Πώς οι Χούθι έγιναν οι πιο τρομακτικοί σύμμαχοι του Ιράν

Τα τέσσερα τελευταία χρόνια επικρατούσε μια ασταθής εκεχειρία στην Υεμένη μετά τον μακροχρόνιο εμφύλιο πόλεμο της χώρας. Τώρα, όμως, ξεσπά και πάλι ανοιχτή σύγκρουση.

Οι Χούθι, ένοπλοι αντάρτες που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν κατηγορήσει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης και τη Σαουδική Αραβία, τον σημαντικότερο σύμμαχό της, ότι σχεδιάζουν μια μεγάλη επίθεση.

Στις 30 Ιουλίου, ο επικεφαλής τους Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι (που έχει δώσει το όνομά του στην τρομοκρατική οργάνωση) δήλωσε ότι οι δυνάμεις του «θα απαντήσουν στην πλήρη κλιμάκωση που προκάλεσαν, με μια δική μας».

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου εξαπέλυσαν επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον κυβερνητικών θέσεων, σκοτώνοντας δεκάδες στρατιώτες και πολίτες. Ο στρατός της Υεμένης αντέδρασε σφοδρά.

Οι Χούθι πιστεύουν ότι έχουν πολλά να κερδίσουν από την επανέναρξη του πολέμου, σημείωσε ο Economist. Από τα μέσα Ιουλίου οι αντάρτες στοχεύουν πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και λιμάνια, αεροδρόμια και διυλιστήρια.

Σύμφωνα με την εταιρεία παροχής δεδομένων Kpler, σχεδόν κανένα δεξαμενόπλοιο της Σαουδικής Αραβίας δεν έχει περάσει αυτόν τον μήνα από το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, στο νότιο άκρο της θάλασσας.

Οι επιθέσεις των Χούθι έχουν δύο στόχους. Πρώτον, να εκβιάσουν το βασίλειο ώστε να πληρώσει τους δημόσιους υπαλλήλους της Υεμένης και να άρει τους περιορισμούς στις πτήσεις και τη ναυτιλία. Δεύτερον, να προλάβουν τους Σαουδάραβες και τους συμμάχους τους σε περίπτωση που σχεδίαζαν να τους επιτεθούν.

Ενδέχεται επίσης να έχουν μεγαλύτερους στόχους, σύμφωνα με τον Economist. Οι Χούθι ελέγχουν το βορειοδυτικό τμήμα της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά, καθώς και μεγάλο μέρος της δυτικής ακτής, από το 2014. Περίπου το 70% του πληθυσμού ζει υπό την εξουσία τους. Ωστόσο οι αντάρτες επιδιώκουν εδώ και καιρό περισσότερα.

Στις 15 Αυγούστου, πύραυλοι των Χούθι χτύπησαν το λιμάνι της Μόκα, κοντά στο Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, προκαλώντας ζημιές ύψους περίπου 16 εκατομμυρίων δολαρίων και αναγκάζοντάς το να κλείσει.

Οι επιθέσεις φαίνεται να είχαν ως στόχο την αποδυνάμωση των Εθνικών Δυνάμεων Αντίστασης, μιας ελίτ ομάδας μαχητών που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση και χρησιμοποιούν τη Μόκα ως βάση. Η εκδίωξή τους από την πόλη θα έδινε στους Χούθι μεγαλύτερο έλεγχο της ναυτιλίας μέσω του στενού.

Οι αντάρτες επιδιώκουν επίσης τον έλεγχο των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της χώρας. Στις αρχές του 2022 λίγο έλειψε να καταλάβουν πετρελαιοπηγές στο Μαρίμπ, ανατολικά της Σαναά, αλλά απωθήθηκαν από τις «Γιγαντιαίες Ταξιαρχίες», μια πολιτοφυλακή που υποστηρίζει την κυβέρνηση και έχει εκπαιδευτεί από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).

Αργότερα εκείνο το έτος βομβάρδισαν τερματικούς σταθμούς πετρελαίου στην ακτή για να εμποδίσουν τους εχθρούς τους να εξάγουν καύσιμα. Ωστόσο, τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους η κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε ότι θα επαναλάβει τις αποστολές.

Εκτοτε οι Χούθι έχουν επιτεθεί σφοδρά στο Μαρίμπ. Οι αντάρτες που έχουν κινητοποιηθεί στην περιοχή ενδέχεται να επιχειρήσουν νέα επίθεση για να αποκτήσουν τον έλεγχο των πόρων της. Ακόμη και αν δεν καταλάβουν τις πετρελαιοπηγές, ελπίζουν να αναγκάσουν την κυβέρνηση να μοιραστεί τα έσοδά της.

Σε απάντηση, η κυβέρνηση της Υεμένης, που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, έχει επίσης προωθήσει τη ρητορική της μάχης. Η εκεχειρία πριν από τέσσερα χρόνια υποτίθεται ότι θα οδηγούσε σε ειρηνευτική συμφωνία. Αντιθέτως, οι Χούθι εδραίωσαν την εξουσία τους και ενίσχυσαν τη συνεργασία τους με το Ιράν.

Το να τους δώσει ένα σκληρό μάθημα θα βοηθούσε ίσως την κυβέρνηση –της οποίας οι επικεφαλής βρίσκονται ως επί το πλείστον στο Ριάντ– να ανακτήσει την αξιοπιστία της στην Υεμένη. Στις 20 Αυγούστου, ο Αμπντουλάχ αλ-Αλίμι, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, δήλωσε ότι η ανακατάληψη της Σαναά ήταν «τελειωμένη υπόθεση».

Αξιωματούχοι έχουν επικαλεστεί την κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Ασαντ στη Συρία το 2024, το οποίο υποστηριζόταν από το Ιράν, ως προηγούμενο για το τι θα μπορούσε να συμβεί στους Χούθι. Τέτοιες δηλώσεις μπορεί να αποσκοπούν κυρίως στην ενίσχυση του ηθικού. Ωστόσο οι δυνάμεις κατά των Χούθι, οι οποίες πέρασαν μεγάλο μέρος του χειμώνα πολεμώντας μεταξύ τους, δείχνουν ένα πιο ενωμένο μέτωπο.

Η κυβέρνηση διέλυσε το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο, μια αποσχιστική οργάνωση που υποστηρίζεται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, θέτοντας μέρος των στρατευμάτων της υπό τον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων.

Νωρίτερα φέτος ξέσπασαν φυλετικές αναταραχές στην περιοχή Τζάουφ, που ελέγχεται από τους Χούθι, αναζωπυρώνοντας τις ελπίδες ότι η εξουσία των ανταρτών αποδυναμώνεται. Οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν γίνει πιο επιδέξιες στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που αποτελούσαν από καιρό ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα των Χούθι.

Παρ’ όλα αυτά αντιμετωπίζουν έναν τρομερό εχθρό. Οι περιορισμένες επιθέσεις από σαουδάραβες και κυβερνητικούς στρατιώτες δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τους αντάρτες. Αλλωστε οι Χούθι έχουν αντέξει στο παρελθόν μεγαλύτερες και πιο στοχευμένες επιχειρήσεις.

Το περασμένο καλοκαίρι, σε ισραηλινές επιθέσεις σκοτώθηκαν οι περισσότεροι πολιτικοί αρχηγοί της οργάνωσης, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού της, αλλά αυτή ανέκαμψε γρήγορα. Ούτε η δολοφονία του Χούθι, του επικεφαλής τους, θα άλλαζε απαραίτητα πολλά. Ανέλαβε την εξουσία μετά τον θάνατο του αδελφού του, Χουσεΐν, σε μάχη το 2004.

Ο Economist τονίζει ότι η ήττα των Χούθι θα ήταν δύσκολη. Μεταξύ των υπολοίπων συμμάχων του Ιράν, οι αντάρτες είναι γνωστοί για την τόλμη τους. Οταν εισέβαλαν στη Σαναά το 2014 το έκαναν αψηφώντας τους ιρανούς υποστηρικτές τους, οι οποίοι τους προέτρεπαν να δείξουν αυτοσυγκράτηση.

Τώρα η αυτοπεποίθησή τους πηγάζει από μια θέση ισχύος. Οταν οι ΗΠΑ τους έβαλαν στο στόχαστρο το 2025, η οργάνωση κατέρριψε επτά αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Reaper και παραλίγο να χτυπήσει αρκετά μαχητικά αεροσκάφη. Τον περασμένο μήνα ισχυρίστηκαν ότι κατέρριψαν ένα drone τύπου Bayraktar, τουρκικής κατασκευής, το οποίο χειρίζονταν οι Σαουδάραβες.

Είναι επίσης ευπροσάρμοστοι. Οι Χούθι έχουν πρόσβαση σε drones με οπτικές ίνες που δεν μπορούν να γίνουν στόχος παρεμβολών, κάτι που θα τους βοηθούσε να στοχεύσουν κυβερνητικές δυνάμεις στην πρώτη γραμμή.

Επιπλέον, τα ανθεκτικά εφοδιαστικά δίκτυά τους, τους βοηθούν να διατηρούν τα αποθέματά τους. Ενώ παλαιότερα η οργάνωση εισήγαγε έτοιμα όπλα από το Ιράν, πλέον κατασκευάζει μεγάλο μέρος του οπλοστασίου της από μικρά εξαρτήματα που διακινούνται λαθραία μέσω του Ομάν και των ΗΑΕ ή κρύβονται σε παραδοσιακά πλοία που πλέουν από το Κέρας της Αφρικής.

Ορισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούθι μπορούν να κατασκευαστούν σχεδόν εξ ολοκλήρου χωρίς ιρανικά εξαρτήματα. Αυτό το σύστημα λαθρεμπορίου έχει προστατεύσει τους αντάρτες από επιθέσεις όπως εκείνες των ΗΠΑ, οι οποίες υποτίθεται ότι θα μείωναν τα αποθέματά τους.

«Κατάφεραν να αποκαταστήσουν τις υποδομές που είχαν υποστεί ζημιά ή είχαν καταστραφεί, πολύ πιο γρήγορα από ό,τι περίμεναν οι αντίπαλοί τους», λέει ο Πίτερ Σάλισμπερι από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης.

Η γεωγραφία αποτελεί ένα ακόμη πλεονέκτημα. Τα ορεινά εδάφη που ελέγχουν οι αντάρτες θεωρούνται εύκολα στην υπεράσπισή τους, ειδικά δεδομένης της εκτεταμένης χρήσης ναρκών. Οταν οι Χούθι ανέλαβαν τον έλεγχο, κατέλαβαν επίσης ένα δίκτυο σπηλαίων και οχυρών που προηγουμένως ανήκαν στον στρατό.

Δορυφορικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι διαρκώς επεκτείνονται. Οι κυβερνητικές δυνάμεις κατέσχεσαν πρόσφατα εξοπλισμό διάνοιξης σηράγγων που προοριζόταν για λιμάνια των Χούθι.

Ολα αυτά θα έπρεπε να ανησυχούν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Economist. Η υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας ή των ΗΠΑ θα μπορούσε να ενισχύσει τους κυβερνητικούς στρατιώτες στο έδαφος. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει τους Χούθι με «σοβαρή στρατιωτική τιμωρία». Ωστόσο, το κόστος θα ήταν υψηλό.

Ο Χούθι μιλάει με θαυμασμό για τη φήμη της Υεμένης ως «νεκροταφείου εισβολέων». Ισως τελικά να αποδειχτεί ότι έχει δίκιο.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google