Τι αναφέρει το βούλευμα παραπομπής Τριαντόπουλου για το «μπάζωμα» στα Τέμπη

Στις 204 σελίδες του βουλεύματος καταγράφεται αναλυτικά το χρονικό των παρεμβάσεων που, σύμφωνα με το αρμόδιο Δικαστικό Συμβούλιο, πραγματοποιήθηκαν στον τόπο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πρώην υφυπουργός Χρήστος Τριαντόπουλος, ο πρώην περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός και ακόμη τρία πρόσωπα, τα οποία παραπέμπονται στο Ειδικό Δικαστήριο για την υπόθεση της αλλοίωσης του χώρου όπου σημειώθηκε η σύγκρουση των δύο τρένων.

Οι δικαστές, επικαλούμενοι τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά την έρευνα, περιγράφουν ποιες παρεμβάσεις έγιναν στο σημείο, ποια υλικά απομακρύνθηκαν και με ποιον τρόπο διαμορφώθηκε εκ νέου ο χώρος, ενώ η διερεύνηση των αιτιών της τραγωδίας βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη.

Στο βούλευμα γίνεται λόγος για ενέργειες οι οποίες, κατά την κρίση του Συμβουλίου, «αλλοίωσαν τον τόπο του δυστυχήματος – εγκλήματος» και μπορούσαν να δυσχεράνουν την έρευνα και την εξασφάλιση σημαντικών αποδεικτικών στοιχείων. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο κάνει λόγο για «επαρκείς ενδείξεις» τέλεσης του αδικήματος της παράβασης καθήκοντος από κοινού, κατ’ εξακολούθηση και μη.

Η σχετική κρίση αφορά τους Χρήστο Τριαντόπουλο, Κωνσταντίνο Αγοραστό, Βασίλειο Παπαγεωργίου, Αγάπιο Χαρακόπουλο και Ευάγγελο Φαλάρα.

Οι αρμοδιότητες των πέντε κατηγορουμένων

Το βούλευμα αναφέρεται αναλυτικά στον ρόλο και στις αρμοδιότητες κάθε κατηγορουμένου.

Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο αναφέρεται ότι είχε αρμοδιότητα στον συντονισμό των ενεργειών των συναρμόδιων υπουργείων και φορέων σε ζητήματα κρατικής αρωγής και αποκατάστασης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος μετά από φυσικές καταστροφές. Παράλληλα, του είχαν ανατεθεί πρόσθετα καθήκοντα σχετικά με την παρακολούθηση και τον συντονισμό των αρμόδιων φορέων στον τόπο του πολύνεκρου δυστυχήματος.

Ο Κωνσταντίνος Αγοραστός, ως περιφερειάρχης Θεσσαλίας, είχε την ευθύνη συντονισμού των δράσεων στην περιοχή του δυστυχήματος και προΐστατο των υπηρεσιών της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Ο Βασίλειος Παπαγεωργίου, με την ιδιότητα του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, είχε επίσης αρμοδιότητες συντονισμού των σχετικών ενεργειών.

Για τον Αγάπιο Χαρακόπουλο, τότε διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Λάρισας, επισημαίνεται ότι στις αρμοδιότητές του περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, η προστασία της σκηνής του συμβάντος, ώστε να είναι δυνατή η αξιοποίηση από τις ανακριτικές αρχές όλων των ευρημάτων, στοιχείων, ιχνών και πειστηρίων.

Όσον αφορά τον Ευάγγελο Φαλάρα, το βούλευμα αναφέρει ότι ήταν αρμόδιος αποκλειστικά για τον απεγκλωβισμό των επιβατών της αμαξοστοιχίας, καθώς και για τη συγκέντρωση και μεταφορά των σορών.

Η απομάκρυνση περίπου 300 κυβικών μέτρων χώματος

Ένα από τα βασικά σημεία του σκεπτικού αφορά την απομάκρυνση μεγάλου όγκου χώματος και άλλων υλικών από τον τόπο του δυστυχήματος.

Σύμφωνα με το βούλευμα, από τις 2 έως τις 7 Μαρτίου 2023, εργαζόμενοι εταιρείας που βρέθηκε στο σημείο απομάκρυναν με φορτηγά περίπου 300 κυβικά μέτρα χώματος, μαζί με τα υλικά και τα αντικείμενα που περιείχε.

Το Συμβούλιο επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες εργασίες πραγματοποιήθηκαν ενώ είχε ήδη κινηθεί η ποινική διαδικασία. Είχε προηγηθεί, στις 2 Μαρτίου 2023, η άσκηση ποινικής δίωξης και η παραγγελία του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Λάρισας για τη διενέργεια κύριας ανάκρισης.

Παράλληλα, το βούλευμα υπογραμμίζει ότι η ανακριτική διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο, ενώ εξακολουθούσαν να υπάρχουν αγνοούμενοι. Μεταξύ αυτών ήταν τελικά και η επιβάτιδα της αμαξοστοιχίας IC-62, Εριέττα Μόλχο.

Κατά την κρίση του Συμβουλίου, οι πέντε κατηγορούμενοι προχώρησαν στις συγκεκριμένες ενέργειες χωρίς να ζητήσουν τη συναίνεση των αρμόδιων δικαστικών αρχών.

Ειδικότερα, στον Ευάγγελο Φαλάρα αποδίδεται ότι έδωσε εντολή στον υπεύθυνο της εταιρείας που είχε μεταφέρει στο σημείο μηχανήματα και φορτηγά να απομακρύνει τουλάχιστον 300 κυβικά μέτρα χώματος και αδρανών υλικών, καθώς και συντρίμμια από τις δύο αμαξοστοιχίες.

Για τους υπόλοιπους, το Συμβούλιο αναφέρει ότι δεν παρενέβησαν για να αποτρέψουν τις συγκεκριμένες εργασίες, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με το βούλευμα, γνώριζαν πως αυτές πραγματοποιούνταν και είχαν σχετική νομική υποχρέωση.

Η επίστρωση του χώρου με χαλίκια και πίσσα

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η διαμόρφωση του χώρου κατά το διάστημα από τις 4 έως τις 8 Μαρτίου 2023.

Σύμφωνα με το βούλευμα, ο Κωνσταντίνος Αγοραστός έδωσε εντολή στον υπεύθυνο της εταιρείας να προχωρήσει στην επίστρωση του δρόμου στον τόπο του δυστυχήματος με χαλίκια και υλικά 3Α και Ε4, καθώς και στην επίστρωση τμήματος του εδάφους με τριμμένη πίσσα.

Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο, το Συμβούλιο αναφέρει ότι δεν αντέδρασε ώστε να αποτρέψει την ενέργεια, μολονότι, σύμφωνα με την κρίση των δικαστών, είχε σχετική νομική υποχρέωση.

Το βούλευμα σημειώνει ότι οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν αφού είχαν ήδη ολοκληρωθεί εργασίες καθαρισμού και σταθεροποίησης του εδάφους. Κατά το Συμβούλιο, είχε ήδη ολοκληρωθεί ο σκοπός για τον οποίο είχε ζητηθεί η συνδρομή της Περιφέρειας Θεσσαλίας με την παροχή σκαπτικών μηχανημάτων.

Η απώλεια αποδεικτικών στοιχείων

Σύμφωνα με το σκεπτικό των δικαστών, οι παρεμβάσεις στον χώρο δημιούργησαν αλλοιώσεις που μπορούσαν να δυσκολέψουν την έρευνα και τη συλλογή κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων, αλλά και να οδηγήσουν στην απώλεια ιχνών που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στην έρευνα.

Το Συμβούλιο συνδέει ειδικότερα την απομάκρυνση των περίπου 300 κυβικών μέτρων χώματος και την επίστρωση του χώρου με την απώλεια σημαντικών στοιχείων από τον τόπο του εγκλήματος.

Όπως αναφέρεται, στον όγκο των υλικών που απομακρύνθηκαν υπήρχαν προσωπικά αντικείμενα επιβατών, τμήματα και υπολείμματα των αμαξοστοιχιών και των συστημάτων τους, αλλά και βιολογικό υλικό που μπορούσε να αξιοποιηθεί για την ταυτοποίηση θυμάτων.

Ως συνέπεια των παρεμβάσεων, σύμφωνα με το βούλευμα, χρειάστηκε αργότερα να εκδοθούν από τον Εφέτη Ανακριτή Λάρισας διατάξεις για τη διενέργεια πραγματογνωμοσυνών.

Παράλληλα, το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες προκάλεσαν βλάβη στους παθόντες και στις οικογένειες των θυμάτων, καθώς, κατά την κρίση του, στερήθηκαν σημαντικό αποδεικτικό υλικό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων τους ενώπιον των ποινικών και πολιτικών δικαστηρίων.

Απορρίφθηκε το αίτημα του Χρήστου Τριαντόπουλου

Το Δικαστικό Συμβούλιο απέρριψε το αίτημα του Χρήστου Τριαντόπουλου για περαιτέρω κύρια ανάκριση και νέα εξέταση του Ιωάννη Μπρατάκου.

Ο πρώην υφυπουργός είχε ζητήσει να κληθεί εκ νέου ο μάρτυρας, προκειμένου να διευκρινίσει εάν στα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί στις 2 Μαρτίου 2023 περιλαμβανόταν και ο συντονισμός και η καθοδήγηση στο πεδίο.

Ωστόσο, το Συμβούλιο έκρινε ότι τα στοιχεία που είχαν ήδη συγκεντρωθεί ήταν επαρκή και απέρριψε το αίτημα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, μάλιστα, σε δελτία Τύπου και δημόσιες συνεντεύξεις του ίδιου του κατηγορουμένου σχετικά με τα πρόσθετα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί.

Η ξεχωριστή δικογραφία για στελέχη της Πυροσβεστικής

Το βούλευμα διαχωρίζει την υπόθεση που αφορά τρία χαμηλόβαθμα στελέχη της Πυροσβεστικής, καθώς και τον Ευάγγελο Φαλάρα για διαφορετική πράξη που του αποδίδεται.

Ακολουθώντας την εισαγγελική πρόταση, το Συμβούλιο έκρινε ότι οι συγκεκριμένες πράξεις δεν συνιστούν συμμετοχή στην κατηγορία που αποδίδεται στον Χρήστο Τριαντόπουλο με βάση τον νόμο 3126/2003.

Για τον λόγο αυτό, οι συγκεκριμένες πράξεις υπάγονται στη δικαιοδοσία των τακτικών ποινικών δικαστηρίων. Έτσι, διατάσσεται ο διαχωρισμός του συγκεκριμένου σκέλους της δικογραφίας και η διαβίβασή του στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Λάρισας.

Στο βούλευμα αποδίδεται στον τότε επικεφαλής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, υπό την ιδιότητά του ως Συντονιστή Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, ότι στις 2 Μαρτίου 2023 προχώρησε χωρίς αρμοδιότητα σε ενέργεια που αφορούσε την άσκηση ανακριτικών καθηκόντων και εμπόδισε, σύμφωνα με το Συμβούλιο, μέλη του κλιμακίου της Δ.Α.Ε.Ε. να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους στον τόπο του δυστυχήματος.

Σε ό,τι αφορά τους τρεις πυροσβέστες, το βούλευμα αναφέρεται σε παραλείψεις κατά την αυτοψία της 1ης Μαρτίου 2023.

Μεταξύ άλλων, το Συμβούλιο αναφέρει ότι δεν επέμειναν στη διερεύνηση της αρχικής εστίας της φωτιάς, ενώ δεν εξετάστηκαν συγκεκριμένα ίχνη και δεν συλλέχθηκαν σημαντικά πειστήρια. Παράλληλα, σύμφωνα με το βούλευμα, δεν έγιναν έγκαιρα οι απαραίτητες παραγγελίες για χημικές ή άλλες εξετάσεις.

Κατά την κρίση του Συμβουλίου, οι παραλείψεις αυτές οδήγησαν στη σύνταξη ελλιπούς έκθεσης αυτοψίας, η οποία διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας στις 14 Μαρτίου 2023.

Στη συνέχεια χρειάστηκε να συνταχθεί συμπληρωματική έκθεση αυτοψίας και να πραγματοποιηθεί σειρά πρόσθετων ανακριτικών ενεργειών, μεταξύ των οποίων πραγματογνωμοσύνες και δειγματοληψίες.

Η παραπομπή στο Ειδικό Δικαστήριο

Στο τέλος του σκεπτικού, το Δικαστικό Συμβούλιο καταλήγει ότι υπάρχουν «επαρκείς ενδείξεις» που στηρίζουν την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος από κοινού και κατ’ εξακολούθηση σε βάρος των πέντε κατηγορουμένων.

Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο, το Συμβούλιο κρίνει ότι η πράξη που του αποδίδεται συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων του. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Βουλής και του Ειδικού Δικαστηρίου.

Σύμφωνα με το βούλευμα, οι επιμέρους πράξεις και παραλείψεις που συγκροτούν την αποδιδόμενη αξιόποινη πράξη συνδέονται άμεσα με την εκτέλεση των καθηκόντων του πρώην υφυπουργού.