Τουρισμός: Συμβολή 11% στο ΑΕΠ, 13% στην απασχόληση

Ισχυρή συμβολή στην ελληνική οικονομία και την απασχόληση έχει ο τομέας του τουρισμού, ο οποίος δημιουργεί παράλληλα επαγγελματικές ευκαιρίες τόσο για τους νέους όσο και για τις γυναίκες, όπως υπογραμμίζεται σε ειδική μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ).

Η μελέτη αφορά τόσο τις οικονομικές όσο και τις κοινωνικές επιδράσεις του τουρισμού και ταυτόχρονα αναδεικνύει τη συνολική συνεισφορά του κλάδου, αλλά, ταυτόχρονα, επισημαίνει και τις αδυναμίες που υπάρχουν και σχετίζονται με τις αμοιβές, την ποιότητα της απασχόλησης, την παραγωγικότητα και την εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΚΕΠΕ, η συνολική άμεση και έμμεση επίδραση των εσόδων από τις διεθνείς τουριστικές αφίξεις αντιστοιχεί περίπου στο 11% του ΑΕΠ και στο 13% της απασχόλησης.

Η επίδραση αυτή δεν περιορίζεται στις ξενοδοχειακές μονάδες και στις επιχειρήσεις που εξυπηρετούν άμεσα τους επισκέπτες. Η τουριστική ζήτηση δημιουργεί πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα και στους κλάδους που προμηθεύουν τις τουριστικές επιχειρήσεις με αγαθά και υπηρεσίες.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή του τουρισμού στην αγορά εργασίας.  Οπως τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης, μεταξύ 2011 και 2019 ο αριθμός των απασχολουμένων στον τουριστικό τομέα διπλασιάστηκε, ενώ αυξήθηκε και η συμμετοχή νέων και γυναικών.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει τη δυνατότητα του κλάδου να δημιουργεί θέσεις εργασίας ακόμη και σε περιόδους έντονης οικονομικής πίεσης. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, μάλιστα, ο αριθμός των τουριστικών επιχειρήσεων μειώθηκε, την ίδια ώρα που αυξήθηκε ο αριθμός των εργαζομένων σε αυτές.

Ωστόσο, το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι η αύξηση της απασχόλησης δεν συνοδεύεται σε όλες τις περιπτώσεις από αντίστοιχη βελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίας. Οι  χαμηλές αμοιβές, η επισφάλεια και η διάδοση ευέλικτων μορφών απασχόλησης περιορίζουν τα οφέλη για μέρος των εργαζομένων.

Το Τουριστικό Αμεσο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν κατέγραψε σταθερή άνοδο την περίοδο 2010-2019, πριν η πανδημία ανακόψει απότομα την πορεία αυτή. Το 2020 το μερίδιό του στο συνολικό ΑΕΠ υποχώρησε στο 1,9%, ενώ το 2021 παρουσίασε μικρή ανάκαμψη. Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε αφενός την ευαισθησία του τουρισμού σε εξωτερικές κρίσεις και αφετέρου τη βαρύτητά του για τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.

Την ίδια στιγμή, η μελέτη καταγράφει μείωση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι, η οποία συνδέεται με τη μικρότερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς η οικονομική απόδοση του τουρισμού δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αφίξεων, αλλά και από τη διάρκεια παραμονής και το ύψος της δαπάνης των ταξιδιωτών.

Στο επίκεντρο η σύνδεση με την εγχώρια παραγωγή

Ιδιαίτερα σημαντικό περιθώριο για την ενίσχυση της οικονομικής συμβολής του τουρισμού εντοπίζει το ΚΕΠΕ στη στενότερη σύνδεσή του με την εγχώρια παραγωγή και, ειδικότερα, με τον αγροδιατροφικό τομέα.

Η ανάπτυξη σταθερών συνεργασιών μεταξύ παραγωγών, προμηθευτών και τουριστικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να αυξήσει τη διάχυση των τουριστικών εσόδων στην ελληνική οικονομία.

Παράλληλα, η μεγαλύτερη αξιοποίηση ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών μπορεί να ενισχύσει την εγχώρια προστιθέμενη αξία και να περιορίσει την εξάρτηση από εισαγωγές. Οι συνέργειες με την αγροδιατροφή μπορούν επίσης να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας των προσφερόμενων προϊόντων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων.

Η μελέτη υπογραμμίζει, παράλληλα, την ανάγκη για πληρέστερη καταγραφή της οικονομικής συμβολής του τουρισμού, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη χρησιμότητα έχουν οι «Δορυφόροι Λογαριασμοί Τουρισμού», οι οποίοι επιτρέπουν τη συστηματική σύνδεση της τουριστικής κατανάλωσης με τα μεγέθη των Εθνικών Λογαριασμών.

Το ΚΕΠΕ καταλήγει ότι ο τουρισμός αποτελεί σημαντικό μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης, ιδίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Ωστόσο, η περιορισμένη συμβολή του στην αύξηση της παραγωγικότητας καθιστά αναγκαία την ένταξή του σε μια  ευρύτερη αναπτυξιακή στρατηγική.

Η ενίσχυση των δεσμών του με την εγχώρια παραγωγή και άλλους κλάδους της οικονομίας μπορεί, σύμφωνα με τη μελέτη, να μετατρέψει τη δυναμική των τουριστικών αφίξεων και εισπράξεων σε  μεγαλύτερο και πιο διατηρήσιμο όφελος για την ελληνική οικονομία.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google