Γιατί ένα Phantom 50 ετών μπορεί ακόμη να πετά;

Η εικόνα ενός Phantom που πετά περισσότερο από μισό αιώνα μετά την κατασκευή του δημιουργεί εύλογα την απορία: πόσο μπορεί να αντέξει ένα τόσο παλιό μαχητικό; Η απάντηση είναι ότι στην αεροπορία η ηλικία μετριέται πολύ διαφορετικά απ’ ό,τι στα αυτοκίνητα.

Ένα αεροσκάφος δεν είναι ένα παλιό ΙΧ που απλώς συνεχίζει να κυκλοφορεί επειδή ο ιδιοκτήτης του αλλάζει λάδια και περνά ΚΤΕΟ. Η επιχειρησιακή του ζωή εξαρτάται από ώρες πτήσης, κύκλους καταπόνησης, κατάσταση της δομής, κινητήρες, προγραμματισμένες επιθεωρήσεις και μια ολόκληρη αλυσίδα συντήρησης. Εξαρτήματα αντικαθίστανται, συστήματα αναβαθμίζονται και κρίσιμα σημεία της ατράκτου ελέγχονται συστηματικά.

Τα ελληνικά Phantom είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα πρώτα F-4E έφτασαν στην Ανδραβίδα τον Απρίλιο του 1974, όμως τα αεροσκάφη που εξακολουθούν να υπηρετούν φυσικά και δεν βρίσκονται στην κατάσταση στην οποία παραδόθηκαν πριν από πέντε δεκαετίες.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 εφαρμόστηκε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης, το οποίο περιλάμβανε Structure Life Extension Program για τη δομική ενίσχυση και Avionics Upgrade Program για τα ηλεκτρονικά τους. Νέο ραντάρ, υπολογιστής αποστολής, GPS/INS, οθόνες και σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών έδωσαν στο Phantom μια δεύτερη επιχειρησιακή ζωή.

Και δεν πρόκειται για κάποια ελληνική ιδιαιτερότητα. Το εντυπωσιακότερο παράδειγμα έρχεται από τις ΗΠΑ. Το Boeing B-52 Stratofortress πέταξε για πρώτη φορά το 1952 και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στρατηγικό βομβαρδιστικό της αμερικανικής αεροπορίας.

Με συνεχείς αναβαθμίσεις και αυστηρή συντήρηση, ο σχεδιασμός του οδεύει προς μια επιχειρησιακή καριέρα που μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 χρόνια.

Ανάλογη λογική συναντάται και στην πολιτική αεροπορία. Υπάρχουν αεροσκάφη δεκαετιών που εξακολουθούν να πετούν με ασφάλεια επειδή η αεροπορική συντήρηση δεν βασίζεται στην ημερομηνία κατασκευής αλλά σε αυστηρά καθορισμένες διαδικασίες, επιθεωρήσεις και όρια ζωής των επιμέρους εξαρτημάτων.

Στην περίπτωση των ελληνικών F-4, πίσω από κάθε ώρα πτήσης υπάρχουν πολλές περισσότερες ώρες τεχνικής εργασίας. Οι Μοίρες Συντήρησης Βάσης και συνολικά το τεχνικό προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας έχουν κρατήσει ένα εξαιρετικά απαιτητικό αεροσκάφος επιχειρησιακό επί δεκαετίες. Τα Phantom συνεχίζουν να επιχειρούν από την 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα, με την 338 Μοίρα «Άρης».

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι ένα αεροσκάφος μπορεί να πετά για πάντα. Η κόπωση των υλικών είναι πραγματική, όπως πραγματικοί είναι και οι περιορισμοί που επιβάλλει κάθε κατασκευαστής και κάθε αεροπορική αρχή. Σημαίνει όμως ότι το «είναι 50 ετών» δεν αποτελεί από μόνο του τεχνική εξήγηση ενός δυστυχήματος.

Στην Τανάγρα συνετρίβη ένα διθέσιο F-4 κατά τη διάρκεια επίδειξης, λίγο μετά την έναρξή της. Τα αίτια είναι αντικείμενο διερεύνησης και μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή, οποιαδήποτε βεβαιότητα για το τι συνέβη είναι πρόωρη.

Τα αεροπορικά ατυχήματα, δυστυχώς, συμβαίνουν ακόμη και με σύγχρονα αεροσκάφη, έμπειρα πληρώματα και εξαιρετικά επίπεδα συντήρησης. Η αεροπορία δεν μηδενίζει το ρίσκο. Το περιορίζει με διαδικασίες που είναι ίσως αυστηρότερες από οποιονδήποτε άλλο χώρο των μεταφορών.

Και γι’ αυτό η συζήτηση για τα Phantom χρειάζεται ψυχραιμία. Είναι αεροσκάφη μιας άλλης εποχής, αλλά όχι αεροσκάφη που απλώς «γέρασαν» περιμένοντας σε ένα υπόστεγο. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά την πρώτη άφιξή τους στην Ελλάδα, εξακολουθούν να πετούν επειδή άνθρωποι, τεχνικοί και χειριστές, εργάζονται καθημερινά ώστε να μπορούν να το κάνουν με ασφάλεια.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ

Δοκιμή: Ineos Grenadier Quartermaster Trialmaster X LeTech

Η Hyundai ετοιμάζει πιο αποδοτικές και πιο φθηνές μπαταρίες

XPeng: Πάνω από 900 εκατ. δολάρια για τη ρομποτική