ΤτΕ: Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αλλάζουν το τοπίο των διασυνοριακών πληρωμών

Την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ της αναβάθμισης των υφιστάμενων υποδομών πληρωμών και της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών ανέδειξε η Υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Ελλάδος Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, μιλώντας στο πάνελ «Βελτιώνοντας τις διασυνοριακές πληρωμές σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο», στο πλαίσιο της 10ης Διάσκεψης των Μεσογειακών Κεντρικών Τραπεζών που διοργάνωσε η Banco de España.

Όπως σημείωσε, η επιλογή μεταξύ της βελτίωσης υφιστάμενων υποδομών και της ανάπτυξης νέων λύσεων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των χρηστών, τις αδυναμίες των υφιστάμενων συστημάτων, τα οφέλη κάθε εναλλακτικής και τους διαθέσιμους πόρους.

Η κ. Παπακωνσταντίνου αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στο TIPS, την Υπηρεσία Διακανονισμού Άμεσων Πληρωμών του TARGET, ως παράδειγμα στοχευμένης αναβάθμισης υφιστάμενης υποδομής που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τις διασυνοριακές πληρωμές. Τόνισε, ωστόσο, ότι τα περιθώρια διαρκούς βελτίωσης των υφιστάμενων συστημάτων δεν είναι απεριόριστα και σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται νέες τεχνολογικές λύσεις.

Σύμφωνα με την Υποδιοικήτρια της ΤτΕ, η ενεργή συμμετοχή των κεντρικών τραπεζών στην ανάπτυξη νέων λύσεων είναι κρίσιμη, ώστε στις αναδυόμενες υποδομές να διασφαλίζονται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η νομισματική κυριαρχία, ο ανταγωνισμός, η συμπερίληψη και η ασφάλεια.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε τη σημασία της διαλειτουργικότητας, των κοινών προτύπων, της διασυνοριακής συνεργασίας και των υποδομών που μπορούν να υποστηρίξουν διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις.

Η πρωτοβουλία Appia

Η κ. Παπακωνσταντίνου σημείωσε ότι στόχος του Ευρωσυστήματος είναι η προώθηση της καινοτομίας με τρόπο που να διαφυλάσσονται η αποδοτικότητα, η ανθεκτικότητα, η στρατηγική αυτονομία και ο ρόλος του χρήματος κεντρικής τράπεζας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρωτοβουλία Appia του Ευρωσυστήματος, η οποία εξετάζει πώς η τεχνολογία κατανεμημένου λογισμικού (DLT), η tokenisation και το χρήμα κεντρικής τράπεζας μπορούν να συνυπάρξουν σε ένα μελλοντικό ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα.

«Αντί να αρκείται σε λύσεις που έχουν σχεδιαστεί αλλού, η Ευρώπη αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωσή τους», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία Appia δίνει έμφαση στη διαλειτουργικότητα, στα κοινά πρότυπα και στη διασύνδεση, αντί στην απομόνωση και τον κατακερματισμό.

Τελικός στόχος, όπως ανέφερε, είναι ο σχεδιασμός οικοσυστημάτων πληρωμών με υψηλή διασύνδεση, αλλά ταυτόχρονα επαρκή ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικές διαταραχές, γεωπολιτικές εξελίξεις και τεχνολογικές εξαρτήσεις.

Ο ρόλος της διεθνούς συνεργασίας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ρόλο των διεθνών φόρουμ, τα οποία, όπως είπε, μπορούν να συμβάλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχών, στην προώθηση κοινών προτύπων και στη σύνδεση της καινοτομίας με τη συνεργασία.

Όπως υπογράμμισε, τα δίκτυα πληρωμών γίνονται αποδοτικότερα και ανθεκτικότερα όταν βασίζονται σε κοινούς κανόνες, μορφότυπους μηνυμάτων και αρχές διακυβέρνησης. Η διαλειτουργικότητα, πρόσθεσε, αποτελεί «στρατηγική ασφαλιστική δικλίδα» απέναντι στον κατακερματισμό των συστημάτων πληρωμών.

Η διεθνής συνεργασία είναι επίσης απαραίτητη για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις νέες τεχνολογίες, όπως οι άμεσες πληρωμές, η tokenisation και δυνητικά τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών. Η αξιοποίησή τους, σύμφωνα με την κ. Παπακωνσταντίνου, προϋποθέτει εμπιστοσύνη στο νομικό, λειτουργικό και πλαίσιο διακυβέρνησης.

Τέλος, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειωθεί μέσω του Οδικού Χάρτη της G20, με τη συνδρομή του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Επιτροπής Πληρωμών και Υποδομών της Αγοράς (CPMI), υπογραμμίζοντας ότι ουσιαστικές βελτιώσεις είναι εφικτές όταν οι αρχές συνεργάζονται σε κοινές προτεραιότητες, όπως η διαλειτουργικότητα, τα κοινά πρότυπα δεδομένων και η εναρμόνιση του κανονιστικού πλαισίου.