Ο χρυσός επιστρέφει στα θησαυροφυλάκια της Ευρώπης

Η απόφαση της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας να μεταφέρει δεκάδες τόνους χρυσού από τις ΗΠΑ και τον Καναδά στο Λονδίνο δεν αποτελεί, όπως όλα δείχνουν, προάγγελο κάποιας επικείμενης οικονομικής καταστροφής.

Είναι όμως ένα ακόμη σημάδι των καιρών: σε έναν κόσμο με εμπορικούς πολέμους, γεωπολιτικές εντάσεις και αυξημένη αβεβαιότητα, οι κεντρικές τράπεζες θέλουν τα πολύτιμα αποθέματά τους πιο κοντά και πιο εύκολα διαθέσιμα, όπως υπογραμμίζει το BBC.

Η ολλανδική κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι περίπου 86 τόνοι, από τους συνολικά 313 τόνους χρυσού που διατηρούσε σε ΗΠΑ και Καναδά, μεταφέρθηκαν στο Λονδίνο. Η κίνηση έγινε, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, λόγω της «αυξανόμενης γεωπολιτικής αναταραχής», ώστε το απόθεμα να είναι άμεσα διαθέσιμο σε περίπτωση κρίσης.

Το βρετανικό δίκτυο τονίζει ότι αυτή η κίνηση δημιουργεί μία σειρά ερωτημάτων: Τι περιμένουν οι Ολλανδοί; Προετοιμάζονται για ένα μεγάλο οικονομικό σοκ; Η απάντηση φαίνεται να είναι «όχι». Η μεταφορά χρυσού εντάσσεται περισσότερο σε μια ευρύτερη στρατηγική διαχείρισης των αποθεματικών, καθώς οι κεντρικές τράπεζες επανεξετάζουν πού και πώς διατηρούν τον χρυσό τους.

Η Ολλανδία δεν είναι η μόνη. Η Γαλλία έχει, επίσης, μεταφέρει χρυσό από τις ΗΠΑ στο εσωτερικό της, ενώ η γερμανική Bundesbank είχε μεταφέρει περισσότερους από 216 τόνους από αποθετήρια του εξωτερικού —111 τόνους από τη Νέα Υόρκη και 105 από το Παρίσι— σε μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2016.

Δεν είναι, μάλιστα, η πρώτη φορά που η γεωπολιτική επηρεάζει τη γεωγραφία του χρυσού. Αναλυτές της Goldman Sachs έχουν επισημάνει ότι κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες είχαν μεταφέρει μέρος των αποθεμάτων τους στη Νέα Υόρκη.

Ο Τζόζεφ Καβατόνι, ανώτερο στέλεχος του World Gold Council, δήλωσε στο BBC ότι οι πόλεμοι και οι εμπορικές εντάσεις «παίζουν ρόλο» στις αποφάσεις αυτές, αλλά δεν αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα. Στην εξίσωση μπαίνουν επίσης ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και, κυρίως, η δυνατότητα γρήγορης αγοράς ή πώλησης του χρυσού.

«Δεν έχω την αίσθηση ότι έρχεται κάποια καταστροφή», επεσήμανε στο βρετανικό δίκτυο. Αυτό που αλλάζει, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ο τρόπος με τον οποίο οι κεντρικές τράπεζες αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται τα αποθεματικά τους.

Ο χρυσός που έφυγε από τις ΗΠΑ και τον Καναδά μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου βρίσκεται πλέον στα θησαυροφυλάκια της Τράπεζας της Αγγλίας. Για την ολλανδική κεντρική τράπεζα, το Λονδίνο αποτελεί λογική επιλογή: είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα εμπορίας χρυσού στον κόσμο και προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης στο πολύτιμο μέταλλο σε περίπτωση ανάγκης.

Κάτω από το ιστορικό κτίριο της Τράπεζας της Αγγλίας στο κέντρο του Λονδίνου φυλάσσονται περίπου 400.000 ράβδοι χρυσού, συνολικής αξίας άνω των 200 δισ. λιρών. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού (World Gold Council – WGC), παραμένει η δημοφιλέστερη τοποθεσία αποθήκευσης χρυσού, παρότι οι κεντρικές τράπεζες ανά την Ευρώπη έχουν αρχίσει να διαφοροποιούν περισσότερο τις τοποθεσίες όπου κρατούν τα αποθέματά τους.

Αεροπλάνα γεμάτα χρυσό

Η μεταφορά δεν σημαίνει πάντως ότι κάθε ράβδος πρέπει να ταξιδέψει αεροπορικώς από τη μία άκρη του Ατλαντικού στην άλλη. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο χρυσός πωλείται στη μία αγορά και αγοράζεται αντίστοιχη ποσότητα στην άλλη, μέσω λογιστικών μεταβιβάσεων. Στην περίπτωση της Ολλανδίας, περίπου 59 τόνοι που βρίσκονταν στη Νέα Υόρκη πωλήθηκαν και αντικαταστάθηκαν με χρυσό στο Λονδίνο.

Περισσότεροι από 27 τόνοι, ωστόσο, μεταφέρθηκαν πράγματι από τις ΗΠΑ και τον Καναδά στην ολλανδική πόλη Ζάιστ, ενώ αντίστοιχη ποσότητα ταξίδεψε στη συνέχεια από εκεί προς το Λονδίνο. Οι εταιρείες που αναλαμβάνουν τέτοιες μεταφορές προφανώς δεν αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για τις επιχειρήσεις για λόγους ασφαλείας, όμως πρόκειται για διαδικασίες που απαιτούν εκτεταμένο σχεδιασμό και αυστηρά μέτρα προστασίας.

Εκπρόσωπος μίας εκ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις διεθνείς μεταφορές χρυσού, της Brink’s Global Services, δήλωσε στο BBC ότι έχει καταγράψει αυξημένη ζήτηση από κεντρικές τράπεζες. Ο αντιπρόεδρός της, Ναντέρ Αντάρ, απέδωσε την τάση στην αυξημένη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, αλλά και στον ολοένα σημαντικότερο ρόλο του χρυσού ως στρατηγικού αποθεματικού στοιχείου.

Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το πού φυλάσσεται ο χρυσός έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη σημασία: οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν περισσότερο από ποτέ. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια αγόραζαν κατά μέσο όρο περίπου 1.000 τόνους χρυσού ετησίως, σύμφωνα με το WGC. Πρόκειται για διπλάσια ποσότητα σε σχέση με τον μέσο όρο των περίπου 500 τόνων που αγοράστηκαν την προηγούμενη δεκαετία.

Η τάση έχει τις ρίζες της στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, αναμένεται να συνεχιστεί. Ο χρυσός άλλωστε έχει επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο, με την τιμή του να καταγράφει αλλεπάλληλα ρεκόρ και να ξεπερνά τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά τον Ιανουάριο.

Το πολύτιμο μέταλλο εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ένα από τα κλασικά «ασφαλή καταφύγια» σε περιόδους οικονομικής και γεωπολιτικής αναταραχής. Η σπανιότητά του, η διαχρονική αξία του και η σχέση του με τον πληθωρισμό ενισχύουν την ελκυστικότητά του όταν οι αγορές γίνονται πιο αβέβαιες.

Παρότι η τιμή του έχει υποχωρήσει από το φετινό υψηλό, παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι αναλυτές της Goldman Sachs προβλέπουν ότι θα φτάσει τα 4.900 δολάρια ανά ουγγιά στο τέλος του 2026.

Ετσι, η μετακίνηση του ολλανδικού χρυσού δεν μοιάζει τόσο με προειδοποίηση για μια επερχόμενη κρίση όσο με προσαρμογή σε έναν κόσμο όπου οι κρίσεις —οικονομικές, εμπορικές ή γεωπολιτικές— έχουν γίνει πολύ πιο δύσκολο να προβλεφθούν. Και όταν η αβεβαιότητα αυξάνεται, οι κεντρικές τράπεζες φαίνεται πως προτιμούν τον χρυσό τους… λίγο πιο κοντά.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google