Πειρατές εκμεταλλεύονται το χάος και αλωνίζουν στα νερά της Σομαλίας

Η μάστιγα των σομαλών πειρατών που στοχεύουν φορτηγά πλοία και ιστιοφόρα στα ανοιχτά του Κέρατος της Αφρικής έχει επιστρέψει σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Ο λόγος, όπως αναφέρει ανάλυση του Guardian, είναι μια σύγκλιση παραγόντων, όπως οι διαταραχές στη ναυτιλιακή βιομηχανία που προκαλούνται από τον πόλεμο στον Περσικό και η αναζωπύρωση της πολιτικής αστάθειας στη Σομαλία.

Από τα τέλη Απριλίου έχουν σημειωθεί οκτώ καταλήψεις πλοίων από σομαλούς πειρατές, δύο εκ των οποίων στο δεύτερο μισό του Αυγούστου – η μία είχε ως στόχο ένα πετρελαιοφόρο με δεσμούς με το Ιράν και η άλλη το Λουτούφ, ένα πλοίο με σημαία Καμερούν που μετέφερε στρατιωτικό εξοπλισμό για την Τουρκία.

Κατά την επταετία 2005-2011 σημειώθηκαν πάνω από 1.000 επιθέσεις σε πλοία ανοιχτά της Σομαλίας, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της ηπειρωτικής Αφρικής. Χιλιάδες μέλη πληρώματος κρατήθηκαν όμηροι, αποφέροντας 345 εκατομμύρια ευρώ σε λύτρα στους χρηματοδότες του πειρατικού δικτύου, τους πειρατές και τις κοινότητες που τους παρείχαν αγαθά και υπηρεσίες. Οι επιθέσεις εξασθένησαν μόνο μετά την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στην περιοχή.

Η πειρατεία του Λουτούφ ήταν το πιο προβεβλημένο από τα πρόσφατα περιστατικά, όπως επισημαίνει ο Guardian. Η Τουρκία, η οποία επεκτείνει την επιρροή της στη Σομαλία μετά από συμφωνία που υπογράφηκε το 2024 για την ενίσχυση του Ναυτικού της, συμμετείχε σε κοινή επιχείρηση με τις δυνάμεις της αφρικανικής χώρας για την απελευθέρωση του πλοίου δύο εβδομάδες μετά την κατάληψή του – καθώς και στην καταστροφή άλλων τεσσάρων πειρατικών σκαφών.

Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους που επικαλείται ο Guardian, και στην περίπτωση του Λουτούφ καταβλήθηκαν λύτρα ύψους 2,15 εκατ. ευρώ, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο ενθάρρυνσης αντίστοιχων περιστατικών στο μέλλον. Το think tank Κέντρο Ναυτικής Ασφαλείας προειδοποίησε τον Ιούλιο ότι οι ναυτικές κινήσεις του Ιράν στον Περσικό και των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, λόγω του πολέμου, αναζωπυρώνουν την περιφερειακή πειρατεία.

Το ινστιτούτο αναφέρει ότι «οι διεθνείς ναυτικές δυνάμεις που κάποτε καταπολεμούσαν την πειρατεία στα ανοιχτά του Κέρατος της Αφρικής εκτρέπουν πλέον τους πόρους τους για να αντιμετωπίσουν απειλές στα Στενά του Ορμούζ, με τις πολεμικές συγκρούσεις στην περιοχή να ωθούν την εμπορική ναυσιπλοΐα προς τις ακτές της Σομαλίας, δημιουργώντας ευκαιρίες για ευκαιριακούς πειρατές να στοχεύσουν εμπορικά πλοία».

Ο Guardian αναφέρει ότι περίπου το 70% της θαλάσσιας κυκλοφορίας που περνούσε από την Ερυθρά Θάλασσα πριν από τη στόχευση πλοίων από τους Χούθι εκεί, τώρα ανακατευθύνεται γύρω από το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική, ενώ η εστίαση των πολεμικών πλοίων στην Ερυθρά προκαλεί αύξηση των επιθέσεων από σομαλούς πειρατές – ειδικά σε φορτία καυσίμων, που έχουν γίνει πολύτιμα με την αύξηση της τιμής του πετρελαίου.

Μια από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες στον κόσμο, η Σομαλία έχει υποστεί συγκρούσεις και μάχες μεταξύ διαφορετικών φυλών και παραμένει χωρίς ισχυρή κεντρική κυβέρνηση μετά την πτώση του αυταρχικού Μοχάμεντ Σιάντ Μπάρε το 1991. Η ανεπάρκεια περιπολικών σκαφών και η αδυναμία τακτικής καταβολής μισθών σε όσους συμμετέχουν σε παράκτιες περιπολίες είναι ορισμένοι από τους λόγους που η χώρα αδυνατεί να ασφαλίσει την ακτογραμμή της.

Ιστορικά, η πειρατεία ακμάζει σε περιόδους αυξανόμενης αστάθειας και πολιτικού, φατριακού και περιφερειακού ανταγωνισμού – ενώ έχει επιδεινωθεί από την εγχώρια και διεθνή εστίαση στο λαθρεμπόριο όπλων στην Υεμένη από δίκτυα που ενεργούν για λογαριασμό του Ιράν, όπως σημειώνει ο Guardian.

Αναλυτές αναφέρουν ότι ορισμένα από αυτά τα δίκτυα συνδέονται ολοένα πιο συχνά με την ισλαμιστική οργάνωση Αλ-Σαμπάμπ της Σομαλίας, η οποία επεκτείνει ξανά τον εδαφικό της έλεγχο στην κεντρική και νότια Σομαλία, ενώ επιδιώκει να οικοδομήσει δεσμούς και με τους Χούθι της Υεμένης.

Μιλώντας στον Guardian, τοπικοί αξιωματούχοι περιγράφουν πώς στην πρόσφατη έξαρση περιστατικών, πειρατικές ομάδες χρησιμοποίησαν σκάφη που είχαν ήδη κατασχέσει για να επιτεθούν και να αιχμαλωτίσουν άλλα. Περιγράφουν ότι το Λουτούφ, που έπλεε τρία ναυτικά μίλια από τις σομαλικές ακτές, κοντά στην ψαροχώρι Μαράγια, προσεγγίστηκε από αποκτημένο πειρατικό πλοίο, με οκτώ ένοπλους να επιβιβάζονται σε αυτό και να αιχμαλωτίζουν τους φρουρούς του.

Οι πρόσφατες επιθέσεις εντυπωσιάζουν και λόγω της αυξημένης τεχνολογικής ισχύος των πειρατικών ομάδων, όπως είναι η χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου Starlink της SpaceX για τη διευκόλυνση της παρακολούθησης πιθανών στόχων και οι επικοινωνίες υψηλής ταχύτητας μεταξύ τους, αναφέρουν σομαλοί αξιωματούχοι στον Guardian.

Τις εβδομάδες που ακολούθησαν την καταβολή των λύτρων για τον Λουτούφ οι κάτοικοι του Γκαλκάγιο, ενός εμπορικού κέντρου στη βορειοκεντρική περιοχή Μουντούγκ της Σομαλίας, είδαν τα χρήματα αυτά να διοχετεύονται στην τοπική οικονομία, με την κατανάλωση του διεγερτικού φυτικού φαρμάκου κατ –μια ουσία σαν την αμφεταμίνη– να αυξάνεται κατακόρυφα και ακριβά αυτοκίνητα SUV να πλημμυρίζουν τους δρόμους της πόλης.

Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης άνθησης της πειρατείας στην περιοχή, οι αυξημένες ροές χρημάτων μέσω των οικονομιών των παράκτιων κοινοτήτων και περιοχών όπως το Γκαλκάγιο είχαν βαθιές κοινωνικές επιπτώσεις, κυρίως μέσω της αύξησης της χρήσης αλκοόλ και ναρκωτικών, καθώς και της πορνείας, όπως επισημαίνει ο Guardian.

Προμηνύοντας, ίσως, τα αυστηρότερα μέτρα που ενδέχεται να απαιτηθούν για την αντιμετώπιση της πειρατείας, το Λουτούφ απελευθερώθηκε μόνο μετά από μια σειρά επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των πειρατικών συμμοριών, τόσο στη θάλασσα όσο και στην ξηρά. Μεταξύ των νεκρών ήταν και εννέα ένοπλοι άνδρες που σκοτώθηκαν από πύραυλο τουρκικού drone προτού επιβιβαστούν στο πλοίο.

Αναλυτές επισημαίνουν στον Guardian ότι η λύση στο δεύτερο αυτό κύμα πειρατείας στις ακτές της Σομαλίας δύσκολα θα δοθεί μέσω ναυτικής αποστολής στην κλίμακα της διετίας 2011-2012, όταν το διεθνές Πολεμικό Ναυτικό δαπάνησε πάνω από 860 εκατ. ευρώ ετησίως σε πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον πειρατών. Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισής τους σήμερα είναι ο τερματισμός του πολέμου στον Περσικό και μια πολεμική επιχείρηση στη Σομαλία από στεριάς.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google