Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Οι διαφορές να επιλύονται μέσω διαπραγματεύσεων»

Σε διμερείς διαπραγματεύσεις καλεί την Ελλάδα και την Τουρκία το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η Ουάσιγκτον αποφεύγει να διατυπώσει ρητή θέση για τη νομιμότητα της συμφωνίας, δίνοντας έμφαση στη διπλωματική επίλυση των θαλάσσιων διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι η διευθέτηση των εκκρεμοτήτων μεταξύ των χωρών της περιοχής θα μπορούσε να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για επενδύσεις και έρευνες.

«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων», αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Η επίλυση των θαλάσσιων ζητημάτων εξυπηρετεί τα συμφέροντα κάθε πλευράς και ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου», προσθέτει.

Η αμερικανική πλευρά κάνει ειδική αναφορά στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

«Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Τις ενθαρρύνουμε να συζητήσουν σε διμερές επίπεδο για την αντιμετώπιση των όποιων διαφωνιών τους», σημειώνει.

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής και η αντίδραση της Αθήνας

Η τοποθέτηση της Ουάσιγκτον ακολουθεί την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, την Τρίτη (20/10), να εγκρίνει το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί αλλαγή στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020. Η μεταστροφή αυτή ακολούθησε τη σταδιακή προσέγγιση της Άγκυρας με την πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ, έπειτα από χρόνια πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η Αθήνα απέρριψε κατηγορηματικά την απόφαση της λιβυκής Βουλής, ξεκαθαρίζοντας ότι η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι η συμφωνία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες και επιχειρεί να οριοθετήσει περιοχές μεταξύ δύο χωρών που δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της, διαμηνύοντας ότι θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

H θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε την αντίθεσή της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ξεκαθαρίζοντας ότι η έγκρισή του από τη λιβυκή Βουλή δεν αναιρεί τις σοβαρές ενστάσεις για τη νομιμότητά του.

Σε δήλωση που εκδόθηκε την Τετάρτη (21/10) από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, τονίζεται ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για άλλες χώρες.

Με την τοποθέτηση αυτή, οι Βρυξέλλες επιβεβαιώνουν τη θέση που είχε υιοθετήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2019, μετά την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.

Η διαφορά με την αμερικανική στάση εντοπίζεται στη διατύπωση των δύο απαντήσεων, καθώς την ώρα που η ΕΕ απορρίπτει ρητά το μνημόνιο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποφεύγει να τοποθετηθεί επί της νομιμότητάς του, περιοριζόμενο σε έκκληση για διάλογο μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.