Σοβαρές λειτουργικές ελλείψεις στον ΕΟΠΥΥ κατέγραψε έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Στο ερώτημα αν υφίστανται επαρκείς δικλίδες ασφαλείας στη διαχείριση των φαρμάκων απαντά η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σύμφωνα με το πόρισμά της εδώ και 10 χρόνια δεν έχει καταρτισθεί ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του ΕΟΠΥΥ.

Ανορθολογική κατανομή προσωπικού, σύγχυση αρμοδιοτήτων στα ίδια πρόσωπα, προσλήψεις προσωπικού ορισμένου χρόνου για την αντιμετώπιση υποστελέχωσης, ένα πληροφοριακό σύστημα που δεν υποστηρίζει την παρακολούθηση ημερομηνιών λήξης των φαρμάκων, τον μηχανισμό ειδοποίησης μείωσης των αποθεμάτων και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των επιμέρους αποθηκών, προβλήματα απογραφής υλικού αποθηκών (καθώς δεν γίνονται πάντα έγκαιρα, ενώ υπάρχουν ασυμφωνίες στην ηλεκτρονική καταχώρηση των αποθεμάτων με τα φυσικά αποθέματα), ανεπαρκής ενεργοποιήση ελεγκτικών μηχανισμών (με απουσία συστηματικών ελέγχων στα φαρμακεία από ελεγκτικούς μηχανισμούς και από τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του ΕΟΠΥΥ), χώροι που δεν τηρούν τις απαιτήσεις οργάνωσης, ελλείψεις στη συντήρηση του φαρμακευτικού υλικού και ανεπαρκής προστασία από κακόβουλες ενέργειες είναι τα βασικά πορίσματα που «καίνε» τον Οργανισμό και επισημαίνουν σοβαρές παθογένειες στη λειτουργία του.

Τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ διαχειρίζονται φάρμακα, κυρίως υψηλού κόστους, τα οποία είναι απαραίτητα για την προαγωγή της ατομικής και δημόσιας υγείας. Για παράδειγμα τα φάρμακα με τιμή πάνω από 3.000 ευρώ, δεν γίνεται να χορηγούνται από ιδιωτικά φαρμακεία παρά μόνον από φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και δημοσίων νοσοκομείων. Το κόστος των φαρμάκων στο σύνολό τους κάθε χρόνο ξεπερνά τα 2 δις ευρώ. Το 2024 για το κόστος των φαρμάκων που διαχειρίστηκαν τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ βάσει των τιμών προμήθειας χωρίς ΦΠΑ, στις οποίες περιλαμβάνονται μόνο οικειοθελείς εκπτώσεις, ανήλθε περίπου σε 2,3 δις ευρώ ενώ το 2025 το κόστος αυτό ανήλθε σε 2,6 δις ευρώ. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερη μέριμνα στη διαχείρισή τους.

Εξίσου σημαντικό, βέβαια, είναι και το δημοσιονομικό αποτύπωμα της προμήθειας και διακίνησης των ανωτέρω φαρμάκων, οι οποίες θα πρέπει να συνάδουν με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση από τον έλεγχο δεν προέκυψαν στοιχεία κακοδιαχείρισης του φαρμακευτικού υλικού, υπό την έννοια της σκόπιμης αφαίρεσης ή από αμέλεια φθοράς υλικού από τις αποθήκες των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ αλλά ορισμένες συστημικές αδυναμίες και παθογένειες οργανωτικής ή λειτουργικής φύσης.

Μια ακόμα σοβαρή έλλειψη αποτελεί το γεγονός ότι εδώ και 10 χρόνια από την ίδρυση του Οργανισμού δεν έχει ακόμα καταρτισθεί ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του ΕΟΠΥΥ. Αναγνωρίζεται μεν η δυσκολία κατάρτισης Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, λόγω των φορέων που συνενώθηκαν στον ΕΟΠΥΥ και της φύσης των αρμοδιοτήτων που αυτός ασκεί, καθώς και ότι έχουν γίνει βήματα προς την κατεύθυνση κατάρτισης του προαναφερθέντος Οργανισμού. Ωστόσο, η επί μακρόν έλλειψη Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας καθιστά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, τη διάγνωση των αναγκών κάθε φαρμακείου, την ορθολογική κατανομή θέσεων, τη δημιουργία περιγραμμάτων καθηκόντων και την τοποθέτηση του αναγκαίου και εξειδικευμένου προσωπικού για την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής των φαρμακείων. Αν και το προσωπικό που υπηρετεί καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την εύρυθμη λειτουργία των φαρμακείων, το γεγονός ότι σε μεγάλο ποσοστό οι ανάγκες των φαρμακείων καλύπτονται από προσωπικό ορισμένου χρόνου, δημιουργεί κίνδυνο για τη συνεχή και αποδοτική λειτουργία τους.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ελλείψεις που εντοπίστηκαν σε κτιριακές υποδομές και στον πάγιο εξοπλισμό των φαρμακείων (ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, συστήματα ασφάλειας κ.λπ.), αν και μεμονωμένες, καταδεικνύουν την έλλειψη επαρκούς καταγραφής των προβλημάτων ώστε να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του φαρμακευτικού υλικού.