«Πράσινο φως» για τα Κέντρα Επιστροφής μεταναστών από την «Ομάδα Πυρήνα»

Σε μια κομβική συμφωνία για το μέλλον της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής κατέληξαν την Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου, στην Κοπεγχάγη οι υπουργοί της λεγόμενης «Ομάδας Πυρήνα» (Core Group). Κατά τη διάρκεια των εργασιών, στις οποίες συμμετείχαν η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα, αποφασίστηκε η μετάβαση από το στάδιο των πολιτικών εξαγγελιών στην πρακτική εφαρμογή του σχεδίου για τη δημιουργία Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) σε ασφαλείς τρίτες χώρες, με επίκεντρο την Αφρική.

Η ελληνική παρουσία στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία κρίνεται σημαντική, καθώς η Ελλάδα αποτελεί το μοναδικό κράτος του ευρωπαϊκού Νότου που έχει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της νέας, αυστηρότερης στρατηγικής. Τη χώρα μας εκπροσώπησε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, συνοδευόμενος από τη γενική γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής, Νάντια Παπακώστα, και τον διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριο Καλέα.

Όπως προέκυψε από τη σύνοδο, τα συμμετέχοντα κράτη «κλείδωσαν» το Πλαίσιο Αρχών που θα διέπει τις μελλοντικές συνεργασίες με τις τρίτες χώρες υποδοχής. Βασικός πυλώνας του σχεδιασμού είναι η εναρμόνιση με τον νέο Ευρωπαϊκό Κανονισμό Επιστροφών, η εφαρμογή του οποίου αναμένεται το φθινόπωρο του 2026. Στόχος είναι το εγχείρημα να στεφθεί από αποτελεσματικότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα την απόλυτη τήρηση της νομιμότητας και του διεθνούς δικαίου.

Πλεύρης: «Δεν θα γίνουμε σημείο εγκλωβισμού»

Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου παραχώρησε δηλώσεις στον Τύπο, υπογραμμίζοντας τις εντατικές διαβουλεύσεις που ήδη «τρέχουν» με υποψήφιες τρίτες χώρες, αλλά και την ανάγκη προστασίας των ελληνικών συνόρων.

Συγκεκριμένα, ο κ. Πλεύρης δήλωσε:

«Συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, η σημερινή συνάντηση των υπουργών της Ομάδας Πυρήνα στην Κοπεγχάγη αποτελεί ένα ορόσημο για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η Ευρώπη μπορεί να σχεδιάζει και να εφαρμόζει τολμηρές, καινοτόμες και αποτελεσματικές λύσεις. Για την ελληνική κυβέρνηση, η θέση μας είναι απολύτως σαφής και αδιαπραγμάτευτη: η δημιουργία των Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) θα στηριχθεί στην απόλυτη νομιμότητα. Το μοντέλο αυτό θα λειτουργήσει με πλήρη σεβασμό στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο.

Για να μετατρέψουμε αυτή την πολιτική βούληση σε απτή πραγματικότητα, συμφωνήσαμε σήμερα σε έναν συγκεκριμένο Οδικό Χάρτη Νομικών Απαιτήσεων και Εθνικών Χρονοδιαγραμμάτων. Παράλληλα, θέλω να τονίσω ότι οι τεχνικές συναντήσεις και οι διαβουλεύσεις με υποψήφιες τρίτες χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει. Είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι ότι πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση να καταλήξουμε σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία, που θα θέσει σε εφαρμογή το μοντέλο.

Για την Ελλάδα -μια χώρα που βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σηκώνει δυσανάλογο βάρος διαχείρισης των ροών- η εφαρμογή των Κέντρων Επιστροφής δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική επιλογή, αλλά επιτακτική εθνική ανάγκη. Η Πατρίδα μας αποδεικνύει ότι παραμένει στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνει πρωτοβουλίες αποτροπής. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η Ελλάδα να μετατρέπεται σε μόνιμο σημείο εγκλωβισμού για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Συνδυάζοντας τη νομική αυστηρότητα, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη στενή συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, χτίζουμε ένα σύστημα επιστροφών που είναι δίκαιο, αλλά πάνω από όλα αποτελεσματικό για την προστασία των συνόρων μας και την αποκατάσταση της τάξης».