Διώρυγα του Παναμά: 5,3 εκατ. δολάρια για να γλιτώσει την ουρά

Το αστρονομικό ποσό-ρεκόρ των 5,3 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 4,5 εκατ. ευρώ) κατέβαλε νοτιοκορεατική εταιρεία σε δημοπρασία, προκειμένου δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG) να εξασφαλίσει προτεραιότητα διέλευσης από τη Διώρυγα του Παναμά.

Η απόφαση της Αρχής της Διώρυγας (ACP) να μειώσει δραστικά τις ημερήσιες διελεύσεις πλοίων εξαιτίας της σφοδρής ξηρασίας που προκαλεί το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει πυροδοτήσει οξύτατο ανταγωνισμό μεταξύ των ναυτιλιακών εταιρειών, εκτινάσσοντας τα κόστη διέλευσης στα ύψη.

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο και η κρίση λειψυδρίας

Η λειτουργία της Διώρυγας του Παναμά, μήκους 80 χιλιομέτρων, εξαρτάται απόλυτα από το νερό της βροχής που συγκεντρώνεται στις τεχνητές λίμνες Γατούν και Αλαχουέλα.

Ωστόσο, η ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Αμερικής πλήττεται από σφοδρή ξηρασία, αποτέλεσμα της έντασης του κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο.

Στην πλευρά του Ειρηνικού, τα ελλείμματα βροχοπτώσεων αγγίζουν το 60%, με αποτέλεσμα 11 λεκάνες απορροής να βρίσκονται σε καθεστώς έντονης υδατικής πίεσης.

Η κυβέρνηση της χώρας κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς η εξάντληση των αποθεμάτων νερού απειλεί άμεσα την ομαλή ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο αναμένεται να κλιμακωθούν τους επόμενους μήνες, με τις περιβαλλοντικές πιέσεις να εκτιμάται ότι μπορεί να διατηρηθούν ακόμη και έως τον Μάιο του 2027.

Μείωση των διελεύσεων και πλέγμα δημοπρασιών

Προκειμένου να διαχειριστεί τα αποθέματα νερού, η Αρχή της Διώρυγας ανακοίνωσε σταδιακό περιορισμό των καθημερινών διελεύσεων:

• Από τις 3 Σεπτεμβρίου: Ο αριθμός των διελεύσεων μειώνεται από 36 σε 34 πλοία την ημέρα.
• Από τις 15 Σεπτεμβρίου: Οι διελεύσεις περιορίζονται περαιτέρω σε 32 πλοία ημερησίως.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2023, κατά τη διάρκεια αντίστοιχης κρίσης, οι καθημερινές διελεύσεις είχαν μειωθεί δραματικά από τις 38 στις μόλις 22.

Συνήθως, το 90% των διελεύσεων προγραμματίζεται εγκαίρως μέσω κρατήσεων. Τα πλοία χωρίς κράτηση αντιμετωπίζουν μέσο χρόνο αναμονής 5 ημερών.

Για τις ελάχιστες ελεύθερες θέσεις ή τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής διεξάγονται δημοπρασίες, οι οποίες, όπως δήλωσε η κ. Εσπίνο ντε Μαρότα, «καθορίζονται από την αγορά», με το πλοίο που έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη να ανεβάζει το τίμημα.

Εκτόξευση τιμών στο παγκόσμιο εμπόριο

Η Διώρυγα του Παναμά αποτελεί κομβικό αρτηριακό σημείο, από το οποίο διέρχεται περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Οι κύριοι χρήστες της υδάτινης οδού είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Χιλή και η Νότια Κορέα.

Τα στοιχεία της ACP δείχνουν τη ραγδαία αύξηση του κόστους:

• Οκτώβριος 2025 – Φεβρουάριος 2026: Η μέση τιμή κατακύρωσης στις δημοπρασίες διαμορφωνόταν γύρω στις 55.000 δολάρια (47.000 ευρώ).
• Απρίλιος 2026: Πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατέβαλε 4 εκατομμύρια δολάρια (3,4 εκατ. ευρώ) για να αποφύγει τις καθυστερήσεις, εν μέρει λόγω της αυξημένης ζήτησης που προκάλεσε ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ και οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
• Τρέχουσα περίοδος: Το νέο ρεκόρ των 5,3 εκατ. δολαρίων επιβεβαιώνει ότι οι τιμές έχουν υπερτριπλασιασμοί σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, επιβαρύνοντας σημαντικά την εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας και αγαθών διεθνώς.