Στο Ιράν κόβουν το κρέας από το τραπέζι

Τρεις εβδομάδες χωρίς κρέας ήταν αρκετές για την Αμίνα. Πήγε στη μεγάλη αγορά της Τεχεράνης και αγόρασε πόδια κοτόπουλου για να τα μαγειρέψει στον γιο της, Ασκάν. «Είναι υπολείμματα αλλά έχουν πρωτεΐνες». Ο γιος της τα κοιτάζει με δυσπιστία, περισσότερο λόγω της εικόνας παρά της γεύσης. Και εκείνη κάθε φορά αλλάζει συνταγή προσπαθώντας να τον πείσει να τα φάει.

Το κοτόπουλο έχει γίνει πλέον είδος πολυτελείας. Η Αμίνα εργάζεται, όμως ο μισθός της καθυστερεί, και όταν τελικά καταβάλλεται δεν επαρκεί. Στο καλάθι μένουν ρύζι, αλεύρι, πατάτες, ψωμί και λίγα φρούτα. «Κάθε εβδομάδα κάτι εξαφανίζεται από το τραπέζι μας. Οι τιμές αλλάζουν με ταχύτητα φωτός», λέει.

Η εικόνα που περιγράφει η δημοσιογράφος της Corriere della Sera Γκρέτα Πριβιτέρα είναι εκείνη μιας κοινωνίας που βλέπει καθημερινά το βιοτικό της επίπεδο να συρρικνώνεται. Το ιρανικό ριάλ έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό, με ένα δολάριο να φτάνει σχεδόν τα δύο εκατομμύρια ριάλ στη μη ρυθμιζόμενη αγορά. Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα το νόμισμα έχασε ακόμη 4,5%, μετά και την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για μια «καταστροφική οικονομική επιχείρηση» εναντίον της Τεχεράνης.

Ο αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι το Ιράν «καταρρέει». Οπως μεταφέρουν, όμως, οι άνθρωποι που ζουν στην ισλαμική χώρα και τους οποίους επικαλείται η Corriere della Sera, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το Ιράν δεν καταρρέει μεν, αλλά φτωχαίνει. Και η διαφορά είναι σημαντική.

Οι πόλεμοι μπορεί να αποφασίζονται σε γραφεία, ανάμεσα σε χάρτες, στρατιωτικά σχέδια και τελεσίγραφα. Στη συνέχεια, όμως, περνούν την πόρτα των σπιτιών. Κάθονται στο τραπέζι και γίνονται μια μητέρα που δεν μπορεί να αγοράσει κοτόπουλο ή να πάει το παιδί της στον οδοντίατρο, ένας πατέρας που οδηγεί ταξί 15 ώρες την ημέρα ή ένα φάρμακο που ξαφνικά δεν βρίσκεται πουθενά.

Η νέα οικονομική πίεση της Ουάσινγκτον έρχεται να σφίξει ακόμη περισσότερο τον κλοιό γύρω από μια οικονομία που ήδη βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση. Στόχος των ΗΠΑ είναι να αποκλειστούν τα τελευταία περιθώρια ελιγμών της Τεχεράνης: από το λαθρεμπόριο πετρελαίου και τις συναλλαγές συναλλάγματος μέχρι τις εταιρείες-βιτρίνες, τις τράπεζες και τις χώρες που εξακολουθούν να κρατούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν.

Η πτώση της τιμής του νομίσματος εντείνεται καθώς αυξάνεται η ζήτηση για δολάρια και η αβεβαιότητα. Την ίδια στιγμή οι εξαγωγές πετρελαίου δυσκολεύουν και τα έσοδα σε συνάλλαγμα περιορίζονται. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να πλησιάσει το 70% μέχρι το τέλος του έτους.

Για την Αμίνα, ωστόσο, οι αριθμοί δεν έχουν τόση σημασία όσο οι καθημερινές επιλογές. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει το ακριβές ποσοστό του πληθωρισμού για να καταλάβει τι συμβαίνει. Το βλέπει στο καλάθι της. Ετσι, από τη λίστα έχουν ήδη κοπεί το κρέας, το ψάρι, τα παιχνίδια, τα ρούχα και οι διακοπές. «Φταίει το καθεστώς που μας έφερε ως εδώ, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες», λέει.

Ενας φοιτητής, ο Αλί, δίνει μια ακόμη διάσταση: «Μας επιβάλλουν κυρώσεις εδώ και σχεδόν 50 χρόνια, αλλά η Ισλαμική Δημοκρατία είναι ακόμη εδώ. Αυτά τα μέτρα απλώς κάνουν τον κόσμο να πεινάει». Είναι ένα επιχείρημα που αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στους στόχους της οικονομικής πίεσης και τις συνέπειές της για τους απλούς πολίτες.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ο Αμπάς Αραγκτσί, που συνιστούν τη λεγόμενη πιο πραγματιστική πλευρά της ιρανικής ηγεσίας, επιμένουν στην επιστροφή στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου, όπως αναφέρει η Corriere della Sera. Οι τρεις θεωρούν ότι η διπλωματία μπορεί να δώσει διέξοδο από έναν πόλεμο που έχει επιβαρύνει βαριά την οικονομία της χώρας.

Αναλυτές προειδοποιούν, πάντως, ότι οι οικονομικές δυσκολίες του Ιράν είναι σοβαρές, αλλά δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη στρατηγική κατάρρευση. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει κόστος στα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή, αλλά και στις χώρες του Κόλπου. 

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο στοίχημα για τον Ντόναλντ Τραμπ. Αν η οικονομική πίεση χρησιμοποιηθεί ως μοχλός για την επίτευξη μιας συμφωνίας, μπορεί να ανοίξει ένα παράθυρο για αποκλιμάκωση. Αν, αντίθετα, η Ουάσινγκτον προσμένει σε πλήρη συνθηκολόγηση της Τεχεράνης, το αποτέλεσμα μπορεί να αποβεί το αντίθετο: μια νέα κλιμάκωση.

Γιατί, τελικά, η οικονομική ασφυξία δεν μετριέται μόνο σε ισοτιμίες, πληθωρισμό και πετρελαϊκά έσοδα. Μετριέται και σε ένα πιάτο φαγητό. Στην περίπτωση της Αμίνα το ερώτημα δεν είναι αν το Ιράν καταρρέει, αλλά πόσα ακόμη θα πρέπει να αφαιρέσει από το τραπέζι της μια οικογένεια προτού καταλάβει ότι η κρίση έχει ήδη μπει για τα καλά στο σπίτι της.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google