Το οργανωμένο έγκλημα κατακλύζει την Ευρώπη με λαθραία τσιγάρα

Το λαθρεμπόριο καπνού στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι σε έξαρση, καθώς σχεδόν ένα στα δέκα τσιγάρα που καταναλώνονται στην ΕΕ παράγεται παράνομα ή εισάγεται λαθραία. Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, την οποία επικαλείται ο Guardian, η δραστηριότητα αυτή κοστίζει στα κράτη-μέλη περίπου 13 δισ. ευρώ σε χαμένα φορολογικά έσοδα κάθε χρόνο.

Η αγορά, όμως, αλλάζει μορφή. Οπως αναφέρει ο Guardian, το λαθρεμπόριο εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να επισκιάζεται από την παράνομη παραγωγή μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι εγκληματικές οργανώσεις μεταφέρουν τις εγκαταστάσεις τους από χώρες εκτός ΕΕ στο ευρωπαϊκό έδαφος, ώστε να περιορίζουν τις διαδρομές μεταφοράς και να βρίσκονται πιο κοντά στους τελικούς καταναλωτές.

«Παράνομες εγκαταστάσεις παραγωγής έχουν πλέον εντοπιστεί σχεδόν σε κάθε κράτος-μέλος», δήλωσε ο Πέτρι Σαρβαμάα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η κλίμακα της δραστηριότητας αποκαλύπτεται από τις επιχειρήσεις των ευρωπαϊκών αρχών.

Στο Βέλγιο, οι αρχές διέλυσαν πέρυσι ένα μεγάλο παράνομο εργοστάσιο τσιγάρων που λειτουργούσε όλο το εικοσιτετράωρο. Πενήντα εργαζόμενοι χειρίζονταν τέσσερις γραμμές παραγωγής, καθεμία από τις οποίες μπορούσε να παράγει έως και ένα εκατομμύριο τσιγάρα την ώρα.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η εγκατάσταση που εντοπίστηκε στην Ισπανία, η μεγαλύτερη παράνομη μονάδα που έχει αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα. Οπως σημειώνει ο Guardian, η αστυνομία κατάσχεσε τρία εκατομμύρια πακέτα τσιγάρων, αξίας περίπου 15 εκατ. ευρώ, καθώς και πέντε τόνους ακατέργαστου καπνού αξίας 5 εκατ. ευρώ. Συνελήφθησαν είκοσι άτομα, ενώ τα προϊόντα του εργοστασίου διοχετεύονταν σε έξι χώρες της ΕΕ.

Ανάλογη υπόθεση αποκαλύφθηκε μόλις τον περασμένο μήνα στη Γαλλία. Οι αρχές εξάρθρωσαν διασυνοριακό δίκτυο που τροφοδοτούσε τη Λιλ από τον περασμένο Δεκέμβριο και είχε ήδη πραγματοποιήσει 120 παραδόσεις, με 7.500 πακέτα σε κάθε μία. «Η κλίμακα είναι πραγματικά αξιοσημείωτη», σχολίασε ο Σαρβαμάα.

Τα παράνομα εργοστάσια συνήθως λειτουργούν για μόλις δύο έως τέσσερις μήνες, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό τους. Παράλληλα, οι εγκληματικές οργανώσεις χρησιμοποιούν εξελιγμένο εξοπλισμό και έμπειρους τεχνικούς για την εγκατάσταση και τη συντήρηση των μηχανημάτων. Συχνά διαμοιράζουν την παραγωγή σε περισσότερες εγκαταστάσεις, ιδίως σε παραμεθόριες περιοχές, ενώ προσαρμόζουν τα προϊόντα τους στις ανάγκες κάθε αγοράς, παράγοντας συγκεκριμένες μάρκες ή ακόμη και νέα προϊόντα καπνού.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Η φθηνότερη και ευκολότερη πρόσβαση στα προϊόντα καπνού υπονομεύει τις πολιτικές δημόσιας υγείας, ιδιαίτερα σε σχέση με τους νέους, ενώ τα κέρδη τροφοδοτούν το οργανωμένο έγκλημα και άλλες παράνομες δραστηριότητες, επισημαίνει ο Guardian.

Και όμως, την ώρα που η συνολική κατανάλωση καπνού στην ΕΕ μειώνεται, η παράνομη αγορά μεγαλώνει. Το 2023 τα παράνομα προϊόντα αντιστοιχούσαν περίπου στο 8,8% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, πάντως, προειδοποιεί ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για το πραγματικό μέγεθος, τη δομή και τις οικονομικές επιπτώσεις του φαινομένου παραμένουν «ελλιπή και αναξιόπιστα».

Η Ευρώπη έχει λάβει μέτρα, όμως η αντιμετώπιση παραμένει άνιση. Η νομοθεσία δεν είναι εναρμονισμένη, τα κράτη έχουν διαφορετικούς ορισμούς για τις παραβάσεις και διαφορετικές ποινές, ενώ η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους παρουσιάζει κενά. Ετσι, οι εγκληματικές οργανώσεις μπορούν να μετακινούνται προς τις χώρες με τους πιο χαλαρούς ελέγχους.

Το συμπέρασμα του Σαρβαμάα, όπως μεταφέρει ο Guardian, είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό: οι εγκληματίες δεν κερδίζουν επειδή η Ευρώπη δεν έχει νόμους, αλλά επειδή δεν διαθέτει ακόμη επαρκή συντονισμό, πληροφόρηση και αποτελεσματική επιβολή τους: «Το οργανωμένο έγκλημα έχει στρατηγική. Χρειαζόμαστε κι εμείς μία».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google