Φυσικό αέριο: «Καμπανάκι» Κομισιόν για την επάρκεια- «Γεμίστε αποθήκες ή μειώστε την κατανάλωση»

Οι τιμές του φυσικού αερίου δέχονται πιέσεις ενόψει του χειμώνα και ενώ πριν μια εβδομάδα η Κομισιόν «σύστηνε ψυχραιμία», μια επιστρολή από τον Ευρωπαίο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκεσεν κρούει το «καμπανάκι» στις κυβερνήσεις να αυξήσουν τις ροές ή να μειώσουν την κατανάλωση «για να ΄βγει’ ο χειμώνας». 

Η προειδοποίηση έρχεται τη στιγμή που οι αποθηκευτικοί χώροι φυσικού αερίου της ΕΕ είναι γεμάτοι περίπου κατά 70 %, δηλαδή περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το αντίστοιχο περσινό επίπεδο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του εμπορικού συνδέσμου Gas Infrastructure Europe. Μάλιστα, η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, παρουσιάζει ακόμη χαμηλότερα επίπεδα αποθεμάτων, με πληρότητα που μόλις ξεπερνά το 57%.

Η συνεχιζόμενη διαταραχή των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή και ο σφοδρός ανταγωνισμός από την Ασία για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ωθούν τις τιμές προς τα πάνω, απειλώντας με κρίση εφοδιασμού.

Ο ολλανδικός κόμβος TTF, το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για τις τιμές του φυσικού αερίου, διαπραγματεύεται γύρω στα 72 ευρώ/MWh, δηλαδή κατά 40 ευρώ/MWh υψηλότερα από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η τιμή είναι πιθανό να εκτιναχθεί πάνω από τα 100 ευρώ/MWh στην καρδιά του χειμώνα, εάν οι όγκοι εξαγωγών LNG από τον Κόλπο δεν αυξηθούν ή αν η συντήρηση στο νορβηγικό σύστημα παρατείνει τους περιορισμούς στις εξαγωγές.

Η ΕΕ δεν αντιμετωπίζει άμεσες ελλείψεις φυσικού αερίου

Στην πράξη η ΕΕ δεν αντιμετωπίζει άμεσες ελλείψεις φυσικού αερίου και για αυτό ο Επίτροπος Ενέργειας δεν επιβάλλει υποχρεωτικά μέτρα.

«Τα εθελοντικά και καλά σχεδιασμένα μέτρα μείωσης της ζήτησης αποδείχθηκαν χρήσιμα κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 και μπορούμε να αντλήσουμε τα διδάγματα από αυτή την εμπειρία στην τρέχουσα κατάσταση», αναφέρεται στην επιστολή.

Ωστόσο, ο κορυφαίος ηγέτης ενέργειας της ΕΕ υποδεικνύει επίσης τους υπουργούς προς τα εθνικά τους σχέδια έκτακτης ανάγκης, τα οποία περιέχουν πιο σοβαρά εργαλεία που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν εάν επιδεινωθούν οι συνθήκες — συμπεριλαμβανομένων των διακοπτόμενων συμβάσεων αερίου και της αλλαγής σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από αέριο σε άλλα καύσιμα.

Ο κορυφαίος ενεργειακός ηγέτης της ΕΕ είπε ότι η χρήση λιγότερης ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες αιχμής μπορεί να σημαίνει την καύση λιγότερου φυσικού αερίου στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, μειώνοντας την πίεση τόσο στην παροχή αερίου όσο και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είναι ήδη ευαίσθητα στους λογαριασμούς ενέργειας, ενώ οι κυβερνήσεις βρίσκονται υπό πίεση για να μετριάσουν τους καταναλωτές από ένα άλλο σοκ τιμών.

Στόχος τα αποθέματα στο 80%

Ο Γιόργκεσεν ενθαρρύνει τις αγορές, όμως επισημαίνει πως πρέπει να αποφύγουμε τις αγορές – πανικού. Έτσι «ρίχνει» τον στόχο στο 80% – από το 90%. Συγκεκριμένα, συστήνει στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να αξιοποιήσουν την ευελιξία που παρέχουν οι κανόνες της ΕΕ για την αποθήκευση φυσικού αερίου, ώστε να αποφύγουν τις αγορές πανικού και να εξετάσουν το ενδεχόμενο στόχου πλήρωσης στο 80%, αντί να πιέζουν επιθετικά για την επίτευξη του στόχου του 90%.

Συνήθως, η πλήρωση των αποθηκών συνδέεται με την ασφάλεια του εφοδιασμού, καθώς τα μεγαλύτερα αποθέματα υπόγειου αερίου λειτουργούν ως «ανάχωμα» όταν αυξάνεται η ζήτηση κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ωστόσο, η αγορά μεγάλων ποσοτήτων αερίου σε μια συγκυρία όπου οι παγκόσμιες αγορές είναι ήδη πιεσμένες, μπορεί από μόνη της να ωθήσει τις τιμές σε υψηλότερα επίπεδα.