Τι περιμένουν οι συνταξιούχοι από το νέο προϋπολογισμό

Αυξήσεις στις συντάξεις της τάξης του 2,8%, για το 2027 αποκαλύπτει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, που δημοσιοποιήθηκε χθες, από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παράλληλα με την καταβολή του τακτικού επιδόματος των 400 ευρώ, στην πλειονότητα των συνταξιούχων.

Η σημαντική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για εκατομμύρια συνταξιούχους συνοδεύεται μάλιστα με ταυτόχρονη ισχυροποίηση των οικονομικών θεμελίων του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης εκτιμάται ότι θα έχουν πλεόνασμα μαμούθ, της τάξης των 2,4 δισ. ευρώ.

Αναλυτικά, σύμφωνα με το προσχέδιο, κεντρική αιχμή των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων αποτελεί η οριζόντια αύξηση των συντάξεων κατά 2,8% από την 1η Ιανουαρίου 2027, μέτρο που αφορά το σύνολο των συνταξιούχων της χώρας, καθώς εφαρμόζεται χωρίς τον προηγούμενο συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.

Η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από την επιβεβαίωση της οικονομικής ευρωστίας των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), οι οποίοι αναμένεται να καταγράψουν πλεόνασμα-μαμούθ ύψους 2,432 δισεκατομμυρίων ευρώ, τροφοδοτούμενο κυρίως από τη θετική τροχιά της αγοράς εργασίας και τον περιορισμό της εισφοροδιαφυγής.

Ειδικότερα, η οριζόντια αύξηση του 2,8% διαμορφώθηκε με βάση τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις για τον μέσο όρο του πληθωρισμού και την αύξηση του ΑΕΠ, ενσωματώνοντας και τα οριστικά στοιχεία του 2025. Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης προσαρμογής ανέρχεται στα 807 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη προβλέπεται να διογκωθεί κατά περίπου 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ, φτάνοντας τα 36,768 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027 από 35,718 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026.

Παράλληλα, το πλέγμα των εισοδηματικών ενισχύσεων συμπληρώνεται από μία σειρά μόνιμων μέτρων κοινωνικής πολιτικής. Από τον Νοέμβριο του 2026, η ετήσια οικονομική ενίσχυση αυξάνεται από τα 300 ευρώ στα 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.

Η διεύρυνση αυτή προσθέτει 270.000 νέους δικαιούχους, ανεβάζοντας τον συνολικό τους αριθμό στα 2,2 εκατομμύρια άτομα, με συνολικό κόστος 879 εκατομμύρια ευρώ. Το ίδιο ποσό των 400 ευρώ καθαρά θα λαμβάνουν επίσης οι συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που είναι δικαιούχοι μόνο σύνταξης λόγω θανάτου, τα άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικιακού ορίου, καθώς και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.

Επιπλέον, αίρεται μια μακροχρόνια αδικία με την πλήρη κατάργηση της περικοπής κατά 50% στις συντάξεις λόγω θανάτου μετά την παρέλευση της τριετίας, παρέμβαση με δημοσιονομική δαπάνη 48 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ θεσπίζεται και η ετήσια τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.

Η εκτίναξη του πλεονάσματος των ΟΚΑ (στον υποτομέα περιλαμβάνονται ο e-ΕΦΚΑ, ο ΕΟΠΥΥ, η ΔΥΠΑ, ο ΟΠΕΚΑ και το ΝΑΤ) στα 2,432 δισ. ευρώ το 2027 —από 1,534 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026— αντανακλά την ισχυρή άνοδο των εσόδων, τα οποία προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 57,623 δισ. ευρώ.

Ο βασικός κινητήριος μοχλός αυτής της επίδοσης είναι τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές, τα οποία εκτιμάται ότι θα σημειώσουν αύξηση κατά 1,2 δισ. ευρώ έναντι του 2026, αγγίζοντας τα 31,071 δισ. ευρώ (από 29,870 δισ. ευρώ).

Οι ασφαλιστικές εισφορές

Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση των εισπράξεων επιτυγχάνεται παρά το γεγονός ότι από τον Απρίλιο του 2027 τίθεται σε εφαρμογή το μέτρο της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.

Η ανθεκτικότητα και η μεγέθυνση των εσόδων αποδίδονται στις ευνοϊκές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά εργασίας: την περαιτέρω υποχώρηση της ανεργίας (από 8,4% το 2026 σε 7,9% το 2027), τη διεύρυνση της συνολικής απασχόλησης (προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4% το 2027, με τον αριθμό των μισθωτών να αυξάνεται κατά 0,7%), τις αυξήσεις στον κατώτατο και τον μέσο μισθό στον ιδιωτικό τομέα (οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν σε ονομαστικούς όρους κατά 3,9% το 2027 έναντι 3,7% το 2026 και οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας σε 4,6% το 2027 από 4,4% το 2026), καθώς και στις μισθολογικές αναπροσαρμογές στο Δημόσιο.

Καταλύτη για την εισροή νέων πόρων στα ταμεία αποτελεί η σταδιακή επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε νέους κλάδους της οικονομίας. Η καθολική εφαρμογή του μέτρου χτυπά αποτελεσματικά την αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του προσχεδίου, τα συνολικά έσοδα που αποδίδονται απευθείας στη χρήση της κάρτας εργασίας εκτιμώνται σε 507 εκατομμύρια ευρώ για το 2026 (επιπλέον 135 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με το 2025), ενώ για το 2027 υπολογίζεται ότι θα αποδώσουν επιπλέον 313 εκατομμύρια ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό όφελος στα 685 εκατομμύρια ευρώ.

Στο σκέλος των δαπανών των ΟΚΑ, τα συνολικά έξοδα προβλέπεται να φτάσουν τα 55,191 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027, παρουσιάζοντας ελεγχόμενη αύξηση, η οποία επηρεάζεται θετικά και από την ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) εντός του 2026.

Παράλληλα, αυξημένες θα είναι και οι μεταβιβάσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό (24,238 δισεκατομμύρια ευρώ) προς τα ταμεία και τη ΔΥΠΑ για την κάλυψη των παροχών κύριας ασφάλισης, αλλά και προς τον ΕΟΠΥΥ για την διεύρυνση του ορίου της φαρμακευτικής δαπάνης και την επέκταση των προληπτικών εξετάσεων.