Μέση Ανατολή: Προς επανέναρξη των διαπραγματεύσεων Συρίας

Σε τροχιά διπλωματικής επαναπροσέγγισης ευελπιστεί να εισέλθει η Συρία, με τον υπουργό Εξωτερικών Άσααντ αλ Σαϊμπάνι να δηλώνει ότι αναμένει τη σύντομη επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με το Ισραήλ.

Στόχος της Δαμασκού παραμένει η επίτευξη μιας συμφωνίας ασφαλείας που θα βάλει τέλος στις ισραηλινές επιδρομές και θα οδηγήσει στην πλήρη απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τα συριακά εδάφη, παρά τις πρόσφατες εντάσεις και το πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ.

Ο κ. Σαϊμπάνι απηύθυνε έκκληση στην ισραηλινή ηγεσία να αδράξει την «ιστορική ευκαιρία» για διπλωματική διευθέτηση, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι πρώτη προτεραιότητα παραμένει η παύση των εχθροπραξιών.

Η διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και το πάγωμα των συνομιλιών

Η Ουάσινγκτον καταβάλλει προσπάθειες εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Σύρου προέδρου Άχμαντ αλ Σάρα.

Ωστόσο, η διαδικασία συναντά σοβαρά εμπόδια λόγω της στρατιωτικής παρουσίας του Ισραήλ στη νότια Συρία και των συνεχιζόμενων αεροπορικών επιδρομών, τις οποίες το Τελ Αβίβ δικαιολογεί ως προληπτικά μέτρα ασφαλείας.

Όπως εξήγησε ο Σύρος υπουργός, οι διαπραγματεύσεις είχαν «παγώσει» προσωρινά μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ενώ οι απευθείας επαφές διακόπηκαν εκ νέου μετά το πλήγμα της περασμένης Τρίτης στην αεροπορική βάση.

«Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να υπάρχουν επαφές, κυρίως με μια πλευρά που συνεχώς απειλεί την ασφάλεια της Συρίας. Αλλά αν αυτές οι επαφές δεν αποφέρουν αποτελέσματα, τότε δεν τις χρειαζόμαστε», σημείωσε ο Σαϊμπάνι, παραδεχόμενος ανοιχτά ότι η Δαμασκός «δεν εμπιστεύεται το Ισραήλ αυτή τη στιγμή».

Το πλαίσιο της συμφωνίας και τα υψίπεδα του Γκολάν

Σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ της Συρίας, πριν από τις τελευταίες εντάσεις οι δύο πλευρές είχαν φτάσει κοντά σε συμφωνία «στα χαρτιά». Το προσχέδιο προέβλεπε:

• Δημιουργία ζωνών ασφαλείας: Με περιοχές αποκλειστικής παρουσίας του ΟΗΕ κοντά στα σύνορα και διαβαθμισμένη παρουσία των συριακών δυνάμεων.
• Απόσυρση στρατευμάτων: Πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα εδάφη που κατέλαβαν στη νοτιοδυτική Συρία μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
• Σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας: Τερματισμό των παραβιάσεων του συριακού εναέριου χώρου και των συλλήψεων στο συριακό έδαφος.

Αναφορικά με το καθεστώς των Υψιπέδων του Γκολάν, τα οποία τελούν υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967, ο Σαϊμπάνι ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση για το ζήτημα αυτό και μια ενδεχόμενη συνολική ειρήνη μπορεί να ανοίξει μόνο αφού προηγηθεί η επίσημη συμφωνία ασφαλείας και ο τερματισμός της ισραηλινής επιθετικότητας.

Πρωτοβουλία πρόληψης συγκρούσεων

Την ίδια ώρα, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, επιβεβαίωσε ότι η Ουάσινγκτον εργάζεται για τη δημιουργία ενός τριμερούς μηχανισμού πρόληψης συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.

Από την πλευρά της, η Δαμασκός ξεκαθαρίζει ότι ο μηχανισμός αυτός πρέπει να λειτουργήσει ως γέφυρα για την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και όχι ως μέσο παγίωσης και «εδραίωσης της κατοχής».

Σημειώνεται ότι το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει προβεί μέχρι στιγμής σε κάποιο επίσημο σχόλιο.