλιματική ανθεκτικότητα θα πρέπει να ενσωματωθεί σε κάθε επίπεδο λήψης αποφάσεων, από τις επενδύσεις σε υποδομές έως τη νομοθεσία. Πιθανές είναι επίσης αναφορές στην ανθεκτικότητα απέναντι στην έλλειψη νερού και στην κυκλική οικονομία.

4. Εμπόριο και Κίνα

Ένα από τα ερωτήματα είναι πόσο χώρο θα καταλάβει η Κίνα στην ομιλία. Το 2023 η φον ντερ Λάιεν είχε ανακοινώσει έρευνα της Επιτροπής για τις κινεζικές επιδοτήσεις στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, προκαλώντας αντίμετρα από το Πεκίνο σε ευρωπαϊκές εξαγωγές, μεταξύ άλλων χοιρινό κρέας και μπράντι.

Αυτή τη φορά, όμως, δεν αναμένεται νέα έρευνα. Η Κίνα πιθανότατα δεν θα βρίσκεται στο επίκεντρο, σημειώνει το Politico. Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται περισσότερο να υπογραμμίσει την ανάγκη επιτάχυνσης της διαφοροποίησης των ευρωπαϊκών εμπορικών σχέσεων, ενδεχομένως αναφερόμενη και στο εργαλείο διαφοροποίησης που εξετάζει η Επιτροπή.

5. Μετανάστευση

Η μεταναστευτική πολιτική αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την κρίση στη Θέουτα, όταν δεκάδες χιλιάδες μετανάστες πέρασαν στο ισπανικό έδαφος, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιδράσεις σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η Φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ζητήσει ενίσχυση της Frontex. Το σχέδιο προβλέπει αύξηση του ευρωπαϊκού προσωπικού συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής από περίπου 7.800 σήμερα σε 30.000, δηλαδή υπερτριπλασιασμό. Εξετάζεται επίσης η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Frontex, ώστε να μπορεί να συμμετέχει σε λεγόμενους «κόμβους επιστροφής» σε τρίτες χώρες, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που μίλησαν στο Politico.

Ακόμη πιο σημαντική θα ήταν μια αλλαγή στη στάση της Επιτροπής απέναντι στη χρηματοδότηση συνοριακών υποδομών: εξετάζεται το ενδεχόμενο να χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατασκευή υποδομών στα σύνορα, δηλαδή και φρακτών. Θα μπορούσε επίσης να υπάρξει χρηματοδότηση για κόμβους επιστροφής εκτός ΕΕ.

Η πιο αμφιλεγόμενη πρόταση είναι ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για περιόδους μαζικής μεταναστευτικής πίεσης, το οποίο θα επέτρεπε προσωρινή αναστολή ορισμένων κανόνων ασύλου και ταχύτερες επιστροφές. Παρόμοια ιδέα είχε διατυπώσει πρόσφατα ο έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο του στο Politico.

6. Αμυνα και Αρκτική

Η ασφάλεια και η άμυνα αναμένεται να αποτελέσουν επίσης βασικό τμήμα της ομιλίας. Η πολυαναμενόμενη Στρατηγική Ασφάλειας της ΕΕ αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου και η αναβολή της ενισχύει την εκτίμηση ότι η Φον ντερ Λάιεν θα παρουσιάσει από τώρα ορισμένες από τις προτεραιότητές της.

Παράλληλα, η Επιτροπή ετοιμάζει νέα πολιτική για την Αρκτική, η οποία θα ονομάζεται πλέον «Στρατηγική για τη Βόρεια Γειτονία και την Αρκτική», διευρύνοντας το γεωγραφικό της πεδίο. Η πρόσφατη επίσκεψη της φον ντερ Λάιεν στη Γροιλανδία και η παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στην ομιλία ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανακοίνωση κοινής ευρωπαϊκοκαναδικής πρωτοβουλίας για την ασφάλεια στην Αρκτική, γράφει το Politico.

7. Περιορισμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Η Φον ντερ Λάιεν έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι θα παρουσιάσει σχέδια για τον περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με το Politico, είναι ποια θα είναι η ελάχιστη ηλικία και αν θα επιτραπεί στα κράτη-μέλη να καθορίζουν διαφορετικά όρια.

Οι κυβερνήσεις δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία. Οπως αποκάλυψε το Politico, η Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει νέο «EU KIDS Act», με ένα σύστημα διαβαθμισμένης πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γονική εποπτεία για παιδιά κάτω των 15 ετών. Οι περιορισμοί ενδέχεται να επεκταθούν και σε άλλες υπηρεσίες, όπως οι πλατφόρμες παιχνιδιών και τα chatbot Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η φράση της Φον ντερ Λάιεν έχει συνοψίσει η ίδια την πολιτική κατεύθυνση που θα επιχειρήσει να δώσει στην ομιλία της: «Δεν χρειάζεται να αποδεχθούμε παιδικές ηλικίες διαμορφωμένες από αλγορίθμους».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google