Όλα στον βωμό των κλικ

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και του κυνηγιού για λίγα κλικ είναι τελικά προφανές πως η ψυχραιμία και η διασταύρωση των ειδήσεων συχνά θυσιάζονται στον βωμό του εντυπωσιασμού.

Και για του λόγου το αληθές παρατίθεται ένα παράδειγμα:  Μια ανάρτηση στο X, η οποία αποδεικνύει περίτρανα πως ορισμένοι τίτλοι γράφονται αποκλειστικά για να αποσπάσουν το πολύτιμο «κλικ» του αναγνώστη, αδιαφορώντας για την πραγματικότητα.

Όλα ξεκίνησαν όταν ένας λογαριασμός στο X δημοσίευσε ένα βίντεο, ισχυριζόμενος ότι αποκαλύπτει τις συντεταγμένες από αποθήκες πυρομαχικών στην Ελλάδα.

Ο ίδιος ο χρήστης, μάλιστα, ξεκάθαρίζει στην ανάρτησή του αυτό που ήταν εξ αρχής προφανές. Δηλαδή ότι το υλικό του βασίστηκε αποκλειστικά σε ανοιχτές πηγές (OSINT), δηλαδή σε πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στον καθένα στο διαδίκτυο.

Παρ’ όλα αυτά, η αφορμή ήταν αρκετή για να υπάρξει παραπληροφόρηση. Συγκεκριμένες ιστοσελίδες έσπευσαν να υιοθετήσουν το περιεχόμενο, συνοδεύοντάς το με πηχιαίους, δραματικούς τίτλους του τύπου: «Η Άγκυρα διέρρευσε τις ακριβείς συντεταγμένες των ελληνικών υπόγειων αποθηκών όπλων και πυρομαχικών».

Δηλαδή μια απλή συλλογή εικόνων από το διαδίκτυο μετατράπηκε εν μια νυκτί σε «μυστική επιχείρηση διαρροής» από τη γειτονική χώρα.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο απλή. Στρατιωτικοί κύκλοι ξεκαθαρίζουν πως στο διαδίκτυο ο καθένας μπορεί να δημοσιεύει ό,τι θέλει.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο χρήστης απλώς περιηγήθηκε με την ομάδα του στο Google Maps, εντόπισε σημεία που του φάνηκαν ύποπτα ή ενδιαφέρουσα και αυθαίρετα τα βάφτισε «αποθήκες πυρομαχικών».

Χωρίς καμία πρόσβαση σε απόρρητα έγγραφα, χωρίς καμία επίσημη διαρροή, παρά μόνο με λίγο ελεύθερο χρόνο και μια δωρεάν εφαρμογή χαρτών.

Το επεισόδιο αυτό είναι άλλη μια υπενθύμιση της βιομηχανίας του «clickbait». Όταν η επιθυμία για προβολή και διαφημιστικά έσοδα υπερτερεί της σοβαρότητας, ακόμα και μια ερασιτεχνική αναζήτηση στο Google Maps μπορεί να παρουσιαστεί ως μείζον θέμα εθνικής ασφάλειας.

Το βίντεο παρουσιάζει κάποια σημεία τα οποία ενδεχομένως να έχουν στρατιωτικό ενδιαφέρον αλλά πώς ξέρει ότι είναι αποθήκες πυρομαχικών ;

Κι αν είναι κάποια άλλη εγκατάσταση που δεν έχει σχέση με τις Ένοπλες Δυνάμεις ή κάποιος εγκαταλελειμμένος πρώην στρατιωτικός χώρος ; Ή ακόμα και κάποια εγκατάσταση των Ενόπλων Δυνάμεων που ήταν αποθήκη πυρομαχικών παλιά και τώρα είναι άδεια ; Για παράδειγμα ένα πεδίο βολής ή κάτι άλλο.

Πώς λοιπόν ξεχωρίζει μια στρατιωτική αποθήκη από μια κοινή αποθήκη; Πώς μπορεί κάποιος να δηλώνει βέβαιος για το περιεχόμενο ενός κτηρίου βασιζόμενος αποκλειστικά σε δορυφορικές φωτογραφίες χαμηλής ή μέσης ανάλυσης, χωρίς καμία επιβεβαίωση από επιτόπια παρατήρηση ή επίσημα έγγραφα;

Ακόμα κι αν ένα σημείο έχει στρατιωτική μορφολογία, πώς προκύπτει ότι είναι ενεργό και δεν πρόκειται για κάποιο παλιό στρατόπεδο ή αποθήκη που έχει οριστικά εγκαταλειφθεί εδώ και δεκαετίες; Γιατί μια στρατιωτική εγκατάσταση να είναι οπωσδήποτε αποθήκη πυρομαχικών και όχι κάτι άλλο ;

Απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, η μόνη ενδεδειγμένη απάντηση από την πλευρά της ψύχραιμης ενημέρωσης είναι μία: Ουδέν σχόλιον.

Αλλά και κάτι ακόμα. Έπειτα από τέτοιες ενέργειες ποιος τελικά είναι ο εχθρός της πατρίδας ;