Το Ισραήλ κλείνει το Βρετανικό Προξενείο στην Ιερουσαλήμ ως αντίποινα για τις κυρώσεις στους οικισμούς της Δυτικής Όχθης

Σε διπλωματική αντιπαράθεση χωρίς ιστορικό προηγούμενο εισέρχονται το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ.

Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιβάλει αυστηρές οικονομικές και εμπορικές κυρώσεις στις δραστηριότητες που συνδέονται με τους παράνομους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη πυροδότησε την άμεση και σφοδρή αντίδραση της κυβέρνησης Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός Υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, ανακοίνωσε το οριστικό κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ, την απαγόρευση εισόδου σε 12 Βρετανούς αξιωματούχους και την απομάκρυνση Βρετανών εκπροσώπων από ανθρωπιστικές δομές.

Την ίδια ώρα, η σκληρή γλώσσα του Βρετανού ΥΠΕΞ Εντ Μίλιμπαντ περί «εθνοκάθαρσης» και «τρομοκρατίας εποίκων» βρίσκει συμμάχους άλλες 11 δυτικές χώρες, προκαλώντας ταυτόχρονα την έντονη αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα ισραηλινά αντίποινα: Σφραγίζεται το Βρετανικό Προξενείο στην Ιερουσαλήμ

Ο Ισραηλινός Υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, παρουσίασε τη δέσμη των αντιμέτρων που υιοθετεί το Ισραήλ, θέτοντας ως κεντρική αιχμή τη διπλωματική εκπροσώπηση της Βρετανίας και την ισραηλινή κυριαρχία στην Ιερουσαλήμ.

«Μια ενωμένη Ιερουσαλήμ είναι η πρωτεύουσα του κράτους του Ισραήλ και βρίσκεται υπό την πλήρη κυριαρχία του Ισραήλ. Οποιαδήποτε ξένη δραστηριότητα στην περιοχή πρέπει να πραγματοποιείται με τους συμβατικούς και συμφωνημένους τρόπους, χωρίς καμία παρέμβαση στην ισραηλινή κυριαρχία», δήλωσε κατηγορηματικά ο κ. Σάαρ.

Τα μέτρα που ανακοίνωσε η ισραηλινή κυβέρνηση περιλαμβάνουν:

• Κλείσιμο του Βρετανικού Προξενείου: Αναστέλλεται η λειτουργία της διπλωματικής αποστολής στην Ιερουσαλήμ, η οποία ιστορικά εξυπηρετούσε και τις σχέσεις με την Παλαιστινιακή Αρχή.
• Απαγόρευση εισόδου σε 12 αξιωματούχους: Απαγορεύεται η είσοδος στο Ισραήλ σε 12 αιρετούς Βρετανούς αξιωματούχους, με την κατηγορία της συμμετοχής σε «αντιισραηλινές και αντισημιτικές δραστηριότητες».
• Απομάκρυνση από ανθρωπιστικά κέντρα: Απομακρύνονται Βρετανοί εκπρόσωποι από το Διεθνές Κέντρο Βοήθειας στη Γάζα και στο Κιριάτ Γκατ.
• Διακοπή εκπαίδευσης Παλαιστινίων: Απαγορεύονται οι βρετανικές δραστηριότητες για την εκπαίδευση των σωμάτων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Ραμάτ Χασαρόν.

Ο Γκίντεον Σάαρ προειδοποίησε μάλιστα ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει και σε πρόσθετα μέτρα: «Το μήνυμα προς κάθε κυβέρνηση που επιδιώκει να μας βλάψει είναι σαφές. Όποιος ενεργεί κατά του Ισραήλ, το Ισραήλ θα ενεργεί εναντίον του και θα χάνει την επιρροή του στην περιοχή».

Η στροφή του Λονδίνου

Η αφορμή για την πρωτοφανή διπλωματική ρήξη υπήρξε η τοποθέτηση του Βρετανού Υπουργού Εξωτερικών, Εντ Μίλιμπαντ, στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Για πρώτη φορά στα χρονικά της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής, η κυβέρνηση του Λονδίνου δεν περιορίστηκε σε φραστικές συστάσεις, αλλά θεσμοθέτησε ένα εκτεταμένο πλέγμα οικονομικών απαγορεύσεων.

Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει τη πλήρη απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων που παράγονται στους εποικισμούς (αγροτικά προϊόντα, κρασί, μεταποιημένα αγαθά), αλλά και την απαγόρευση παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, επενδύσεων, κατασκευαστικών έργων, αγοραπωλησιών ακινήτων και διαφημιστικών εκστρατειών που συνδέονται με την επέκταση των οικισμών.

 «Τρομοκρατία εποίκων» και «εθνοκάθαρση»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η πρωτοφανώς σκληρή ορολογία που χρησιμοποίησε ο Εντ Μίλιμπαντ από το βήμα του κοινοβουλίου.

Ο Βρετανός ΥΠΕΞ περιέγραψε τη συστηματική βία των εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη ως «τρομοκρατία» τονίζοντας ότι οι αναγκαστικοί εκτοπισμοί παλαιστινιακών κοινοτήτων οδηγούν σε «εθνοκάθαρση».

Η τοποθέτηση αυτή ευθυγραμμίζεται με την πρόσφατη έκθεση της Amnesty International η οποία καταγράφει την οργανωμένη εκδίωξη Βεδουίνων και κτηνοτρόφων από τη γη τους με την ανοχή ή τη στήριξη κρατικών δομών.

Απαντώντας στις επικρίσεις, ο κ. Μίλιμπαντ έδωσε έναν έντονα προσωπικό τόνο στην παρέμβασή του:

«Είμαι ένας περήφανος Βρετανός Εβραίος. Η σχέση μου με το Ισραήλ δεν μου επιτρέπει να σιωπώ. Η κριτική μας στρέφεται αποκλειστικά κατά των πολιτικών της σημερινής ισραηλινής κυβέρνησης και όχι κατά του κράτους του Ισραήλ, του ισραηλινού λαού ή της εβραϊκής κοινότητας. Η υπεράσπιση του Ισραήλ ως κράτους και η καταδίκη των παράνομων εποικισμών δεν είναι αντικρουόμενες θέσεις», υπογράμμισε ο Βρετανός ΥΠΕΞ.

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις στη Γάζα, ο Μίλιμπαντ ξεκαθάρισε ότι ο νομικός χαρακτηρισμός της «γενοκτονίας» ανήκει αποκλειστικά στα αρμόδια διεθνή δικαστήρια, καταδίκασε όμως απερίφραστα την ανθρωπιστική καταστροφή και τους θανάτους αμάχων.

The UK will stand up for what is right. pic.twitter.com/0jbDiQ7vVC

— Ed Miliband (@Ed_Miliband) September 8, 2026

Ο καταλύτης του σχεδίου E1 και η Συμμαχία των 12

Ο παράγοντας που επιτάχυνε τις αποφάσεις της Βρετανίας, φαίνεται να ήταν η προώθηση του αμφιλεγόμενου οικιστικού σχεδίου E1 ανατολικά της Ιερουσαλήμ.

Το σχέδιο προβλέπει την ανέγερση άνω των 1.200 κατοικιών ανάμεσα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και τον οικισμό Μααλέ Αντουμίμ.

Η υλοποίηση του E1 κόβει ουσιαστικά στα δύο τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης (από Βορρά προς Νότο) και αποκόπτει την Ανατολική Ιερουσαλήμ, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη τη δημιουργία βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο της λύσης των δύο κρατών.

Παράλληλα, το Λονδίνο δεν ενέργησε μεμονωμένα. Συνολικά 12 χώρες, ανάμεσά τους η Γαλλία, ο Καναδάς, η Ισπανία, η Δανία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία, προχώρησαν σε κοινό ανακοινωθέν, δεσμευόμενες για την επιβολή εθνικών ή ευρωπαϊκών εμπορικών περιορισμών κατά των οικισμών.

Αν και ο όγκος των συναλλαγών των οικισμών είναι μικρός (το συνολικό εμπόριο Βρετανίας-Ισραήλ ανήλθε στα 6 δισ. λίρες το 2025), η συντονισμένη δράση 12 δυτικών οικονομιών δημιουργεί ένα ισχυρό πολιτικό και νομικό δεδικασμένο.

La France va mettre fin au commerce avec les colonies israéliennes situées dans les Territoires palestiniens occupés, avec onze autres pays qui ont pris des engagements du même ordre.

Pourquoi ?

Parce que la Cisjordanie est au bord de l’explosion : expansion effrénée de la… pic.twitter.com/mJStC3HgOk

— Jean-Noël Barrot (@jnbarrot) September 8, 2026

Αντιδράσεις από τις ΗΠΑ και πολιτικός θόρυβος στο Ισραήλ

Η πρωτοβουλία της Βρετανίας προκάλεσε άμεση εμπλοκή και στην Ουάσινγκτον. Ο Αμερικανός Πρέσβης στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, χαρακτήρισε τα βρετανικά μέτρα «παράλογα» και «προκατειλημμένα», προειδοποιώντας ότι βρετανικές επιχειρήσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κυρώσεις σε αμερικανικές Πολιτείες που διαθέτουν αυστηρή νομοθεσία κατά του μποϊκοτάζ (anti-BDS laws) του Ισραήλ.

Στο εσωτερικό της ισραηλινής πολιτικής σκηνής, οι αντιδράσεις υπήρξαν καταιγιστικές.

Ο Υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, ζήτησε την άμεση απέλαση του Βρετανού Πρέσβη από το Τελ Αβίβ.

Ο Υπουργός Εθνικής Ασφαλείας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, πρότεινε ως αντίποινα την αναγνώριση της κυριαρχίας της Αργεντινής στα νησιά Φόκλαντ, ενώ ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, υποστήριξε ότι οι κυρώσεις λίγες εβδομάδες πριν από τις ισραηλινές εκλογές συνιστούν «σοβαρή παρέμβαση» στις εσωτερικές δημοκρατικές διαδικασίες της χώρας.

Η βρετανοϊσραηλινή κρίση περνά πλέον σε μια νέα, πρωτοφανή φάση, όπου η παραδοσιακή διπλωματική ευγένεια παραδίδει τη θέση της σε μια ανοικτή, θεσμική και οικονομική αντιπαράθεση.