Μάτι: Οργή των συγγενών των θυμάτων για την εξέταση ελαφρυντικών σε καταδικασθέντες

Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί η επερχόμενη δίκη στο Εφετείο, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 16 Σεπτεμβρίου, όπου πρόκειται να εξεταστεί το ενδεχόμενο αναγνώρισης του ελαφρυντικού του σύννομου βίου σε τρεις από τους καταδικασθέντες για την εθνική τραγωδία στο Μάτι.

Η υπόθεση επιστρέφει στις δικαστικές αίθουσες μετά από απόφαση του Αρείου Πάγου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αν και επισφράγισε αμετάκλητα την ενοχή των Σωτήρη Τερζούδη, Βασίλη Ματθαιόπουλου και Ιωάννη Καπάκη, έκανε δεκτή την αναίρεση που αφορούσε αποκλειστικά την απόρριψη του εν λόγω ελαφρυντικού από το προηγούμενο δικαστήριο.

Ενόψει αυτής της εξέλιξης, ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 εξέδωσε μια αιχμηρή ανακοίνωση, τονίζοντας τις σοβαρές παραλείψεις στην όλη διερεύνηση της υπόθεσης και εκφράζοντας την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι, ενώ υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα, η δικαιοσύνη καλείται να συζητήσει την ελάφρυνση των ποινών.

Ολόκληρη η ανακοίνωση του Συλλόγου έχει ως εξής:

«Στις 16 Σεπτεμβρίου επιστρέφουν στο Εφετείο 3 εκ των καταδικασθέντων για την υπόθεση της 23ης Ιουλίου 2018, ζητώντας να εξεταστεί το “ελαφρυντικό” του “σύννομου βίου” τους και πιθανή ευνοϊκότερη ποινική μεταχείρισή τους. Ενώ η ενοχή τους έχει κριθεί αμετάκλητα. Ενώ η απόφαση του Αρείου Πάγου αναφέρει ξεκάθαρα πως, “με τις πράξεις και τις παραλείψεις τους σκότωσαν πολίτες και προκάλεσαν τις μόνιμες σωματικές βλάβες πολιτών”. Και ενώ δεν έχουν απαντηθεί όλα τα ερωτήματα της υπόθεσης. Πώς εξηγείται όμως αυτή η εξέλιξη; Μια ποινική δίκη δεν αρχίζει στο ακροατήριο. Προηγούνται η προανάκριση και η ανάκριση, η συλλογή και αξιολόγηση στοιχείων, η εξέταση μαρτύρων και η διερεύνηση ευθυνών. Από αυτή τη διαδικασία διαμορφώνονται η δικογραφία, τα βουλεύματα και τελικά το κατηγορητήριο.

Θύματα και συγγενείς που έχουμε γνώση της δικογραφίας, αλλά και όσων απουσιάζουν από αυτήν, αντιλαμβανόμαστε συνεχώς ότι αυτή η διαδρομή για την υπόθεσή μας δεν υπήρξε πλήρης. Αντιθέτως, κατά πώς φάνηκε κατά τη διαδικασία και εκ των αποτελεσμάτων, υπήρξαν σημαντικά λάθη και ελλείψεις ήδη από τα πρώτα στάδια της διερεύνησης, που επηρέασαν την περαιτέρω δικαστική εξέλιξη. Και αντιλαμβανόμαστε ότι δεν δικάστηκε ολόκληρη η υπόθεση. Γιατί όταν μια ευθύνη δεν διερευνάται, δεν φτάνει στο δικαστήριο. Όταν ένα στοιχείο δεν αναζητείται ή δεν αξιολογείται, δεν αποτελεί αντικείμενο κρίσης. Και όταν μια πράξη ενός προσώπου δεν περιλαμβάνεται στο κατηγορητήριο, το δικαστήριο δεν μπορεί να την κρίνει. Έτσι δημιουργείται μια αλυσίδα: ελλιπής διερεύνηση – ελλιπής εικόνα της υπόθεσης – περιορισμένο κατηγορητήριο – περιορισμένη δικαστική κρίση. Τα αποτελέσματα αυτής της πορείας εξακολουθούν να μας απασχολούν, αφού ακόμη και σήμερα υπάρχουν ζητήματα θυμάτων που, παρότι είχαν τεθεί υπόψη των αρμοδίων, δεν έφτασαν στη δικαστική διαδικασία όπως θα αναμέναμε: Εγκαυματίες που δεν περιλήφθηκαν στην πρώτη δικαστική διαδικασία και χρειάστηκε νέα δίκη, η οποία αναμένεται να εκκινήσει, για να εξεταστούν εκ νέου ευθύνες. Σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον ομαδικό τάφο και τη σορό γυναίκας, για τα οποία καταθέσαμε στις δίκες που προηγήθηκαν, που δεν διερευνήθηκαν όπως απαιτούσε η σοβαρότητά τους. Για τα οποία επανερχόμαστε με επίσημα στοιχεία.

Και όμως, καλούμαστε να συζητήσουμε την ελάφρυνση των ποινών.

Δεν αμφισβητούμε τα δικαιώματα κανενός, εφόσον μια δικαστική κρίση στηρίζεται σε πλήρη και ουσιαστική διερεύνηση της υπόθεσης για την οποία κρίνονται. Πώς μπορεί, όμως, μια υπόθεση να θεωρείται πραγματικά ολοκληρωμένη όσο παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα που δεν έχουν ακόμη κριθεί; Δεν προδικάζουμε την απάντηση. Θέτουμε το ερώτημα που γεννάται από την πορεία της υπόθεσης που έχει άμεση σχέση και με τη δίκη της 16ης Σεπτεμβρίου. Το δικαίωμα κάθε καταδικασθέντος να ζητήσει ελαφρυντικά είναι αυτονόητο. Όμως, ο “σύννομος βίος” δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκομμένος από τη στάση του ανθρώπου όταν επηρεάζει την εξέλιξη μιας τέτοιας τραγωδίας. Και η “μεταμέλεια” δεν μπορεί να είναι μόνο μια δικονομική διατύπωση όταν δεν αποδεικνύεται απέναντι στα γεγονότα και στα ίδια τα θύματα.

Θύματα και συγγενείς γνωρίζουμε βιωματικά όσα συνέβησαν πραγματικά στις 23 Ιουλίου 2018. Και γνωρίζουμε βιωματικά όσα ακολούθησαν και όσα ζήσαμε και στις δίκες.

Στις 16 Σεπτεμβρίου θα είμαστε εκεί, για να καταθέσουμε και πάλι. Και από πλευράς μας ένα είναι σίγουρο: Η αλήθεια πρέπει να έχει και εκεί την ευκαιρία να ακουστεί».