Συρία: Ισχυρή κουρδική ένοπλη οργάνωση ανακοίνωσε τη διάλυσή της

Μια νέα σελίδα γυρίζει για τη Συρία, καθώς ο ηγέτης των Σύρων Κούρδων, Μαζλούμ Άμπντι, ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης (25/8) την επίσημη διάλυση των ισχυρών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ). Η άλλοτε πανίσχυρη ένοπλη οργάνωση, που υπήρξε η αιχμή του δόρατος στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), ενσωματώνεται πλέον στον εθνικό κρατικό μηχανισμό, υλοποιώντας τη συμφωνία που υπεγράφη στις αρχές του έτους με τον de facto πρόεδρο της χώρας, Άχμαντ ας Σάρα.

Σε ομιλία του, την οποία εκφώνησε αρχικά στα αραβικά και στη συνέχεια στα κουρδικά, ο Άμπντι υπογράμμισε: «Ανακοινώνουμε σήμερα το τέλος της αποστολής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και δηλώνουμε, με κάθε υπευθυνότητα, τη διάλυσή τους ως ανεξάρτητης στρατιωτικής δύναμης».

Η ανακοίνωση έλαβε χώρα στο προεδρικό μέγαρο της Δαμασκού, παρουσία κορυφαίων Κούρδων αξιωματούχων. Προηγήθηκε κρίσιμη συνάντηση του Άμπντι με τον ισλαμιστή πρόεδρο Σάρα, ο οποίος στο παρελθόν ηγείτο του συριακού βραχίονα της Αλ Κάιντα, αλλά σήμερα διαβεβαιώνει ότι έχει κόψει κάθε δεσμό με την οργάνωση.

Ο δρόμος προς την «επανένωση»

Από την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024, ο νέος de facto πρόεδρος της Συρίας έθεσε ως βασική προτεραιότητα την επανένωση της χώρας και τη διάλυση όλων των ανεξάρτητων ένοπλων ομάδων. Οι διαπραγματεύσεις με τους Κούρδους διήρκεσαν μήνες, με στόχο την εφαρμογή της ιστορικής συμφωνίας του Ιανουαρίου για την πλήρη ενσωμάτωση των κουρδικών θεσμών στη νέα κρατική δομή.

Όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, η δήλωση του Άμπντι σηματοδοτεί, εκτός από το τέλος των ΣΔΔ και τη διάλυση της κουρδικής αυτόνομης διοίκησης (που είχε εγκαθιδρυθεί στα βόρεια και βορειοανατολικά κατά τη διάρκεια του εμφυλίου), μαζί με όλες τις πολιτικές και στρατιωτικές δομές της. Ο ίδιος ο Κούρδος ηγέτης ξεκαθάρισε ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της «συμφωνίας που κλείστηκε με τον πρόεδρο Σάρα και την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης των δυνάμεών μας (…) στον συριακό στρατό».

Το διεθνές παρασκήνιο και το τέλος εποχής

Οι ραγδαίες εξελίξεις στο εσωτερικό της Συρίας συνδέονται άμεσα με τις αμερικανικές διπλωματικές κινήσεις. Η Ουάσιγκτον, μετά την πτώση του Άσαντ, αποφάσισε να στηρίξει τις νέες Αρχές της Δαμασκού. Μόλις μία ημέρα πριν από την ανακοίνωση διάλυσης των ΣΔΔ, οι ΗΠΑ αφαίρεσαν τη Συρία από τη μαύρη λίστα των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, ανοίγοντας τον δρόμο για την οικονομική ανάκαμψη της χώρας. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Τομ Μπαράκ, χαρακτήρισε τη συμφωνία «απόλυτα ιστορική», κάνοντας λόγο για μια «αληθινή ενσωμάτωση» που «ενισχύει την εθνική κυριαρχία».

Οι ΣΔΔ, που ιδρύθηκαν το 2015 με αμερικανική υποστήριξη, έφτασαν να μετρούν έως και 100.000 Κούρδους και Άραβες μαχητές, ελέγχοντας τεράστιες πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές. Ο ρόλος τους ήταν καθοριστικός για την ήττα του «χαλιφάτου» το 2019. Ο Άμπντι αναγνώρισε τη συνεισφορά τους, λέγοντας: «Από την ίδρυση των ΣΔΔ, οι μαχητές μας ανέλαβαν μεγάλη ευθύνη σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους» και «απελευθέρωσαν πολλές πόλεις και κοινότητες, πρώτα από το μπααθικό καθεστώς, έπειτα από την τρομοκρατία του Ντάες».

Για πολλούς αναλυτές, το τέλος των ΣΔΔ κλείνει οριστικά το κεφάλαιο της ένοπλης κουρδικής διεκδίκησης για αυτονομία. «Οι περιστάσεις άλλαξαν σήμερα και η χώρα έχει μπει σε νέα φάση», επισήμανε ο Άμπντι, εστιάζοντας πλέον στα πολιτικά δικαιώματα. Υπενθυμίζοντας τις δεσμεύσεις της Δαμασκού, τόνισε: «Το δικαίωμα στην εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα είναι ανάμεσα στα πιο σημαντικά δικαιώματα που διεκδικεί ο κουρδικός λαός εδώ και δεκαετίες».

Ήδη από τον Ιανουάριο, η de facto συριακή ηγεσία έχει αναγνωρίσει με διάταγμα την κουρδική ως εθνική γλώσσα, μια πρωτοφανής παραχώρηση στην ιστορία της χώρας, για τη μειονότητα των περίπου 2 εκατομμυρίων Κούρδων της Συρίας.